InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Oorlog > Jom HaSjoa: verschrikkingen van de Holocaust (1940-1945)

Jom HaSjoa: verschrikkingen van de Holocaust (1940-1945)

Jom HaSjoa: verschrikkingen van de Holocaust (1940-1945) Elk jaar op Jom HaSjoa worden de Joodse slachtoffers van het Nazi-geweld door Joden overal ter wereld herdacht. Veel Joden zijn omgekomen tijdens de grootste georganiseerde massamoord in de geschiedenis van de mensheid. De Holocaust was niet alleen het sadistische werk van de Nazi's, ook de geallieerden deden bijna niets om Joden te helpen. In dit artikel aandacht voor de verschrikkingen van de Holocaust, de periode 1940-1945.

Holocaust: Nazi's konden bijna straffeloos de moord op 6 miljoen Joden uitvoeren; de geallieerden grepen nagenoeg niet in

Vanaf 1940 vinden de eerste massamoorden plaats op Joden. In eerste instantie gaat het om doodschieten van grote aantallen. Ook worden op kleine schaal geestelijk gehandicapte Joden vergast. Op 23 september 1941 vinden de eerste gas experimenten in Auschwitz plaats. Er worden tevens meer concentratie- en vernietigingskampen opgericht.

De Holocaust is inmiddels in 1942 in volle gang. Tijdens de Wannsee conferentie wordt afgesproken om 11.000.000 te vermoorden. Wat opvalt is dat de Verenigde Staten (en andere landen) op de hoogte zijn van de gruwelijkheden maar niets doen. Er worden geen locomotieven of rails gebombardeerd. Alleen in Noord-Bulgarije zijn er boeren die zo moedig zijn om te dreigen op het spoor te gaan liggen als Joden uit Noord-Bulgarije gedeporteerd zullen worden. De Bulgaarse regering ziet meteen van de deportatie-plannen af.

Verzoeken in 1944 om rails of kampen te bombarderen worden nog steeds niet ingewilligd. Wel worden mondjesmaat een aantal vluchtelingen opgevangen. Ook plegen steeds meer Joden verzet. In 1945 worden de concentratiekampen bevrijd en is de wereld definitief getuige van de grootste slachting onder mensen die ooit in de geschiedenis heeft plaatsgehad. Uiteraard waren de Nazi's hierbij de hoofdschuldigen. Maar het zo fout zijn niet te melden dat de geallieerden eveneens fout gehandeld hebben door geen rails en gaskamers te bombarderen. Hoeveel levens hadden die bombardementen wel niet kunnen redden.

Links naar de desbetreffende jaren


1940 - eerste massamoorden op Joden vinden plaats

datumgebeurtenis
1940Het euthanasie programma 'Het Reich Arbeid Groep van Sanatoria en Verpleeghuizen, bekend als T4 wordt in werking gesteld door het vergassen van Joodse geestelijk gehandicapten.
januari 1940Eerste ondergrondse activiteiten van Joodse Jeugdbewegingen in Polen.
8 februari 1940De Duitsers richten het Lodz getto op. 31.721 kamers voor meer dan 160.000 Joden.
12 februari 1940Eerste deportatie van Duitse Joden naar Polen.
27 april 1940Himmler geeft opdracht concentratiekamp Auschwitz op te richten.
30 april 1940Getto Lodz wordt afgesloten. Meer dan 230.000 Joden op 1,6 vierkante kilometer.
1 mei 1940Rudolff Hoess wordt aangesteld als commandant van Auschwitz.
20 mei 1940Het concentratiekamp Auschwitz wordt opgericht.
26 juni 1940Honderden Kovno Joden worden naar het 'Negende Fort' gebracht en vermoord.
27 juni 1940800 Joden worden levend begraven in de Grote Synagoge. 1200 sterven wanneer ze worden doodgeschoten.
17 juli 1940Het Vichy-regime in Frankrijk kondigt anti-Joodse maatregelen af.
1 augustus 1940Eerste uitdrijving uit Krakow.
10 augustus 1940Anti-Joodse wetten worden aangenomen in Roemenië.
5 september 1940355 Joodse zaken in Luxemburg worden bezit van de Ariërs.
3 oktober 1940Anti-Joodse wetten worden ingesteld in Vichy-Frankrijk.
16 oktober 1940Het Getto van Warschau wordt opgericht.
15 november 1940Getto van Warschau wordt afgesloten, met 500.000 Joden.

1941 - eerste grote massamoorden op Joden vinden plaats

datumgebeurtenis
21 januari 1941Anti-Joodse rellen vinden plaats in Roemenië. Joden worden geslagen en 25 synagogen worden ontheiligd. Honderden winkels en huizen worden vernield. Honderden Joden worden afgeslacht.
maar 1941Adolf Eichmann wordt aangesteld als Hoofd van het Gestapo Departement voor Joodse Zaken.
14 mei 19413600 Joden worden in Parijs gearresteerd.
15 mei 1941Roemenië neemt een wet aan waarin Joden veroordeeld worden tot dwangarbeid.
juni 1941Duitsland valt de Sovjet Unie binnen. Er wordt een begin gemaakt met de derde fase: 'de Eind Oplossing.'
juni 1941Vichy-Frankrijk neemt burgerrechten af van Joden in Frankrijk en Noord-Afrika en vaardigt vele maatregelen uit.
juni 1941Einsaztgruppen beginnen met massa-executies tegen Joden in de Sovjet Unie.
29 juni 1941Roemeense troepen schieten in 10.000 Joden dood in Jassy.
7 juli 1941Einsatzkommando 3 begint met een massa-executie van Litouwse Joden. Tussen de 70.000 en 100.000 Joden worden gedood in de bossen nabij Vilna.
25 juli 1941Litouwers organiseren een pogrom in Kovno. 3600 Joden worden vermoord.
31 juli 1941Heydrich wordt aangesteld door Goering voor de 'Eind Oplossing.'
augustus 1941Het T4 programma (euthanasie) voor volwassen neemt toe.
1 september 1941Alle Joden in het Derde Rijk moeten een gele ster dragen.
23 september 1941Eerste gas experimenten vinden in Auschwitz plaats.
27 september 194133.771 Joden worden door Duitsers en Oekraïners gedood bij Babi Yar, vlakbij Kiev.
oktober 1941Concentratiekamp Birkenau wordt opgericht.
10 oktober 1941Getto Theresienstadt in Tsjechoslowakije wordt opgericht.
december 1941Eerste Joodse ondergrondse opgericht in getto van Minsk. Joodse partizanen opereren daar.

1942 - plan om 11.000.000 Joden te doden in gang gezet

datumgebeurtenis
20 januari 1942Wannsee conferentie: Plan op gesteld om 11.000.000 Joden te vermoorden.
21 januari 1942Gezamenlijke Partizanen organisatie opgericht in Getto van Vilna. Verzetsorganisatie op gericht in Getto van Kovno.
30 januari 1942Hitler spreekt in het Sport Paleis in Berlijn: Oorlog zal eindigen met de vernietiging van alle Joden.
31 januari 1942Einsatzgruppen A alleen rapporteert 229.052 Joden gedood in de Baltische Staten.
24 februari 1942De Struma, een boot met 769 Joodse vluchtelingen, wordt door de Britten tegengehouden om in Israël aan te leggen. Een Russische onderzeeër beschiet de boot. Er is slechts 1 overlevende.
februari-maart 194214.000 Joden in Chortkow, Oekraïne, worden gedood.
maart 19421000 Joden uit Theresienstadt worden gedeporteerd naar het dodenkamp Belzec. Slechts 6 overleven de oorlog.
maart 1942Alle Nederlandse Joden worden bijeengebracht in de Joodse wijken van Amsterdam.
1 maart 1942Uitroeiing in Sobibor begint. In oktober 1943 zullen 250.000 Joden zijn omgekomen.
2 maart 194210 Joden worden opgehangen in Zdunsk Wola nabij Lodz als vervanging van de '10 opgehangen zonen van Haman.'
17 maart 1942Joden uit Lublin worden gedeporteerd naar Belzec. Uitroeiing in Belzec begint.
24 maart 1942Slowaakse Joden worden gedeporteerd naar Auschwitz.
27 maart 1942Begin van de deportatie van Franse Joden naar Auschwitz.
april 1942Einsatzkommando rapporteert aan Berlijn dat meer dan 90.000 Joden zijn vermoord in de Krim in de vorige 4,5 maand.
18 mei 1942New York Times bericht over 100.000 Joden die vermoord zijn door de Nazi's in de Baltische Staten, 100.000 in Polen en 200.000 in West-Rusland.
juni 1942In het Getto van Warschau zijn meer dan 100.000 Joden omgekomen door ziekte en honger.
1 juni 1942Treblinka wordt geopend. 700.000 Joden worden vermoord tot aan augustus 1943
5 juni 1942Eichman deelt mee dat sinds december 1941 97.000 mensen zijn omgekomen in 3 gas vrachtwagens.
10 juni 1942Heydrich wordt geliquideerd. De Tsjechische stad Lidice wordt met de grond gelijk gemaakt. De hele bevolking wordt uitgemoord of gedeporteerd.
30 juni 1942Een tweede gaskamer wordt in gebruik genomen in Auschwitz.
30 juni- 2 juli 1942New York Times rapporteert dat 1.000.000 Joden zijn omgebracht door de Nazi's.
juli 1942Gizi Fleischman organiseert de ondergrondse werkgroep in Tsjechoslowakije.
1 juli 1942Massamoord op Joden in Minsk, Lida en Slonim.
11 juli 1942Eerste medische experimenten in Auschwitz.
15 juli 1942Eerste gedeporteerden uit Duitsland en Nederland naar Auschwitz.
19 juli 1942Himmler stuurt een geheim bericht naar generaal Kinger om de gehele Joodse bevolking te hervestigen.
22 juli 1942Actie tegen Getto van Warschau. 6.000 tot 7.000 Joden per dag worden gedeporteerd naar Treblinka.
augustus 1942Meer dan 155.000 Joden worden gedood in Belzec; nog eens 96.000 in september.
augustus 1942100.000 Joden gedood in groeven in Oost-Europa; nog eens 32.000 in september.
4 augustus 1942Deportatie van Belgische Joden naar Auschwitz.
9 augustus 1942Gewapend verzet gedurende liquidatie van Mir getto.
2 september 1942Opperrabbijn van Noorwegen gaat vrijwillig mee met 208 gedeporteerde Joden naar Bergen-Belsen.
9 september 1942Nieuw beleid van open groeve verbranding lijken begint in Auschwitz. 107.000 lijken uit massagraven worden opgegraven en verbrand om water vervuiling tegen te gaan.
24 september 19423.000 Joden uit Tuczyn na weerstand en vlucht tegen een Nazi-aanval. Slechts 15 overleven het drama.
25 september 19422.000 Joden worden gedeporteerd naar Treblinka nadat Abraham Gamzu, voorzitter van de Joodse Raad, geweigerd heeft Joden aan de Gestapo uit te leveren.
oktober 194258.000 doden in Belzec.
oktober 194282.000 Joden gedeporteerd naar Treblinka en vergast. 17.000 Joden gedeporteerd naar Sobibor en vergast.
oktober 194280.000 Joden gedood in oostelijke groeven.
9 november 19424.000 Joden uit Lublin gedeporteerd naar het nieuwe kamp Majdanek.
24 november 1942Het Amerikaans State Department bevestigt het bestaan van dodenkampen en de dood van 2.000.000 Joden.
december 194230.000 Joegoslavische Joden worden gedood. 4.500 ontsnappen en gaan in het Partizanen leger. 1.318 sneuvelen in de strijd.

1943 - Joods verzet: opstand Getto van Warschau

datumgebeurtenis
januari 1943VS State Department wordt via Zwitserland geïnformeerd dat op één Poolse locatie 6.000 Joden per dag worden gedood.
4 januari 1943Hoofd SS kantoor schrijft naar alle kampcommandanten dat haar ingezameld moet worden voor verwerking door de firma Alex Zink, Filzfabrik A.G. bij Nuremberg. Voor een kilo haar zou men een halve Mark krijgen.
18 januari 1943Eerste opstand in het Getto van Warschau.
22 februari 1943Bulgaarse regering geeft toestemming voor deportatie Joden uit Macedonië en Trace. 11.000 Joden worden gedeporteerd.
maart 1943De vernietiging van Getto Krakau
10 maart 1943In Noord-Bulgarije dreigen boeren op het spoor te gaan liggen om de deportatie van Joden te voorkomen. De Bulgaarse regering trekt het besluit in om Joden uit Noord-Bulgarije te deporteren.
22 maart 1943Crematorium II in Birkenau is klaar voor gebruik.
5 april 1943Het derde en laatste Macedonische transport bereikt Treblinka. Alle Joden worden vergast.
19 april 1943Opstand Getto van Warschau. Een maand lang worden alle inwoners geliquideerd.
16 mei 1943Nazi-officier Jergen Stroop deelt aan zijn superieuren mede dat het Getto van Warschau niet meer bestaat. 7.000 Joden zijn tijdens gevechten gedood. 30.000 Joden zijn gedeporteerd naar Treblinka. 5.000 tot 6.000 Joden zijn omgekomen in de vlammen.
juni 1943Himmler geeft opdracht alle Poolse en Russische Getto's te vernietigen.
7 juni 1943Professor Clauberg deelt mede dat 1000 vrouwen per dag worden gesteriliseerd in Auschwitz. De meeste zijn Joodse vrouwen uit Griekenland.
juli 1943De Poolse verzetsstrijder Jan Karski geeft op het Witte Huis een ooggetuige verslag van de Holocaust tijdens een ontmoeting met president Roosevelt.
2 augustus 1943Opstand in Treblinka.
september 1943De vernietiging van de Getto's van Minsk, Vilna en Riga beginnen.
18 september 1943De meeste van de 2.000 gedeporteerde Joden uit Minsk worden in Sobibor gedood.
2 oktober 1943Er wordt bevel gegeven alle Deense Joden te deporteren. Dankzij ondergronds verzet weten 7.000 Joden naar Zweden te ontkomen. 415 Joden worden wel gevangen genomen door de Duitsers.
13 oktober 1943600 gevangenen van Sobibor's kamp 1 komen in opstand en proberen te vluchten. De meeste gevangenen worden uiteindelijk gepakt en gedood.
2 november 1943In een paar dagen tijd worden 50.000 Joden in de Lublin regio gedeporteerd en neergeschoten in kuilen achter de gaskamers van Majdanek.

1944 -de VS en haar bondgenoten weigeren de spoorwegen en de gaskamers te bombarderen

datumgebeurtenis
januari 1944Joodse ondergrondse wordt opgezet in Budapest. Een workshop voor het maken van vervalste documenten wordt opgericht. Aan het eind van 1944 hebben 10.000 Joden valse documenten.
13 januari 1944"Report to the Secretary on the Acquiescence of This Government in the Murder of the Jews" wordt overhandigd aan de Minister van Financiën, Henry Morgenthau Jr.
22 januari 1944Roosevelt richt War Refugee Board op.
maart 1944War Refugee Board evacueert 1.200 Roemeense Joden en geeft 48.000 Joden onderdak.
mei 1944In Noord-Afrika opent de War Refugee Board het eerste vluchtelingen kamp.
15 mei 1944Deportatie van Hongaarse Joden naar Auschwitz begint.
16 mei 1944Rabbi Weismandl zendt verzoeken uit om spoorwegen en kampen te bombaderen.
juni 1944VS weigert om spoorwegen tussen Hongarije en Auschwitz te bombaderen.
6 juni 1944Hannah Senesz, een Joodse vrouw uit Hongarije die naar Palestina was geëmigreerd, landt met haar parachute achter de Duitse lijnen en zoekt contact met Hongaarse en Slowaakse verzetsstrijders. Bij de Hongaarse grens wordt ze gepakt. Ze wordt gedood, maar wist dat haar missie de Joden in de kampen kracht heeft gegeven.
27 juni 1944476.000 Joden zijn naar Auschwitz gedeporteerd sinds mei.
7 juli 1944Horthy stopt Hongaarse deportatie.
20 juli 1944Poging Hitler te liquideren door een groep Nazi-officieren.
24 juli 1944Russen bevrijden het Majdanek kamp.
16 augustus 1944V.S. Oorlog Departement beslist dat het bombarderen van Auschwitz leidt tot verlies aan aanvalskracht op andere doelen.
20 augustus 1944127 bommenwerpers gooien bommen op het fabrieksterrein bij Auschwitz, zo'n 5 mijlen van de gaskamers.
13 september 1944VS bommenwerpers vernietigen fabrieken nabij Auschwitz, maar weigeren spoorwegen of gaskamers bij Auschwitz te bombarderen.
7 oktober 1944Opstand in Auschwitz. Eén crematorium wordt opgeblazen.
november 1944Laatste groep Joden wordt gedeporteerd van Theresienstadt naar Auschwitz.
1 november 1944Laatste massale vergassing bij Auschwitz. 73 vrouwen worden vermoord. 2300 gevangenen worden gedeporteerd naar Ravensburg en Bergen-Belsen om tegemoet te komen aan de toenemende vraag naar slavenarbeid.

1945 - geallieerden bevrijden de concentratiekampen waar nog maar weinig overlevenden zijn

datumgebeurtenis
14 januari 1945Doden marsen in Duitsland leiden tot de dood van 250.000 Joden
17 januari 1945De Zweedse diplomaat Raoul Wallenberg, die tienduizenden Joden redde, wordt het laatst gezien bij de Sovjet Troepen.
19 januari 1945800 gevangenen in Lodz worden bevrijd door Sovjet Troepen, nadat 74.600 Joden waren getransporteerd naar Auschwitz.
25 januari 1945Doden mars van Stutthoff concentratiekamp.
26 januari 1945Sovjet troepen bereiken Auschwitz. Ze treffen er 7600 overlevenden en 648 lichamen aan. De rest is op doden mars gestuurd.
februari 1945De Gross-Rosen complex wordt geëvacueerd. Duizend van de 40.000 die naar andere kampen gingen worden vermoord op de route.
februari 1945Recha Sternbuch organiseert de Mussy-Himmler onderhandelingen leidt tot vrijlating van 1210 inwoners van Theresienstadt.
13 februari 1945Sovjet troepen veroveren Boedapest. Daarmee worden 120.000 Joden gered.
maart 1945Anne Frank sterft aan tyfus in Bergen-Belsen.
1 maart 1945Hitler geeft opdracht heel Duitsland te vernietigen; het is onwaardig hem te overleven. Niets mag er over blijven.
6 april 1945Meeste Joodse gevangenen die het het Buchenwald concentratiekamp verblijven worden gedwongen op doden mars te gaan.
10 april 1945Op het laatste bezoek aan Theresienstadt zegt Adolf Eichmann: "Ik zal met genoegen in de groeve springen, wetende dat er 5 miljoen vijanden van de staat liggen."
11 april 1945VS troepen bevrijden ongeveer 20.000 gevangenen in kamp Buchenwald.
14-15 april 1945Britse troepen bevrijden Bergen-Belsen.
20 april 1945Adolf Hitler pleegt zelfmoord nadat München in handen is gevallen van de geallieerden.
29 april 1945Dachau wordt bevrijd door Amerikaanse troepen.
30 april 1945De Duitsers geven zich over. Het Derde Rijk is voorbij.
juni 1945Nuremberg Tribunaal wordt opgericht.
november 1945Nuremberg Tribunaal gaat van start. Doodstraffen worden gegeven aan Goering, Ribbentrop, Streicher en 8 andere Nazi's.

Meer informatie: Startpagina - Jodendom: Joodse feestdagen/Shabbat.
© 2008 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Adolf Hitler: de weg naar machtAdolf Hitler verkreeg in een korte periode veel macht en dit leidde uiteindelijk zelfs naar een dictatuur. Hij werd popu…
Palestijnen/Arabieren & Britten medeschuldig aan HolocaustPalestijnen/Arabieren & Britten medeschuldig aan HolocaustVeel mensen beweren dat de Palestijnen de prijs moesten betalen van de Holocaust. Zou er in Europa geen Joden zijn vervo…
Joodse treurdagen: Jom HaSjoa (Holocaust)Sjoa is het Hebreeuwse woord voor 'catastrofe.' De term wordt gebruikt om de vernietiging van 6 miljoen Joden te beschri…
Concentratiekampen in de Tweede WereldoorlogConcentratiekampen in de Tweede WereldoorlogIn Hitler Duitsland was tijdens de Tweede Wereldoorlog geen plaats voor joden, zij moesten ‘uitgeroeid’ worden. Een plan…
Adolf Hitler: Mein KampfAdolf Hitler: Mein KampfHet boek Mein Kampf is het boek van Adolf Hitler. Hierin legt hij zijn ideeën uit over politiek, ras en de toekomst van…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Jom HaSjoa: verschrikkingen van de Holocaust (1940-1945)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Babellonie1 (infoteur), 28-04-2008 09:01 #1
Een zeer verhelderend artikel, te gebruiken als naslagwerk. Fortissimo!

Infoteur: Etsel
Laatste update: 03-07-2015
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Oorlog
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Schrijf mee!