InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Mensen > Joodse denkers: Rasji historische achtergrond

Joodse denkers: Rasji historische achtergrond

Joodse denkers: Rasji  historische achtergrond Aan de hand van het boekje 'Rasji een middeleeuws joods denker' van Chaim Pearl beschrijven we het leven van Rabbi Salomo ben Isaak oftewel Rasji (Rashi). Rasji wordt gezien als één van de grootste Joodse geleerden aller tijden. Hij staat bekend om zijn commentaar op de Bijbel en zijn commentaar op de Talmoed. Het interpreteren van Gods Woord stamt al vanaf het begin van het Joodse volk. Profeten, priesters en Levieten hielden zich hiermee bezig. Na de Babylonische ballingschap ging men nog veel dieper in op het gebied van Bijbel interpretatie. Het beroemdste en belangrijkste is het werk van Rasji.

Troyes (Frankrijk) - geboorteplaats van Rasji (1040-1105)

Waar is Rasji beroemd om?

Rasji hanteert bij de uitleg van de Bijbel een unieke methode:
  • hij geeft eerst de letterlijke betekenis;
  • vervolgens geeft hij diepere religieuze en ethische lessen op grond van Rabbijnse geschriften;
  • hij noteert alles heel helder en compact.

Wat de Talmoed betreft is zijn commentaar nog voortreffelijker. Hij heeft de Talmoed toegankelijk gemaakt voor vele mensen.
  • Hij begint met het uitleggen van de moeilijkste tekst en brengt langzaam maar zeker helderheid en inzicht.

Het Nederlands Israëlietisch Kerkgenootschap heeft de Tora uitgegeven met het commentaar van Rasji. Hoewel de teksten van Rasji meer dan 900 jaar oud zijn, zijn ze nog altijd erg populair.

Historische achtergrond van Rasji

Frankrijk

Rasji leefde in Frankrijk. Sinds de 3de eeuw woonden Joden verspreid over heel Frankrijk en in een paar steden langs de rivier de Rijn. Plaatsen die genoemd worden waar Joden woonden waren o.a. Metz, Avignon, Arles, Bretagne, Narbonne en Orleans. Aanvankelijk waren de Joodse gemeenschappen klein. Ze groeiden later door Joodse immigranten uit Babylonië, Italië en Spanje.

geen vervolgingen

Tot eind elfde eeuw leefden de Joden praktisch geheel zonder vervolgingen. Zo was Karel de Grote (747-814) de Joden gunstig gestemd. Ook Lodewijk de Vrome (778-840) behandelde de Joden goed. Onder keizer Hendrik IV (1050-1106) werden Joden opgenomen in een koninklijke verordening van Worms. In Spiers mochten Joden de Tora naleven.

economische welvaart

Economische gezien ging het de Joden ook goed. Ze waren veelal kooplui. Ook waren sommige arts, zeeman, handarbeider (muntwezen, smederij, metaalbewerking en glasblazen). In de 10de en 11de eeuw stonden Joden ook bekend als wijnbouwers. Ze deden dit volgens strikte Joodse voorschriften. Sommige Joden bereikten zelfs de top van de maatschappelijke ladder: hofleveranciers, belastingambtenaren, ambassadeurs, etc.

goede relatie met niet-Joden

De Joden konden goed met de niet-Joden opschieten. Ze hielden rekening met elkaars religieuze feesten en vastendagen. Ze leenden elkaar zelfs geld. Wel werd soms geprobeerd Joden te bekeren. Kerkleiders probeerden zo nu en dan de contracten tussen Joden en niet-Joden te verbieden. Maar tot de eerste Kruistocht was van grote Jodenhaat geen sprake.

intellectueel werk Rasji

Rasji leefde onder deze gunstige omstandigheden. Joden schreven in deze tijd meesterwerken. Het succes van Rasji's werk is vooral te danken aan zijn gunstige leefomstandigheden. Zo kon hij zich geheel richten op zijn intellectuele werk. Toch moet ook gemeld worden dat zijn illustere voorgangers de toon hadden gezet.

verschil met Spanje

Joden in Duitsland en Frankrijk hadden een unieke uitleg van de Bijbel en de Talmoed. Dit in tegenstelling tot Spanje waar de nadruk lag op Joodse filosofie en poëzie. Dat laatste kwam doordat Joden in Spanje geconfronteerd werden met rivaliserende waarheidsaanspraken van het christendom en de islam. In Frankrijk was de islam niet aanwezig en het christendom minder agressief.

Gersjom van Mainz

Na zeven eeuwen Joodse aanwezigheid in Babylonië dat het grote centrum was voor Talmoedstudie, ontstonden in Spanje, Frankrijk en Duitsland nieuwe centra met geniale geleerden. Vóór Rasji was Gersjom van Mainz (960-1028) de grootste Rabbijnse leider. Hij schreef gezaghebbende takkanot (verordeningen). Zo schreef hij een takkana over echtscheiding en bepaalde dat deze alleen geldig was als man en vrouw ermee instemden. Hij bracht ook de complete en authentiek editie van de Talmoed bijeen. Rasji gebruikte vermoedelijk deze tekst bij zijn commentaar op de Talmoed. Rasji was ook een leerling van Gersjoms leerlingen (Jakob ben Yakar en Izaäk ben Juda).

Lees verder

© 2013 - 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geschiedenis Jodendom: commentaren, codices, responsaGeschiedenis Jodendom: commentaren, codices, responsaDe middeleeuwse rabbijnen wisten een balans te creëren tussen de Joodse filosofie gebaseerd op de rede en de Kabbala geb…
Geschiedenis Jodendom: Ethische werken/BijbelcommentarenGeschiedenis Jodendom: Ethische werken/BijbelcommentarenDe Talmoed werd voortgezet door het Rabbijnse Jodendom die naast de Halacha ook aandacht schonk aan de aggada (ethische…
Boekrecensie: Tanach  Stichting Sja'ar en NBGrecensieBoekrecensie: Tanach Stichting Sja'ar en NBGTanach is een Hebreeuwse Bijbel met een Nederlandse vertaling. De vertaling is gemaakt door een vertaalteam waarbij een…
Joods religieus onderwijs: de Bijbel en rabbijnse scholenJoods religieus onderwijs: de Bijbel en rabbijnse scholenIn Deuteronomium 6:7 wordt de Israëlieten opgedragen om hun kinderen de woorden van God in te prenten en met hen er zove…
Babylonische en Jeruzalem (Palestijnse) TalmoedBabylonische en Jeruzalem (Palestijnse) TalmoedHet Hebreeuwse woord 'Talmoed' heeft als hoofdbetekenis 'studie' of 'het leren'. De Talmoed heeft betrekking op de gehel…
Bronnen en referenties
  • Rasji een middeleeuws joods denker - Chaim Pearl

Reageer op het artikel "Joodse denkers: Rasji historische achtergrond"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 07-07-2015
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Mensen
Special: Joodse filosofie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!