InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Kunst > De kunstenaar Breetvelt

De kunstenaar Breetvelt

De kunstenaar Breetvelt Henri Leonardus August Breetvelt werd geboren in 1864 te Delft. Hij werkte voornamelijk als ontwerper van sieraardewerk en als plateelschilder bij o.a. Porseleinfabriek De Kroon in Noordwijk en de Plateelfabriek Zuid-Holland in Gouda. Breetvelt ontwikkelde een eigen stijl, die destijds zeer vernieuwend was. Hij ontwierp vele decors voor vazen, tegels en wandborden.

Opleidingen en De Porceleyne Fles

Henri Breetvelt volgde een tekenopleiding aan de Polytechnische school waar hij o.a. les kreeg van Adolf le Comte die tevens artistiek leider was bij de Delftse plateelbakkerij De Porceleyne Fles. Via Le Comte kreeg Breetvelt werk bij De Porceleyne Fles, waar hij tegels beschilderde met details van bekende schilderijen uit de 17de eeuw, zoals van Frans Hals en Rembrandt en ook schilders van de Haagsche School, in Delfts blauw en sepia. Daarnaast zat hij tussen 1883 en 1885 op de Academie van de Beeldende Kunsten in Den Haag. In 1888 deed hij mee aan de Nationale Tentoonstelling van Kunstnijverheid in Den Haag waar hij van de jury een eervolle vermelding kreeg. Hij trouwde in 1891 met Cornelia Elisabeth Maria du Mée, zij kregen vier kinderen.

Kan, "Decor Breetvelt", Plateelbakkerij Zuid-Holland GoudaKan, "Decor Breetvelt", Plateelbakkerij Zuid-Holland Gouda

Eerste periode Plateelfabriek Zuid-Holland

Breetvelt werkte eerst ongeveer twee jaar (van 1900 tot 1902) als ontwerper en schilder bij de Plateelfabriek Zuid-Holland in Gouda, later in 1916 kwam hij bij de fabriek terug. Hier ontwierp hij voornamelijk decors voor tegels, borden en vazen naar Delfts voorbeeld. Bij deze fabriek werd in de beginperiode aardewerk met traditionele decors in de stijl van het Delfts blauw gemaakt.

Société Céramique

Tussen 1902 en 1906 woonde Breetvelt in Maastricht en werkte daar bij de aardewerkfabriek Société Céramique. De fabriek was in 1859 opgericht en produceerde gebruiks- en sieraardewerk. Hij maakte hier decoraties voor vazen, tegels en tegeltableau's vooral bestaande uit portretten en landschappen. Een bekend werk is het tegeltableau met een portret van Koningin Wilhelmina.

Porseleinfabriek De Kroon

Egbert Estié die in 1898 de Plateelfabriek Zuid-Holland oprichtte en directeur was, verliet die fabriek in 1905. In 1906 richtte Estié een nieuwe fabriek op in Noordwijk: de Porseleinfabriek De Kroon, samen met Carl Wilhelm Fortmann. Opnieuw werd Breetvelt door Estié aangetrokken, enerzijds als financier en anderzijds als ontwerper en schilder. Bij De Kroon kreeg hij meer artistieke vrijheid, nu konden zijn ontwerpen die in Maastricht waren ontstaan worden uitgevoerd.

Vaas Plateelbakkerij Zuid-Holland Gouda, BreetveltVaas Plateelbakkerij Zuid-Holland Gouda, Breetvelt

Decors

Ondertussen had hij een eigen stijl ontwikkeld, beïnvloed door de Art-Nouveau, een kunststroming in die periode en zijn liefde voor de Japanse kunst. Hij maakte drie typen decors bij De Kroon:
  • Figuratieve decors (herkenbare onderwerpen); portretten, landschappen en dieren op een donkere, meestal zwarte achtergrond.
  • Geometrische decors met meestal een witte achtergrond, de decors zelf zijn blauw, zwart, geel, groen, oranje, rood en bruin.
  • Abstracte decors met gestileerde plant-, bloem-, en diermotieven in heldere kleuren op een zwarte, witte of groene achtergrond.

Modellen

Een paar modellen, de vormen van de vazen, lijken op die van de Plateelbakkerij Zuid-Holland, maar de meeste zijn bij De Kroon ontstaan, waarschijnlijk ontworpen door Breetvelt.

Nadat de directeur Egbert Estié zelf in 1907 failliet ging, nam Carl Wilhelm Fortmann de zaak over. Breetvelt vertrok ook, hij verhuisde naar Den Haag waar hij vanaf 1909 een eigen atelier had. Tot 1916 werkte hij daar als kunstschilder en maakte vele nieuwe aardewerk ontwerpen. Porseleinfabriek De Kroon ging in 1910 failliet.

Plateelfabriek Zuid-Holland

Na het vertrek van Th.A.C. Colenbrander in 1914, die daar de belangrijkste ontwerper was, zocht de fabriek naar een goede opvolger. In 1916 werd Breetvelt gevraagd terug naar de Plateelbakkerij Zuid Holland in Gouda te komen. Hij kreeg net als Colenbrander een eigen werkkamer en assistenten; de plateelschilder Dirk van der Starre, Maarten Burger en Gerard van den Akker.

Decors

In het begin voerde hij zijn al eerder bij De Kroon gemaakte ontwerpen uit, met figuratieve plant- en bloemmotieven en vlinders. Zijn nieuwe decorontwerpen, werden een steeds gestileerder en uiteindelijk geheel abstracte weergave van deze motieven.

Vaas gesigneerd met "Breetvelt"Vaas gesigneerd met "Breetvelt"

Unica en serica

Hij ontwierp een groot aantal decors voor unica (een uniek exemplaar) en serica (kleine serie), waarvan hij er veel zelf schilderde. Hij signeerde zijn werk met “Breetvelt”, het werk dat door anderen werd uitgevoerd is gesigneerd met “Decor Breetvelt”. Het meeste aardewerk van Breetvelt werd met het mat-glazuur geglazuurd, dat in deze fabriek was ontwikkeld.
De abstracte decors met contrasterende kleuren en de unica waren (en zijn) erg geliefd en verkochten goed.

Tot slot

Breetvelt overleed in 1923 in Gouda. Zijn werk werd ook na zijn dood nog jaren lang uitgevoerd, door zijn assistenten en door de plateelschilders: G. v.d. Berg, K. v.d Heuvel en J. v.d Hulst.

Lees verder

© 2014 - 2019 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
N.V. Plateelbakkerij Zuid HollandN.V. Plateelbakkerij Zuid HollandIn 1898 werd in Gouda de plateelbakkerij 'Zuid-Holland, Estié & Co' opgericht door Egbert Estié, die van oorsprong plate…
Delft - De PrinsenstadDelft - De PrinsenstadDelft is met zijn historische centrum en prachtige grachtenpanden een bijzondere stad in Nederland. Vanwege het beroemde…
Keramiek en keramische kunstKeramiek en keramische kunstHet woord keramiek komt van het Griekse keramos wat drinkvat of aardewerkvat betekent. De naam keramiek wordt hoofdzakel…
Servies: Delfts blauwServies: Delfts blauwDelfts blauw is een blauw met wit gemaakt aardewerk dat erg populair is en zowel in Nederland als het buitenland erg bek…
De kunstenaar ColenbranderDe kunstenaar ColenbranderTheodoor Christiaan Adriaan Colenbrander (zijn initialen: Th.A.C.) werd geboren op 31 oktober 1841 in Doesburg, een klei…
Bronnen en referenties
  • “Nederlandse keramiek vanaf de Jugendstil tot 2000”, W.D.H. Spijker
  • “Van decor naar design, kunstenaars in de Goudse aardewerkindustrie 1898-1940”, Museum het Catharina Gasthuis, Gouda.
  • http://www.kunstbus.nl/design/henri+breetvelt.html
  • http://resources.huygens.knaw.nl/bwn1880-2000/lemmata/bwn1/breetvelt
  • http://www.breetvelt.info/hb_start.htm
  • Wikipedia
  • Foto's: Vuurvlieg

Reageer op het artikel "De kunstenaar Breetvelt"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

N. J. M. van Beusekom, 28-02-2019 12:04 #1
Ik probeer bij benadering te achterhalen wanneer Breetvelt bij de PF. gewerkt heeft. In de Tijd van 16=04-1886 wordt vermeld dat enkele schilders van de PF, bij te 's-Gravenhage gehouden wedstrijden voor handwerklieden en leerlingen 8 van de 9 schilders werkzaam waren bij Joost Thooft en Labouchere; een v.z. medaille voor o.a mej. Cornelie du Mée en H. Breetvelt. In 1886 werkte hij dus bij de PF. In 1888 exposeerden beide in Den Haag. H.Breetvelt kreeg een eervolle vermelding. Hij werkte toen niet meer bij de PF. Kunnen we zijn tijd bij de PF inschatten op: 1883-1887?

Nb. Zijn naam wordt niet vermeld in het boek: Van Plateelbakkerij tot Royal Delft. en ook niet bij Rick Erickson.

met vriendelijke groet, nico.

Infoteur: Vuurvlieg
Gepubliceerd: 19-11-2014
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Special: Nederlands sieraardewerk
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 1
Schrijf mee!