InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Mensen > Adam en de toekomst: Joodse commentaren en toelichtingen

Adam en de toekomst: Joodse commentaren en toelichtingen

Adam en de toekomst: Joodse commentaren en toelichtingen Met de zonde van Adam werd de eerste mens uit het Paradijs gezet. Nu ontdekte Adam het doel van het bestaan: de wereld vorm geven en vervolmaken. Adam moest zondigen (ondanks dat het fout was) om zo een partner van God te kunnen worden in de Schepping. Maar met de zonde kwam wel de dood in de wereld. De mens kan nooit meer fysiek levend het Paradijs binnenkomen, maar de ziel wel. Met de komst van de Masjiach zal de fysieke dood overwonnen worden.

Inleiding: het mysterie van het begin

Toen Adam door God geschapen werd (40 jaar oud) en zijn ogen opende vroeg hij aan God wie Hij was. Adam wist niet waar hij vandaan kwam maar wel waar hij heenging. Adam was niet bang voor de dood (hij wist niet wat dat was), maar wel voor het verleden die hij niet had. Via Adam heeft het God behaagd Zijn Schepping te openbaren en door hem bestaat de dood.

Geen enkel mens lijkt op elkaar maar elke mens lijkt wel op Adam, zo meldt de Talmoed ons. Denk hierbij aan de begeerte en kwellingen die ieder mens kent. Adam is ons voorbeeld. Toch verschillen we ook van hem: Adam kende geen verleden, wij wel. Adam kwam uit het niets. Daarom schonk God hem de toekomst die hij mocht aanschouwen; God toonde hem alle generaties. Adam is meer aanwezig dan de Messias.

Wat vertelt de Talmoed ons over Adam?

Adam is met ons verbonden: zijn moeilijkheden, zijn lot, zijn vrees, zijn teleurstellingen. Adam had alles behalve een eigen wil. Hij onderwierp zich eerst aan God en later aan zijn vrouw. Hij viel in de valstrik die voor hem was uitgezet. Hij was verder heel menselijk en bezat alle menselijke complexen behalve het Oedipus-complex. Alles wat met hem gebeurt, gebeurt binnen het tijdsbestek van 1 dag.

Wat vertelt de Midrasj ons over Adam op de zesde dag?

  • eerste uur: God nam de beslissing de mens te scheppen;
  • tweede uur: God raadpleegde de engelen en de Tora. Alleen de Tora was voor de schepping van de mens;
  • derde uur: God verzamelde stof van de aardbodem;
  • vierde uur: God vormde de mens;
  • vijfde uur: God gaf de mens een huid;
  • zesde uur: Het lichaam is voltooid;
  • zevende uur: God blies de ziel in het lichaam;
  • achtste uur: God leidde Adam het Paradijs in;
  • negende uur: God verbood Adam te eten van de Boom der Kennis van Goed en Kwaad;
  • tiende uur: Adam overtrad het gebod;
  • elfde uur: 71 leden van het Sanhedrin veroordeelden Adam;
  • twaalfde uur: Adam was schuldig en werd uit het Paradijs gezet.

Hiermee eindigt de geschiedenis van Adam en begint de geschiedenis van de mensheid. God wist dat er veel zondaren na Adam zouden komen, maar Hij wist ook dat er veel rechtvaardigen en heiligen zouden zijn.

één mens

Waarom schiep God één mens? Zodat ieder nakomeling dezelfde vader heeft; en niemand kan zeggen dat zijn vader rechtvaardiger is en niemand kan zeggen dat zijn vader groter is. Wanneer één mens wordt gedood, wordt de hele mensheid gedood. Wanneer één mens wordt gered, wordt de hele mensheid gered. Dat de mens pas op de laatste dag werd geschapen was omdat hij een gast van betekenis is in de Schepping en tegelijkertijd later geschapen is dan een muskiet en dus niet kan snoeven.

Adam meest volmaakte mens

Adam was het eerste wezen op aarde reiner en volmaakter dan zijn nakomelingen. Daarom klopt de evolutieleer ook niet die uitgaat van een primitief schepsel. Vóór de Zondeval was de oorsprong en het middelpunt van zijn gedachte van God vervuld. Adam wilde niets vernietigen. Hij had vrede met zichzelf en met alles. Het probleem begon toen Satan jaloers werd. Adam was slimmer dan Satan. Hij wist God bij Zijn naam te noemen (Satan kon dit niet) en realiseerde zich dat de mens alleen maar God kan benoemen.

God is God, de mens is Zijn instrument

Doordat de mens alleen maar God kan benoemen weten we dat God God is en de mens Zijn instrument. God heeft de mens nodig om zich te doen kennen, en de mens heeft God nodig om kennis te vergaren.

Eva

Eva was nog maar net geschapen en ze ging al Adams leven beheersen. Adam liep achter Eva aan en liet haar beslissen voor hen beiden.

Waarom werd Eva geschapen?

Om het leven van Adam te verrijken. Zonder Eva zou Adam niet menselijk zijn geweest. Ook wilde God voorkomen dat de mensen van Adam een godheid zouden maken: Adam als God op aarde. Eva werd uit de zijde van Adam geschapen, het meest kuise deel van het lichaam van Adam. Was God hiermee een dief? Nee, want in ruil gaf hij Adam een wonderschone vrouw die hem bij zou staan. De Midrasj vertelt dat er nimmer een mooier huwelijk heeft plaatsgevonden dan dat van Adam en Eva. Zelfs in de hemel was men blij.

Slang – Satan

God had gewaarschuwd niets van de Boom der Kennis van Goed en Kwaad te eten. Hij had zelfs gedreigd met de dood. Maar wat wisten Adam en Eva van de dood? Niets. Toch gehoorzaamden ze God ...totdat de slang kwam.

Koning der dieren

De slang was de koning der dieren. Hij was verliefd geworden op Eva en wilde Adam doden om Eva te kunnen huwen. De slang zette hoog in maar verloor alles: hij zou ondergeschikt worden aan de dieren.

Eva kwetsbaarst

De slang wendde zich tot Eva omdat zij het kwetsbaarst was. Maar uiteindelijk kan ieder in verzoeking worden gebracht: de vrouw door de verzoeker, en de man door de vrouw. Waarom aarzelde Eva tussen God en de slang? Volgens de Joodse bronnen was haar fout om een gesprek aan te gaan met de slang! Ook verzon zij dat het ook verboden was de vrucht aan te raken terwijl God alleen had gezegd dat het verboden was om ervan te eten. Een derde fout was dat zij haar afwezige echtgenoot erbij betrok. Tot slot was de fout dat Adam niet bij Eva was. Hij had bij haar moeten blijven zodat ze niet verleid kon worden.

Leven en dood geen gescheiden sferen

Toen de slang de verboden vrucht aanraakte en niet stierf was Eva om. Eva begreep niet dat leven en dood geen gescheiden sferen zijn: het is verenigd in de mens, niet in God. Men kan dood zijn zonder het te weten.

Waarom luisterde Eva naar de slang? Omdat ze macht wilde hebben. De slang verzekerde haar dat zij de gelijke van God zou worden. Eva kreeg steeds meer lust. Maar de slang zei dat ze alleen van de vrucht mocht eten als ze die deelde met haar echtgenoot. En toen ze eindelijk een stukje van de vrucht (een citrusvrucht) nam begreep ze dat er een onherroepelijk verband bestaat tussen haar en de dood. God zou toeslaan. Maar Eva ging door en trok Adam mee de ellende in.

In het apocriefe boek Adam vertelt Eva in de eerste persoon dat ze dacht dat Satan een boodschapper (engel) van God was. Zo wilde ze haar onschuld bepleiten. En ook Adam had geen flauw vermoeden dat Eva hem dood wilde. Pas later erkende hij zijn fout.

De geschiedenis der mensheid begint

Adam en Eva moesten het Paradijs verlaten. Hun lichamen werden kleiner, zo meldt de Midrasj. Ze werden angstig: Adam probeerde zich te verbergen. Maar dat kon uiteraard niet voor God. Buiten het Paradijs leefden Adam en Eva in een hut. Eva stelde Adam voor haar te doden. Maar Adam weigerde dat. De dood kan niet overwonnen worden door zelf te doden.

Adam en Eva moesten zondigen

Adam en Eva waren niet geheel schuldig aan het overtreden van het Goddelijk gebod. Als zij namelijk voor het leven hadden gekozen dan zou de geschiedenis der mensheid nooit plaats hebben kunnen vinden. Er zou niets zijn geweest.

Waarom straft God dan toch?

Adam en Eva werden niet zozeer gestraft vanwege hun zonden, maar vanwege de uitvluchten die ze verzonnen. Adam gaf Eva de schuld en Eva de slang. Zo probeerden ze hun verantwoordelijkheden te ontlopen. Een andere verklaring is dat God alles bepaalt. Hij volvoert Zijn wil ondanks de vrijheid van de mens.

Het doel van de Schepping

Maar God heeft een doel met de uitdrijving van Adam en Eva uit het Paradijs: de mens moet aan de wereld vormgeven of vervolmaken door gebruik te maken van de ervaring die hij heeft opgedaan.

Adam en Eva richtten hun blik dan ook op de toekomst. Ze staarden zich niet blind op de fouten uit het verleden. Ze kregen kinderen (opdracht van God): Kaïn en Abel en later Set. Set kreeg de Tora van Adam om aan zijn zonen en hun kinderen te onderwijzen. Toen Adam ziek werd en Eva en Set aan de deur van het Paradijs klopten kregen ze nul op het rekest. Adam moest sterven.

Geen erfzonde wel de dood geërfd

Adam liet ons zijn dood na, niet zijn zonde. De schuld is niet overdraagbaar (de Boom der Kennis bestaat immers zowel uit goed als kwaad en niet alleen uit het kwade!). Adam ziet alle mensen sterven. Elke stervende ziet Adam en zegt dat hij door Adams zonde moest sterven. Maar Adam zegt dan terug: “Ik heb slechts één zonde begaan, jij vele.” Ieder mens is dus zelf verantwoordelijk voor zijn fysieke dood (de ziel leeft voort). Met de komst van de Messias zal de fysieke dood worden uitgebannen.

De betekenis van Adam voor ons

  • Elke mens moet ten opzichte van een ander mens een Adam voelen.
  • Adam zat niet bij de pakken neer maar begon nieuw leven te scheppen door het leven zin te geven. Adam sterft als overwinnaar ondanks de Zondeval. De dood triomfeerde niet – het leven wel.
  • De mens mag niet beginnen, maar wel opnieuw beginnen door de zijde van het leven te kiezen.

Nadere toelichting op het bovenstaande bespreking door Elie Wiesel

De Joodse bronnen melden dat Adam zich verveelde in het Paradijs – Elie Wiesel meldt dit ook. Alles was perfect en voor Adam was niets te doen. Geluk en welbehagen waren niet zo interessant. Er was geen onheil dat Adam bedreigde. Hij had geen aandacht voor de wereld en ook niet voor zijn eigen lot. Adam was met en in God. Er was dus geen reden om God te dienen, Hem te begrijpen of met Hem te verzoenen.

Dit lijkt een ideale situatie, maar is het niet. God wil dat de mens zelf zijn geluk zou verdienen door God te dienen, Hem te begrijpen en met Hem te verzoenen. De mens moest een partner van God worden. Zou Adam niet gezondigd hebben dan had de mensheid niet bestaan en had de mens geen partner van God kunnen worden en ook niet God kunnen dienen. Slechts door te eten van de Boom der Kennis van Goed en Kwaad kreeg de mens een vrije wil (geschapen naar het beeld van God) en kon hijzelf bepalen om God wel of niet te dienen.

Veel niet-Joden c.q. christenen leggen te veel de nadruk op de zonde van Adam. Zij staren zich dus blind op het verleden en leggen bovendien de zonde van Adam verkeerd uit. VÓÓR het eten van de Boom der Kennis van Goed en Kwaad was Adam nog in en met God - Adam had nog geen vrije wil en vandaar dat God hem liet zondigen. Pas NADAT van de Boom der Kennis werd gegeten kreeg Adam een vrije wil en kon hij kiezen tussen goed en kwaad. Vanaf dat moment kan de mens pas echt zondigen uit vrije wil, niet eerder. Vandaar dat de Joodse bronnen ook melden dat de eerste echte zonde door Kaïn is begaan met de moord op zijn broer Abel. Het woord 'zonde' komt pas voor het eerst in de Tora voor in Genesis 4:7.

Belangrijker is daarom om onze aandacht te richten op de toekomst zoals ook Adam dit deed. Hij wist dat hij niet bij de pakken neer kon zitten maar dat hij God moest dienen om de Schepping te vervolmaken. We hebben het aan Adam (of eigenlijk God) te danken dat de geschiedenis van de mensheid kon beginnen. Zonder de zonde van Adam zouden wij niet eens hebben bestaan en was het verhaal over en uit.

Om nog maar eens aan te geven dat God wilde dat Adam van de Boom der Kennis at - God bepaalt immers alles (ondanks dat God Adam daarna strafte omdat hij een uitvlucht verzon) moeten we goed beseffen dat God de Schepping maakte op basis van de Tora. De Tora bestond reeds vóór de Schepping – het is de blauwdruk van de Schepping. In de Tora kunnen we lezen welke wetten er zijn m.b.t. de fysieke dood. God had de dood dus al gepland vóór de Schepping. God heeft de dood VIA Adam de wereld in gebracht. Maar Adam was daar zelf niet de oorzaak van. God wilde dit! Zo kon de geschiedenis van de mensheid beginnen. Overigens merkt Elie Wiesel terecht op dat ieder mens verantwoordelijk is voor zijn eigen dood vanwege zijn/haar zonde. We sterven fysiek niet vanwege Adams zonde, maar vanwege onze eigen zonden. Met de komst van de Masjiach – die niet onze persoonlijke zonden kan vergeven (dit kan alleen God) maar wel de zonden van de wereld als geheel – zal de fysieke dood worden uitgebannen. Dan zal de Schepping vervolmaakt zijn en heeft de mens als partner bijgedragen aan het hele Scheppingsproces. Dan zullen lichaam en ziel weer een eenheid vormen dat ze sinds de Zondeval van Adam niet meer waren.

Slot

Feitelijk verkondigt het verhaal van Adam en de Zondeval een zeer positieve boodschap. God heeft de mens uitverkoren om partner van Hem te worden in het Scheppingsproces. Dit is een ongekende eer. Hiermee geeft God aan hoeveel waarde Hij hecht aan de mens. Had Adam niet gezondigd dan was er niets tot stand gebracht en bestond de mensheid niet. Maar sinds de Zondeval mogen de mensen God meehelpen de Schepping te vervolmaken. Dit is zo'n oneindig groots gebaar van God dat we dat met beide handen moeten aanpakken: de Joden door naleving van de Tora en de niet-Joden door naleving van de Noachidische geboden. De Tora en de Noachidische geboden zijn Gods richtlijnen aan de mens om de Schepping te voltooien.

Lees verder

© 2011 - 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Notion Ink Adam TabletDe Notion Ink Adam Tablet is een Tablet-PC ontworpen en geproduceerd door Notion Ink. De Adam heeft veel weg van andere…
Boekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselrecensieBoekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselBijbels eerbetoon is een boek van Elie Wiesel waarin Bijbelse verhalen worden verteld conform de Joodse traditie. De vol…
Wat is het doel van het leven? - de schepping van de mensWaarom leven we en wat doen we in deze wereld? Het antwoord kunnen we vinden in de Tora. Tora betekent instructie. De To…
Biografie: Adam Levine (Maroon 5)Adam Levine is een toonaangevend popzanger en gitarist, vooral bekend van de band genaamd Maroon 5. Hier meer over zijn…
God: God en Adam (de eerste mens) - Joodse visieGod: God en Adam (de eerste mens) - Joodse visieDe eerste mensen, Adam en Eva, worden niet geboren. Zij zijn de directe creatie van God zelf, en zij weten het. Volgens…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Bijbels eerbetoon – Elie Wiesel
  • Artikelen Etsel op de InfoNu-site

Reageer op het artikel "Adam en de toekomst: Joodse commentaren en toelichtingen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 17-07-2017
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Mensen
Special: Bijbelse geschiedenis/personen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!