InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Koningshuis > Koningshuis Nederland

Koningshuis Nederland

Koningshuis Nederland Het Nederlands Koningshuis zoals we dat nu kennen bestaat vanaf 1815. De eerste Koning der Nederlanden was Willem I. Na hem zouden nog vele koningen en koninginnen volgen.

De geschiedenis

Het ontstaan van het Nederlandse Koninklijk Huis

Tot 1795 was Nederland een republiek. In de tijd van Napoleon werd Nederland voor het eerst een Koninkrijk, Het Koninkrijk Holland. Overigens duurde dit slechts 4 jaar, van 1806 tot 1810. In 1813 werd Nederland opnieuw onafhankelijk. Willem Frederik, de zoon van de laatste stadhouder Willem V, keerde terug naar Nederland vanuit ballingschap. De eerste grondwet werd opgesteld in 1814 en in 1815 werd tijdens het Congres van Wenen besloten dat de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden opnieuw verenigd werden. En zo ontstond het nieuwe Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Willem Frederik riep zichzelf uit als koning: Koning Willem I.

De regerend vorsten

Koning Willem I

Persoonlijk leven
Willem Frederik werd geboren in 1772 als derde zoon van stadhouder Willem V en prinses Wilhelmina van Pruisen. In 1791 trouwde hij met zijn nicht Wilhelmina van Pruisen, de zus van Frederik Willem III, de koning van Pruisen. Uit dit huwelijk werden vier kinderen geboren. Hun eerste kind was Willem Frederik George Lodewijk. Hij werd geboren op 6 december 1792. De tweede zoon was Willem Frederik Karel, geboren op 28 februari 1797. Op 1 maart 1800 werd hun eerste dochter geboren, Wilhelmina Frederika Louise Paulina Charlotte. Prinses Paulina werd net als haar broer Frederik geboren in Berlijn, waar haar ouders tijdens de Franse bezetting in ballingschap verbleven. Op 9 mei 1810, werd er opnieuw een dochter geboren, Wilhelmina Frederica Louisa Charlotte Marianne.

Regeerperiode
In 1815 werd Prins Willem Frederik uitgeroepen tot Koning Willem I der Nederlanden. In 1830 scheidden de Zuidelijke Nederlanden zich af van het Koninkrijk der Nederlanden. Willem I verzette zich tegen deze afscheiding en stuurde in 1831 een leger naar België om Brussel te heroveren. De Belgische Koning Leopold kreeg echter hulp van de Franse koning. Koning Willem I werd onder grote diplomatieke druk verplicht de onafhankelijkheid van België te aanvaarden. Uiteindelijk erkende hij het Koninkrijk België in 1839, tijdens het Verdrag van Londen. Op 7 oktober 1840 deed Koning Willem I afstand van de troon. Zijn opvolger was zijn oudste zoon, vanaf dan Koning Willem II.

Koning Willem II

Persoonlijk leven
Prins Willem Frederik Karel verloofde zich in 1813 met de Britse kroonprinses Charlotte Augusta (dochter van de latere koning George IV). Zij verbrak echter deze verloving, en trouwde later met Leopold van Saksen-Coburg. Willem II huwde daarop in februari 1816 Anna Paulowna (dochter van Paul I van Rusland). Tijdens dit huwelijk kregen ze vijf kinderen. Ook wordt er aangenomen dat Willem 2 buitenechtelijke kinderen had, Willem en Marianna. Deze kinderen zouden in 1818 en 1820 geboren zijn uit een buitenechtelijke affaire. Willem en Marianna werden in 1820 als bestedelingen opgenomen door de Maatschappij van Weldadigheid. De kinderen hebben nooit geweten wie hun vader en moeder waren. De waarschijnlijke reden dat ook de naam van de moeder (Marianne von Evers Van Aldendriel) angstvallig geheim werd gehouden, is dat zij tijdens de geboorte van de kinderen pas respectievelijk 14 en 16 jaar oud was.

Regeerperiode
Op 7 oktober 1840 besteeg Willem de troon als Koning Willem II. Aanvankelijk probeerde hij te regeren in de geest van zijn vader, maar in het Europese Revolutiejaar ging Willem toch akkoord met de eisen van de liberale oppositie. Hij had geen andere keus dan in stemmen met een nieuwe Grondwet. Hierin werd geregeld dat de macht van de Koning behoorlijk ingeperkt werd en dat de volksvertegenwoordiging meer macht kreeg. Op 20 februari 1848 overleed één van de zoons van de koning, Alexander. Na zijn dood werd de gezondheid van de koning steeds slechter. Hij regeerde nog tot zijn overlijden op 17 maart 1849 in zijn paleis in Tilburg. Koning Willem II werd opgevolgd door zijn oudste zoon, Willem III.

Koning Willem III

Persoonlijk leven
Koning Willem III werd geboren in Brussel op 19 februari 1817. Hij trouwde in 1839 met zijn nicht Sophie van Wurtemberg. Zij hadden door hun verschillende karakters bepaald geen gelukkig huwelijk. De drie zonen uit het huwelijk, Willem, die leefde van 1840 tot 1879, Maurits die leefde van 1843 tot 1850 en Alexander die leefde van 1851 tot 1884, stierven allemaal eerder dan hun vader, Willem, en in 1877 stierf ook Sophie. Willem III trouwde in 1879 voor de tweede keer, met Prinses Emma van Waldeck-Pyrmont. Zij kregen samen één dochter, Prinses Wilhelmina.

Regeerperiode
Koning Willem III, die zijn vader opvolgde in 1849, had erg veel moeite met de beperking van zijn macht als koning. Hij vond dat een vorst zelf moest regeren. Hij verzette zich dan ook hevig tegen de constitutionele monarchie. Willem III was niet bepaald geliefd, en werd in een anti-monarchistische brochure 'Koning Gorilla' genoemd vanwege zijn soms felle uitvallen. De Nederlandse bevolking had wel respect voor de koning, hoewel hij zich vaak niet als een echte koning gedroeg. Willem stond aan de ene kant bekend als driftig, egoïstisch en boosaardig, maar bij uitzondering was hij soms ook bijzonder vriendelijk en royaal.

Ziekte en overlijden
Vanaf 1888 ging de gezondheid van de koning snel achteruit. Met zijn gezin trok hij zich terug in Paleis Het Loo. De koning leed aan ernstige nierziekte en raakte zo dusdanig in de war dat hij officiële staatsstukken ging ondertekenen met zelfverzonnen pauselijke namen. Uiteindelijk werd zijn vrouw Emma op 20 november 1890 door de Staten-Generaal benoemd tot regentes. Koning Willem III overleed op 23 november 1890. Het koningschap ging toen over op zijn tienjarige prinses Wilhelmina, waarbij Emma opnieuw tot regentes werd benoemd.

Koningin Emma

Persoonlijk leven
Adelheid Emma Wilhelmina Theresia van Waldeck-Pyrmont werd op 2 augustus 1858 in Arolsen geboren als dochter van George Victor, Vorst van Waldeck-Pyrmont, en Helena, Prinses van Nassau-Weilburg. Op 7 januari trouwde Emma 1879 met Koning Willem III der Nederlanden en kreeg met hem op 31 augustus 1880 een dochter, Prinses Wilhelmina.

Regeerperiode
Na het overlijden van haar man werd Emma koningin-regentes voor haar dochter Wilhelmina tussen 8 december 1890 tot 31 augustus 1898, de datum waarop Wilhelmina de leeftijd van 18 jaar zou bereiken. Emma bereidde haar dochter in die jaren zo goed mogelijk voor op het vervullen van haar taken als toekomstig Koningin der Nederlanden. Bovendien vergrootte Emma de populariteit van het Koningshuis door met haar dochter vele bezoeken door het hele land af te leggen. Na de inhuldiging van Koningin Wilhelmina trad Emma terug maar ze behield altijd een belangrijke plaats in de Nederlandse samenleving. Emma overleed op 20 maart 1934 in het Paleis het Lange Voorhout in Den Haag.

Koningin Wilhelmina

Persoonlijk leven
Wilhelmina werd geboren in Den Haag op 31 augustus 1880. Haar geboorte bracht gemengde gevoelens met zich mee, daar de meeste mensen liever een kleine prins hadden gezien. Uit het eerste huwelijk van haar vader leefde alleen Prins Alexander nog. Hij was echter zo kwaad over het tweede huwelijk van zijn vader, dat hij geen band met zijn halfzusje wilde. Toen Wilhelmina 4 jaar oud was overleed Alexander, waardoor Wilhelmina vanaf dat moment kroonprinses was. Na het overlijden van haar vader op 23 november 1890 wordt Wilhelmina officieel al koningin. Maar tot haar 18e verjaardag nam haar moeder Emma haar taken waar als koningin-regentes. Op 6 september 1898 wordt Kroonprinses Wilhelmina in de Nieuwe Kerk in Amsterdam ingehuldigd als nieuwe Koningin der Nederlanden. Op 7 februari 1901 trouwde zij met Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. Dit huwelijk werd nooit echt succesvol, mede door de starre en afstandelijke houding van Wilhelmina, haar tijdens haar opvoeding bijgebracht door haar strenge moeder. Ook leed Koningin Wilhelmina onder de vele buitenechtelijke affaires van haar man Hendrik. De eerste huwelijksjaren bleven Hendrik en Wilhelmina kinderloos. Uiteindelijk werd op 30 april 1909 na 4 miskramen hun dochter geboren, Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina.

De Eerste Wereldoorlog
Tijdens de Eerste Wereldoorlog stelde Nederland zich neutraal op. Koningin Wilhelmina hechtte veel waarde aan defensie. Minister Colijn introduceerde de militiewet in 1912, een wet die het Nederlands leger in staat stelde fors uit te breiden, iets waar Koningin Wilhelmina erg blij mee was. Regelmatig botste de koningin met haar ministers, met name op de gebieden van Defensie en Buitenlands beleid. Daarbij kreeg de koningin vlak na de Eerste Wereldoorlog te maken met een (mislukte) revolutie mede onder leiding van P.J. Troelstra.

De Tweede Wereldoorlog
Ten tijde van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog weigerde Wilhelmina aanvankelijk net als haar gezin naar Londen te vluchten. Toch reisde zij hen niet veel later alsnog achterna. Tijdens haar verblijf in Londen gaf de koningin leiding aan de Nederlandse regering in ballingschap. Wilhelmina zond ook radioboodschappen aan het Nederlandse volk, via Radio Oranje. Tijdens haar toespraken nam Wilhelmina nooit een blad voor de mond. Zo noemde ze Adolf Hitler de aartsvijand van de mens. Ook maakte ze haar afkeur tegen de Jodenvervolging die op dat moment gaande was in Nederland duidelijk. Ondanks dat het in Nederland strafbaar was Radio Oranje te volgen gebeurde dit massaal. Voor velen was de koningin in deze tijd een grote steun.

Na een officiële ambtsperiode van bijna 58 jaar deed Koningin Wilhelmina in 1948 troonsafstand. Zij stierf op 82 jarige leeftijd op 28 november 1962.

Koningin Juliana

Persoonlijk leven
Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina wordt geboren op 30 april 1909. Juliana was het enige kind uit het huwelijk tussen haar ouders, Koningin Wilhelmina en Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. Na 4 miskramen was er lange tijd angst dat er geen troonopvolger zou komen, dus toen Juliana geboren werd, werd er dan ook uitbundig feest gevierd in Nederland. Haar hele jeugd en opvoeding stonden in het teken van haar toekomstige taak, het koningschap. In haar kindertijd voelde ze zich vaak erg eenzaam. Les kreeg zij op het paleis, in een schoolklasje samen met 3 zorgvuldig uitgekozen meisjes. Deze meisjes vergezelden het gezin zelfs op vakanties. Tussen 1927 en 1930 studeerde Juliana in Leiden. Haar studie sloot ze af met een eredoctoraat.

Prinses Juliana trouwde met Prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld in 1937. Het echtpaar kreeg vier dochters: Beatrix in 1938, Irene in 1939, Margriet in 1943 en Christina 1947. Het gezin leefde zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog op Paleis Soestdijk. Naast zijn vier dochters bij Juliana verwekte Prins Bernard ook twee buitenechtelijke kinderen: Alicia de Bielefeld in 1952 en Alexia Grinda in 1967. Ook zou er sprake zijn van een derde buitenechtelijke dochter, Mildred Zijlstra. Zij zou kort na de bevrijding in 1945 verwekt zijn. Pas enkele jaren geleden is zij hier achter gekomen. Prins Bernard en zij hebben elkaar nooit ontmoet.

Regeerperiode
Tweemaal nam Juliana de taken van haar moeder over als prinses-regentes. De eerste periode was van van 14 oktober 1947 tot 1 december 1947 en de tweede periode was van 14 mei 1948 tot 30 augustus 1948. Op 4 september 1948 werd Juliana ingehuldigd als Koningin der Nederlanden. Deze functie vervulde zij met een zeer grote toewijding. In februari 1953 vond de grote watersnood plaats. Koningin Juliana was snel ter plaatse, compleet met kaplaarzen, om de getroffen bevolking troost te bieden en moed in te spreken. Deze actie werd zeer gewaardeerd en geprezen, en droeg verder bij aan haar toch al grote populariteit onder het volk.

Koningin Juliana heeft tijdens haar periode als Koningin der Nederlanden ook een aantal crises meegemaakt. Zo ontstond in 1956 de Greet Hofmans affaire. Greet Hofmans was een gebedsgenezeres die ingehuurd was om Prinses Marijke te helpen, die nagenoeg blind was geboren. Greet Hofmans nam al snel haar intrek in Paleis Soestdijk en was van grote invloed op de Koningin. Prins Bernard kreeg een grote afkeer tegen Greet Hofmans. In 1956 werd besloten een onderzoek te starten naar Greet Hofmans door een drietal politici. Het leidde er toe dat Greet Hofmans voorgoed uit het paleis verdween. Greet Hofmans is in 1968 overleden.

Prins Bernhard raakte in 1975 betrokken bij een corruptieschandaal waarbij steekpenningen zouden zijn betaald (de Lockheed-affaire). Een onderzoekscommissie beoordeelde een aantal handelingen van de prins als laakbaar. Dit had belangrijke (politieke) consequenties en zowel Koningin Juliana als minister-president Joop den Uyl overwogen om af te treden. De schade werd echter op tijd afgewend door Bernhard zijn functie als Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht te ontnemen.

Op 30 april 1980, op haar 71e verjaardag, besloot Koningin Juliana afstand te doen van de troon. Na haar troonsafstand bleef Juliana actief in het sociale circuit en verscheen zij nog regelmatig in het openbaar.

Ziekte en overlijden
Na enige tijd ziek te zijn geweest is Juliana in het bijzijn van haar man en haar dochters Beatrix, Irene en Margriet op 20 maart 2004 in haar slaap overleden. Alleen haar dochter Christina was niet aanwezig, zij was wel al onderweg naar paleis Soestdijk.

Het heden

Koningin Beatrix

Persoonlijk leven
Prinses Beatrix Wilhelmina Armgard werd geboren op 31 januari 1938. Toen het prinsesje geboren werd vierde Nederland uitbundig feest. Een koninklijke geboorte was immers alweer 30 jaar geleden, en dan ook nog eens één van een mogelijke troonopvolgster. Beatrix’ jongste jaren verliepen turbulent. Toen ze twee jaar oud was vielen de Duitsers Nederland binnen. Samen met haar moeder en haar zusje prinses Irene, vluchtte prinses Beatrix naar Canada. Na de oorlog keerde het gezin weer terug naar Nederland. Koningin Juliana zorgde ervoor dat Prinses Beatrix van een betrekkelijk normale jeugd kon genieten. In 1965 werd in de media bekend dat Prinses Beatrix omging met de Duitser Klaus von Amsberg. Beatrix werd hierdoor het middelpunt van een enorme belangstelling, daar er veel bezwaren waren tegen een huwelijk van de Nederlandse kroonprinses met een Duitser. De oorlog was amper 20 jaar voorbij, en de anti-Duitse gevoelens waren nog duidelijk aanwezig. Er volgden vele debatten in de Tweede Kamer, en pas nadat de historicus Loe de Jong had vastgesteld dat Klaus geen enkele oorlogsmisdaad te verwijten viel kon het huwelijk doorgang vinden. Op 10 december 1965 kreeg Klaus de Nederlandse nationaliteit en op 16 februari 1966 werd zijn naam officieel gewijzigd naar 'Claus George Willem Otto Frederik Geert van Amsberg'. Claus en Beatrix trouwden op 10 maart 1966 waarbij Claus de titel Prins der Nederlanden kreeg. De feestelijkheden tijdens het huwelijk werden nog wel ontsierd door enkele relletjes en een rookbom.

Claus ontwikkelde zich al snel tot een zeer charmante prins met zijn intelligentie, humor en vele andere kwaliteiten. Zijn populariteit steeg snel, ondanks de aanvankelijke bezwaren onder de bevolking. In de jaren die volgden werden hun drie zonen, prins Willem-Alexander in 1967, Prins Friso in 1968 en Prins Constantijn in 1969, geboren en leefden zij, zoveel als mogelijk, afgezonderd op kasteel Drakensteyn.

Regeerperiode
Op 30 april 1980 vond de inhuldiging van Beatrix plaats als Koningin der Nederlanden. Rond deze tijd was er sprake van grote maatschappelijke onrust in Nederland. Met name de Amsterdamse kraakbeweging greep de plechtigheden aan om hun onvrede te uiten. Op vele plaatsen in de hoofdstad ontstonden dan ook grote rellen tussen met name de krakers en de ME. Voor Beatrix is dit een zeer pijnlijke ervaring geweest.

Als vorstin is Koningin Beatrix vooral erg zakelijk en betrokken bij het volk. Al snel verhuisde zij naar Den Haag en betrok een werkpaleis aan het Noordeinde.In korte tijd wist Beatrix een behoorlijke mate van populariteit op te bouwen onder de Nederlandse bevolking. Ter gelegenheid van haar vijftigste verjaardag in 1988 werd op 29 april 1988 een televisieportret uitgezonden. In dit portret kwamen naast Beatrix zelf ook prins Claus en haar drie zoons aan het woord. Het portret was een openhartig beeld van een hardwerkende koningin en haar (gezins)leven. Op Koninginnedag, de dag na de uitzending, bracht Beatrix onverwacht een bezoek aan de Amsterdamse de vrijmarkt. Op deze vrijmarkt werd ze spontaan gekust door een Amsterdamse inwoner. Dit bezoek vergrootte de populariteit van de koningin alleen nog maar meer.

De eerste jaren van de 21e eeuw zijn geen gemakkelijke periode geweest voor Koningin Beatrix. De vriendin van kroonprins Willem-Alexander, de Argentijnse Máxima Zorreguieta, zorgde voor veel discussie in de media, vanwege de functie die haar vader had bekleed onder het Videla-regime. Als gevolg daarvan woonde vader Zorreguieta de bruiloft van Willem-Alexander en Máxima niet bij. Ook het huwelijk van prins Johan Friso verliep niet gemakkelijk, omdat de media enkele opzienbarende feiten aan het licht bracht over zijn bruid Mabel Wisse Smit. In september 2002 overleed Prins Claus, en in 2004 overleden zowel de vader als de moeder van Koningin Beatrix. Op 17 februari 2012 raakt haar zoon Friso ernstig gewond tijdens een ski-ongeluk in Lech. Na een reanimatie van ongeveer 50 minuten is hij overgebracht naar Innsbruck. Sindsdien bevindt hij zich in comateuze toestand. Op 1 maart 2012 werd hij overgebracht naar zijn woonplaats Londen. Onzeker is of hij ooit nog zal bijkomen. Op 28 januari 2013 maakte Koningin Beatrix bekend dat zij op 30 april 2013 afstand doet van de troon, en deze overdraagt aan haar zoon, Kroonprins Willem-Alexander.

Kroonprins Willem-Alexander

Persoonlijk leven
Op 27 april 1967 wordt Willem-Alexander Claus George Ferdinand geboren. Prins Willem-Alexander is de oudste zoon van Koningin Beatrix en Prins Claus. Na het behalen van zijn bul werd hij opgeleid als toekomstig koning. Willem-Alexander volgde verschillende cursussen onder andere bij de Rijksluchtvaartschool, waar hij zijn vliegbrevet haalde, en bij de Koninklijke Landmacht. Tegelijkertijd profileerde hij zich steeds meer in het openbare leven. Hij vervulde representatieve taken bij officiële evenementen en deed veel kennis op door bezoeken af te leggen aan gemeenten, provincies en verschillende maatschappelijke instellingen. Na het aftreden van zijn moeder op 30 april 2013 is Kroonprins Willem-Alexander ingehuldigd als Koning der Nederlanden.

Huwelijk met Máxima Zorreguieta en kinderen
Op 30 maart 2001 verloofde de kroonprins zich met de Argentijnse Máxima Zorreguieta. Zij was volgens sommigen een nogal omstreden partner vanwege het verleden van haar vader, Jorge Zorreguieta, die zitting had in de Argentijnse regering ten tijde van de militaire dictatuur (1976 - 1983) onder generaal Jorge Videla. Prins Willem-Alexander en Máxima trouwden op 2 februari 2002. Haar vader, Jorge Zorreguieta was bij dit huwelijk niet welkom. Op 7 december 2003 werd hun eerste dochter geboren, Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria . Twee jaar later werd Alexia Juliana Marcela Laurentien geboren, op 26 juni 2005. Hun derde dochter, Ariane Wilhelmina Máxima Ines, werd geboren op 10 april 2007.

Lees verder

© 2012 - 2017 Tessaz, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Aftreden Koningin Beatrix na 33 jaar op de troonAftreden Koningin Beatrix na 33 jaar op de troonOp maandag 28 januari 2013 liet Koningin Beatrix weten dat zij op dinsdag 30 april 2013 afstand zou nemen van de troon.…
Troonswisseling, Koning Willem-AlexanderTroonswisseling, Koning Willem-AlexanderOp 30 april 2013 zal koningin Beatrix troonsafstand doen. Ze draagt deze grote verantwoordelijkheid over aan haar oudste…
Koning Willem-Alexander en Koningin MáximaOp 28 januari 2013 deelde Koningin Beatrix in een televisietoespraak mee dat zij op 30 april van dat jaar zal aftreden.…
Beatrix – Vrijvrouwe van Ameland met Fries bloedBeatrix – Vrijvrouwe van Ameland met Fries bloedPrinses Beatrix heeft Fries bloed in de aderen. De vorstin erfde de titel Erf- Vrijvrouwe van Ameland van Johan Willem F…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Koningshuis Nederland"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tessaz
Laatste update: 02-05-2013
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Koningshuis
Special: Koninklijke families
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!