InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Kunst > Picasso, Papiers Collés in 1912-1913

Picasso, Papiers Collés in 1912-1913

Een vergelijkend literatuuronderzoek naar de politieke lading in Pablo Picasso's collages van 1912-1913. Literatuur van kunsthistorici en Picasso-kenners T.J.Clark en Patricia Leighten geeft inzicht in Picasso's bedoelingen van deze kubistische werken, waarin krantenstukken en thema's werden verwerkt. In dit literatuuronderzoek schets ik een beeld van de discussie over de mogelijke politieke lading van de collages van de Spaanse kunstenaar Pablo Picasso. Picasso verwerkte verschillende krantenartikelen en krantenkoppen in zijn collages die hij duidelijk leesbaar en inhoudelijk intact liet. In deze discussie wordt enerzijds de theorie van Patricia Leighten besproken, waarin zij pleit voor bewuste keuzes van Picasso voor politieke krantenartikelen. Anderzijds wordt het betoog van T.J. Clark uitgediept, waarin hij de politieke kracht in Picasso’s collages ontkent. Als voorbeeld voor de discussie worden de collages uit 1912 tot 1913 van de kunstenaar besproken, dat leidt tot een centrale vraag in dit onderzoek. Wat is de politieke lading van Picasso’s papiers collés uit 1912-1913 volgens kunsthistorici Patricia Leighten en T.J. Clark?

Introductie: Patricia Leighten

Volgens professor Patricia Leighten gebruikte Picasso voor zijn papiers collés niet toevallig gekozen stukken krant, maar selecteerde hij ze met doelbewuste politieke keuzes (Leighten, 1989, p.119). Picasso koos volgens Leighton artikelen die te maken hadden met anarchistische thema’s en sociale kritiek. Zo paste Picasso in de jaren 1912-1913 vooral oorlogsstukken toe. In deze tijd gingen meer dan de helft van de gebruikte artikelen volgens kunsthistoricus Leighten over de Eerste Balkanoorlog en de daarmee samenhangende anti militaire onrust (Leighten, 1985, p.653, 663-665). Ook was de economische en politieke situatie van de Europese staten een veelgebruikt onderwerp door Picasso. Hierbij noemt zij ook dat Picasso zelden de teksten onleesbaar maakte en dat hij ze altijd zorgvuldig uitknipte om zo de essentie van het artikel nog intact te houden (Leighten, 1985, p.666-669). Dit is voor haar een teken dat Picasso toch wel openlijk zijn politieke mening aan het vertolken was in zijn collages (Leighten, 1985, p.56). Leighten stelt ook dat Picasso’s privéleven een goede indicator kan zijn voor de politieke lading (Leighten, 1989, p.121). De schrijfster benadrukt in haar betoog de actieve politieke betrokkenheid van Pablo bij anarchistische politiek ten tijde van zijn collages (Leighten, 1985, p.664, 670).

Introductie: T.J.Clark

Kunsthistoricus T.J. Clark daarentegen heeft een andere kijk op de collages van de Spaanse kunstenaar en ontkent dan ook de mogelijke politieke kracht in deze werken (Clark, 1999, p.220). Clark beweert dat Picasso’s collages zijn mislukt in het overbrengen van een boodschap of betekenis naar het publiek toe. Ook gelooft de Marxistische schrijver dat kunst niet een sociale verandering teweeg kan brengen (Clark, 1999, p.220). De collages van Picasso vindt hij groots in hun picturale inventiviteit en in hun kritieke kunst geërfde picturale taal, maar voor Clark representeren ze een heroïsche mislukking in hun ambitie om de wereld te veranderen. Kortom, T.J. Clark vindt de collages een politieke teleurstelling en ziet dan ook geen politieke uitingen van de betreffende kunstenaar erin terug (Clark, 1999, p. 220). Wel erkent hij dat er politieke interpretaties ondervonden kunnen worden in het werk van Picasso (Clark, 1999, p. 224).

Wie heeft er gelijk?

Het betoog van Marxist Clark wordt bestreden door auteur Patricia Leighten (Leighten, 1989, p.150). Leighten stelt in haar essay dat Clark is ontlast door de Marxistische doctrine dat politieke effectiviteit alleen iets kan betekenen in de productie. De fragmentatie, heftigheid en het anti-illusionisme van de collages zijn door Leighten gelezen als een opzettelijke poging door Picasso om de wereld op zijn kop te zetten. Zij bekritiseert dan ook dat Clark en andere Marxisten de politieke kracht in Picasso’s werken volledig ontkennen (Leighten, 1985, p.670). Leighten schrijft dat een aantal Marxisten, waaronder Clark, een aantal collages van de Spanjaard wel degelijk als politiek hebben geïnterpreteerd. Zij hebben alleen deze politieke interpretatie nooit als een bewust onderdeel van het kunstwerk gezien (Leighten, 1989, p.151). T.J. Clark stelt juist dat kunst utopisch kan zijn, maar niet meer dan dat (Clark, 1999, p.220). Zo ziet hij de collages van Picasso ook niet als werken die sociale veranderingen teweeg kunnen brengen (Clark, 1999, p.225).

Conclusie

Wat is de politieke lading van Picasso’s papiers collés uit 1912-1913 volgens kunsthistorici Patricia Leighten en T.J. Clark? Concluderend uit dit onderzoek is naar voren gekomen dat de politieke lading van Picasso’s collages uit 1912-1913 voor kunsthistorici Patricia Leighton en T.J. Clark sterk verschilt. Leighton stelt dat er wel degelijk bewuste politieke uitingen zijn toegepast door de kunstenaar. Clark daarentegen ziet de collages als politieke teleurstellingen waar wel politieke interpretaties in zijn terug te vinden, maar geen politieke kracht in de vorm van sociale uitingen.
© 2012 - 2017 Laura-eijpe92, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schilderkunst in de twintigste eeuwIn de 20ste eeuw, kenden we een belangrijke evolutie in de schilderkunst. Hoewel deze evolutie vrij geleidelijk ging, ku…
Picasso museum in Horta de Sant JoanPicasso museum in Horta de Sant Joan`I learnt everything I know in Horta´ is een uitspraak de hij heeft gedaan tijdens zijn verblijven in Horta de Sant Joan…
Abstracte kunst met beroemde kunstenaarsAbstracte kunst met beroemde kunstenaarsAbstracte kunst is een kunstrichting waarin objecten zodanig worden weergegeven dat ze niet de reële werkelijkheid voors…
Juan Gris, de 'onbekende' kubistJuan Gris, de 'onbekende' kubistJuan Gris was een kunstenaar met een leven als een komeet. Misschien daarom dat als je het over het kubisme hebt, de mee…
Schilderkunst: "Guernica" van Pablo Picasso"Guernica" is een schilderij van de schilder Pablo Picasso. Het schilderij is gemaakt in 1937 en behoort tot het kubisme…
Bronnen en referenties
  • Leighten, P. Re-Ordering the Universe, Picasso and Anarchism, 1897-1914. New Jersey,
  • 1989: 119-121, 150.
  • Leighten, P. ‘Picasso’s Collages and the Threat of War, 1912-1913.’ The Art Bulletin,
  • Vol. 69 (1985): 653-672.
  • Clark, T.J. Farewell to an Idea: Episodes from a History of Modernism. New Haven,
  • 1999: 220-225.

Reageer op het artikel "Picasso, Papiers Collés in 1912-1913"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Laura-eijpe92
Gepubliceerd: 28-02-2012
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!