InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Kunst > Schilderij Rembrandt van Rijn van de Verloren zoon

Schilderij Rembrandt van Rijn van de Verloren zoon

Schilderij Rembrandt van Rijn van de Verloren zoon Het schilderij van de thuiskomst van de verloren zoon van Rembrandt heeft velen geïnspireerd en gefascineerd. Het schilderij zet niet alleen aan tot nadenken over de relatie God en mens maar laat ook zien we zijn tegenover onze kinderen. Ouders beseffen niet welke grote verantwoordelijkheid ze hebben ten opzichte van hun kinderen. Uiteraard kan het zijn dat ouders fouten maken of verkeerde keuzes. Sommige kunnen prima goedgemaakt worden. Maar er zijn ook zaken die gevolgen hebben voor het kind. Ondanks dat het kind er niets aan kan doen kan het zelfs tientallen jaren en generaties gevolgen hebben. Over het schilderij is veel te zeggen maar we willen stilstaan bij enkel opvallende kenmerken.

Rembrandt van Rijn en de Bijbel

Rembrandt was een Nederlandse schilder. Hij leefde in de 17e eeuw van 1606 tot 1696. Hij schilderde vooral veel Bijbelse taferelen waaronder ook een tafereel van het Bijbelse verhaal over de verloren zoon. Ook is er een Bijbel naar hem vernoemd omdat daarin veel afbeeldingen van Rembrandt zijn opgenomen.

De vader volgens Rembrandt

De vader heeft een rode mantel om. Hij heeft van Rembrandt een wat bleek en uitgehold gelaat gekregen. Waarom Rembrandt dat gedaan heeft is niet te zeggen. Het wijst in ieder geval wel op de gevolgen van een bewogen en pijnlijk gemis van zijn jongste zoon. Natuurlijk heeft de vader verdriet over zijn zoon. Waarom heeft hij die keus gemaakt? Wat had de vader kunnen doen om hem tegen te houden? Heeft de vader fouten gemaakt in de opvoeding? Voelt hij zich schuldig en schaamt hij zich?

De mantel als symbool van trouw

Een opvallend detail zijn de kwasten aan de mantel van de vader. Deze kwasten waren bij de Joden gebruikelijk om aan de trouw van God te herinneren. De vader kan niet anders dan aan de trouw van God te denken. Als hij iets had kunnen doen, wat niet gelukt is op de een of andere manier, dan is het nu wel hopen op God. Hij kan de les eruit trekken dat hij een volgende keer het anders zal doen. In het andere geval als een zoon toch weer besluit om de biezen te pakken, zal de vader weer op God vertrouwen. In dit beeld kunnen we de vraag stellen; wie voelde zich verloren? De vader in elk geval. Maar God heeft hem gevonden en hij heeft God gevonden. Tenslotte is zijn hoop uitgekomen en heeft hij zijn zoon terug.

Het detail van de handen in het schilderij

De handen van de vader vertonen een opvallend verschil. De ene hand is een echte grote en ruige vaderhand. Deze hand lijkt echt krachtig op de schouder van de jongste zoon te drukken. Alsof Rembrandt daarmee wil uitdrukken dat de vader hem stevig tegen zich aan wil houden en nooit meer los wil laten. De andere hand lijkt op een schone en zachte moederhand. Deze hand ligt zichtbaar zacht op de rug van de jongste zoon. Hieruit blijkt de liefde en de zorg van de vader.

De oudste zoon

De oudste zoon staat afgunstig naar het tafereel van zijn vader en jongste broer te kijken. Rembrandt heeft hem zo geschilderd dat er een grote afstand is tussen hen. Het doet kil en koud aan. De oudste zoon kijkt zo van ´wat moet ik hier nu mee´. De kwasten die we bij de vader aan de mantel zien ontbreken bij de oudste zoon. Rembrandt wil op deze manier waarschijnlijk uitdrukken dat de oudste zoon helemaal niet zo trouw blijkt te zijn als in de gelijkenis beschreven wordt.

Toeschouwers in het schilderij

Rembrandt heeft een tweetal toeschouwers geschilderd. Op de voorgrond zit waarschijnlijk iemand van hoge afkomst. Het kan een farizeeër zijn die in de gelijkenis ook een luisteraar was toen Jezus de gelijkenis vertelde. Deze moet machteloos en verontwaardigd toezien hoe de vader zijn zoon terug neemt na een leven van bandeloosheid. Achterin het schilderij heeft Rembrandt een vrouw geschilderd. Misschien was dit de vrouw van de vader, de moeder van de beide zonen. Zij kijkt hoopvol toe hoe haar man zich met liefde over hun zoon ontfermt.

De jongste zoon

Het eerste wat opvalt bij de jongste zoon is zijn versleten schoeisel en zijn kale hoofd. Terwijl zijn vader en oudste broer een flinke haardos en een baard hebben heeft hij een kaalgeschoren hoofd en geen baard. Dit detail wijst op het slaafse leven wat de jongste zoon geleden heeft. Het lijkt erop dat de jongste zoon zijn eigen oude rode mantel nog aan heeft. Onder aan zijn mantel zijn namelijk nog wat rode kleuren te ontdekken. Dit kan Rembrandt zo bedoeld hebben om aan te tonen dat hij lang van huis is geweest. De ondergrond waar de jongste zoon op geknield ligt is van steen terwijl de oudste zoon op een verhoging staat. De jongste zoon wordt feestelijk onthaald maar Rembrandt schildert hem nog als iemand die onderdanig zijn thuiskomst ondergaat.

Hoogmoed en verwaandheid

De positie van de oudste zoon op de verhoging laat zijn hoogmoed en verwaandheid zien. De nederige houding van de jongste zoon en de verheven positie van de oudste zoon laten in eerste plaats afstand zien. Tenslotte kunnen we ook hier de vraag stellen, wie is er verloren? De afstand nemen kan betekenen Rembrandt zelf ook soortgelijke situatie herkend.

De kleuren van Rembrandt: Rood en Okergeel

Rembrandt heeft weinig kleuren voor het schilderij gebruikt. De kleur rood en okergeel overheersen tussen donkergrijs tot zwart. Het is waarschijnlijk ook de bedoeling van Rembrandt om de kleur rood de nadruk te geven. Rood wijst op ´koningschap´ maar wijst in dit geval ook op het vergoten bloed wat Jezus als Zoon van de vader vergoten heeft voor alle mensen. Door het lijden wat Hij heeft ondergaan is voor alle mensen openbaar geworden hoe de relatie met de Vader hersteld kan worden. Rood roept emoties op en wijst op verlossing.
© 2010 - 2019 Hessel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De gelijkenis van de verloren zoon Lucas 15: 27De gelijkenis van de verloren zoon Lucas 15: 27En deze zeide tot hem: Uw broeder is gekomen, en uw vader heeft het gemeste kalf geslacht, omdat hij hem gezond weder on…
Geestelijke lessen voor jongeren m.b.v. schilderij RembrandtGeestelijke lessen voor jongeren m.b.v. schilderij RembrandtJongeren kunnen enorm worstelen met het inlossen van schuld bij hun opvoeders. Het gaat niet om financiële schuld maar o…
De gelijkenis van de Verloren zoon: Lucas 15 vers 30De gelijkenis van de Verloren zoon: Lucas 15 vers 30De reactie van de oudste zoon is vernederend voor zijn vader. Hij beseft nog niet dat hij zichzelf ook moet vernederen:…
De gelijkenis van de verloren zoon: Lucas 15 vers 28De gelijkenis van de verloren zoon: Lucas 15 vers 28Maar hij werd toornig, en wilde niet ingaan. Zo ging dan zijn vader uit, en bad hem (Lucas 15: 28) Als we de gelijkenis…
De gelijkenis van de Verloren zoon: Lucas 15: 23De gelijkenis van de Verloren zoon: Lucas 15: 23En haalt het gemeste kalf en slacht het en laten wij een feestmaal hebben (Lucas 15: 23). De jongste zoon is terug. De v…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Schilderij Rembrandt van Rijn van de Verloren zoon"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Hessel
Laatste update: 12-07-2019
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!