Het Museum van Theophilos

Wie vakantie houdt op Lesbos en de stad Mitilini aandoet, kan mooi even een klein museum meepakken en wel dat van Theophilos, één van de meest kenmerkende vertegenwoordigers van de Griekse volksschilderkunst. Het Theophilos Museum ligt een stuk buiten het centrum van Mitilini, in de rustige wijk Variá, vlak naast het Tériade Museum en herbergt 86 waardevolle werken van Theophilos.

Mitilini

Mitilini met zijn naar schatting 30.000 inwoners is een zeer levendige stad. Gezien de bouw en de ligging van de stad is het er niet eenvoudig parkeren. Het beste kun je nog je heil zoeken bij de haven. Daar vinden wij inderdaad al snel een plaatsje. Voor veel bezienswaardigheden in Mitilini waarschijnlijk een parkeerplek bij uitstek, zo niet als je je zinnen hebt gezet op het Theophilos Museum. Het ligt een behoorlijk eindje uit het centrum van Mitilini blijkt ons al snel en het is van daaruit niet te belopen. Een taxi biedt de oplossing, ook al omdat we geen flauw vermoeden hebben welke richting we uit moeten. De taxichauffeur is een zenuwpees; om de haverklap mept hij op het stuur om expressie te geven aan wellicht een hinderlijke gedachtegang. Maar voor 5,90 staan we dan toch waar we zijn willen. De loketbeambte zal voor ons een taxi bellen, wanneer we terug willen. Dat verloopt allemaal vlot, maar je weg zoeken uit Mitilini is andere koek. Er staat weinig aangegeven en er is veel eenrichtingsverkeer. Bovendien kom je ogen tekort om alle brommers die zich ter linker- en ter rechterzijde van je huurautootje wringen, in de gaten te houden. De wanhoop nabij vinden we tenslotte een Duits sprekend Grieks mannetje, dat ons aanbiedt voor ons uit te rijden om Mitilini weer uit te komen. Dat is vast één van die dingen die de beschermheilige van het eiland Lesbos, de aartsengel Michael, organiseert.

Theophilos

Theophilos Hatzimichael leefde van 1873 tot 1934. Hij werd geboren in de wijk Variá (Mitilini) als één van de acht kinderen van een schoenmaker. Hij had geen zin om naar school te gaan en ook niet om bij zijn vader in de leer te gaan. Liever sloeg hij zijn grootvader gade bij het schilderen van ikonen. Al snel gold Theophilos als een zonderling, die liever schilderde of toneelspeelde met de buurtkinderen in plaats van op een fatsoenlijke manier zijn brood te verdienen. De jonge Theophilos ontvluchtte de kritiek door naar Smyrna (het huidige Izmir) te verhuizen, waar hij bij het Griekse consulaat werkte als hulpje van de portier. Hij was er trots op om Griek te zijn en liep dan ook voortaan rond in de traditionele Griekse plooirok, de zogenaamde "Fustanella". Maar ook in Smyrna hield Theophilos het niet lang uit; al gauw vertrok hij naar het Griekse schiereiland Pilion en daar, in de hoofdstad Volos, verbleef hij tientallen jaren. In veel dorpen van Pilion zijn muurschilderingen van hem te zien. Theophilos zwierf rond vaak gekleed in het uniform van een Tzolia of als Alexander de Grote, vertelde verhalen, speelde toneel en schilderde. En hoewel hij werd bespot en uitgelachen door zijn eigen volk, hield Theophilos oneindig veel van Griekenland. Toen Theophilos uiteindelijk na lange tijd terugkeerde naar Lesbos, was het schilderen zijn levensdoel geworden. Dat leverde hem echter niet veel geld op. Om in zijn levensonderhoud te voorzien schilderde hij op deuren en vensters en op muren van kafeneions en winkels, voor een hap eten en een beker wijn of zelfs soms voor niets. Maar gelukkig diende zich aan het einde van de twintiger jaren een Maecenas voor Theophilos aan in de gedaante van Tériade, eveneens afkomstig van Lesbos. Ze sloten een overeenkomst: Tériade zorgde voor Theophilos' onderhoud en verschafte hem verf en linnen en als tegenprestatie mocht Theophilos alleen voor Tériade werken. Nu Theophilos zich geen zorgen meer hoefde te maken om zijn dagelijkse kostje, begon hij te schilderen als een gek en toen in 1934 Tériade weer voet aan wal zette op Lesbos wachtten hem 120 schilderijen en de mededeling dat Theophilos inmiddels aan een voedselvergiftiging gestorven was. Theophilos kreeg pas na zijn dood erkenning en zijn werken werden zelfs tot in het Louvre te Parijs tentoongesteld.

Het museum van Theophilos

Het zijn voornamelijk de schilderijen die Theophilos na zijn kennismaking met Tériade heeft vervaardigd, die in het Theophilos Museum hangen. De werken worden gekenmerkt door levendigheid, frisheid en spontaniteit en zijn geschilderd in heldere kleuren. Men ziet verliefde meisjes, jongemannen (in Griekse klederdracht), helden uit de Griekse mythologie, traditionele tafereeltjes. Zijn stijl doet naïef aan en getuigt van een enorme liefde van Theophilos voor zijn vaderland. De verzameling werd in 1965 door Tériade (Stratis Th. Eleftheriades) geschonken aan de burgemeester van Mitilini en ondergebracht in het eveneens in 1965 gebouwde museum .
© 2010 - 2020 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Lesbos (Grieks eiland)Lesbos (Grieks eiland)Lesbos is een Grieks eiland dat zich in het oosten van Griekenland bevindt. Het eiland biedt een fijne vakantie aan zowe…
Griekenland; Pilion vakantieparadijsZoals bijna alle eilanden van Griekenland, heeft ook het schiereiland Pilion te maken met de Griekse Mythologie. Het zou…
Lesbos 2015: overspoeld door dode en levende vluchtelingenLesbos 2015: overspoeld door dode en levende vluchtelingenIn september en oktober 2015 werd het eiland Lesbos in Griekenland overspoeld door vluchtelingen. Naast de vele levenden…
Klimaat Griekenland door het jaar heenDe reden dat mensen Griekenland bezoeken is vaak niet alleen om van de mooie dingen die het land te bieden heeft te geni…

Joods Nationaal Fonds: Anne Frank Memorial - Piet CohenArchitect Piet Cohen, zelf een ondergedoken kind die de oorlog overleefde, heeft het Anne Frank Memorial ontworpen. Dit…
Streetart: Edgar MuellerStreetart: Edgar MuellerBinnen de streetart is Edgar Mueller bekend geworden met zijn 3D schilderijen, die vanaf een bepaald standpunt op uiterm…

Reageer op het artikel "Het Museum van Theophilos"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 17-10-2010
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Schrijf mee!