InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Oorlog > Israëlisch-Arabische oorlogen (1): Oorlog van 1948

Israëlisch-Arabische oorlogen (1): Oorlog van 1948

Israëlisch-Arabische oorlogen (1): Oorlog van 1948 Op 29 november 1947 werd door de VN de verdeling van Palestina aangenomen in een Joodse en een Palestijns gedeelte. Jeruzalem viel onder internationaal bestuur. De Joden accepteerden het voorstel, de Palestijnen en de Arabische landen veegden het voorstel van tafel. Zo ontstond de eerste Israëlische-Arabische oorlog. De oorlog van 1948 wordt in Israël de Onafhankelijkheidsoorlog genoemd. De Palestijnen zijn het de Nakba (ramp) gaan noemen. De oorlog van 1948 kent vijf fasen:

Fase 1: 29 november 1947 tot 31 maart 1948 - de eerste Arabische aanvallen

De dag na de resolutie begonnen de Arabieren Joden aan te vallen. Een Joodse bus werd beschoten en een algemene staking leidde tot het in brand steken van het Joods commercieel centrum bij de Jaffa Poort in Jeruzalem. Hoewel er nog 100.000 Britse soldaten in het land waren deden die weinig. De Hagana (de ondergrondse militaire tak van de Joden) beperkte zich tot verdedigingsmaatregelen. De Irgoen, de Joodse vrijheidsstrijders, namen meer wraakacties zoals het plaatsen van een bom op een markt. De Palestijnen vielen met behulp van vrijwilligers uit andere Arabische landen geïsoleerde Joodse nederzettingen aan. Maar de aanvallen werden afgeslagen. Ook vonden verschillende terroristische aanvallen plaats zoals op het gebouw van het Joods Agentschap.

In januari 1948 kwam een Arabisch vrijwilligers leger het land binnen onder leiding van Fawzi al-Qawuqji. Zij nam bezit van het noorden. In het Hebron-Bethlehem gebied kwamen vrijwilligers van de Moslim Broederschap uit Egypte. Er werden Joodse nederzettingen aangevallen zonder veel succes. De aanvallen hadden wel politiek succes. De Verenigde Staten stelden voor dat Palestina een VN-Beheerderschap zou worden.

Fase 2: 1 april 1948 tot 14 mei 1948 - uitroeping van de Staat Israël

Het Joodse Hoge Commando probeert via de operatie Nachson de weg naar het belegerde Jeruzalem te heropenen. Het is een tijdelijk succes. De Hagana veroverde Tiberias op 18 april; Haifa op 22 april; het gebied dat Tel Aviv verbindt met buiten gelegen delen en de Katamon en Sheik Jarrah wijken in Jeruzalem; westelijk Galilea; en Safed. De Britten voorkwamen dat Jaffo werd veroverd. Ondanks de Joodse overwinningen werd er alles aan gedaan om Arabieren niet te doen vluchten. Alleen vanwege de aanval op Deir Jassin door Irgoen en Lechi werden Arabieren door Arabische propaganda aangemoedigd te vertrekken. De vorming van een strook onder Joodse controle maakte het mogelijk de Staat Israël uit te roepen op 14 mei 1948.

Fase 3: 15 mei 1948 tot 10 juni 1948 - begin aanval Arabische landen

Op 15 mei werd Tel Aviv door Egyptische vliegtuigen aangevallen. Dit was het begin van de aanval van de Arabische landen. Oorspronkelijk hadden de Arabische landen alleen tot doel om de Palestijnen te helpen met vrijwilligers, geld, wapens en logistieke steun. Hun legers zouden tot de grenzen naderen maar zouden niet ingezet worden voor een invasie. Half mei besloot Egypte echter anders. Dit kwam mede omdat Egypte wilde voorkomen dat Trans-Jordanië delen van Palestina zou annexeren. Het originele plan dat nooit goed werd gecoördineerd was dat Egypte naar het noorden zou optrekken richting Tel Aviv; Syrië, Libanon en Irak zouden zich concentreren op Haifa; en Trans-Jordanië (Arabische Legioen) op de Westbank en Jeruzalem. De Hagana die geen artillerie had, wist het Egyptische leger tot op 35 kilometer van Tel Aviv tegen te houden toen ze in het bezit waren gekomen van vijf gevechtsvliegtuigen uit Tsjechoslowakije.

Het Arabisch Legioen veroverde het Etzion Blok, Beit Ha'arava en de Potash Works bij de Dode Zee. Ook infiltreerde het Jeruzalem en wist de geïsoleerde Joodse Wijk in de Oude Stad te veroveren. De Hagana legde de Burma weg aan en kon zo de Joden van Jeruzalem bevoorraden.

Het Syrische leger bezette Massada en Sha'ar Hagolan, ten zuiden van het Meer van Galilea. Ze werd echter tegengehouden bij kibboets Degania. Daarop keerden de Syriërs naar het noorden en richtten een bruggenhoofd op ten westen van de Jordaan bij Mishmar Hayarden.

Het Libanese leger veroverde Malkiya. Op 10 juni 1948 accepteerden alle partijen een VN-resolutie voor een bestand van 28 dagen.

Fase 4: 10 juni 1948 tot 18 juli 1948 - een tijdelijk bestand

Toen op 8 juli de gevechten hervatten, was de situatie veranderd. De Hagana had zich omgevormd tot het Israëlische leger (Tsahal) waarbij ook de Irgoen en Lechi aan meededen. Eerder aangekocht zwaar materieel kwam nu door de Britse blokkade en werd door Tsahal gebruikt. Er volgden verschillende operaties:
  • Operatie Dekel (Palm) leidde tot de verovering van Beneden Galilea, inclusief Nazareth.
  • Operatie Brosh (Cypres) was gedeeltelijk succesvol bij Mishmar HaYarden.
  • Operatie Dani leidde tot de verovering van Ramle en Lod en later Latrun en Ramalla. De verovering van de Oude Stad van Jeruzalem mislukte.
  • In het zuiden sloten de Egyptenaren de belangrijkste weg naar de Negev af. Er werd een alternatieve route gemaakt. Er kwam een bestand op 18 juli 1948.

Fase 5: 19 juli 1948 tot 5 januari 1949 - de laatste gevechtshandelingen tot een wapenstilstand

Het Israëlische leger bestond inmiddels uit 100.000 personen, een zesde van de totale Joodse bevolking. De VN-afgezant Count Bernadotte stelde voor de Negev van de Joodse Staat af te halen. Maar Israël accepteerde dit niet. Via Operatie Yo'av werd Beer Sheva ontzet. De Egyptische troepen bij Hebron en Jeruzalem kwamen zo geïsoleerd te liggen. Via Operatie El Harar (Naar de berg) werd de de zuidelijke corridor naar Jeruzalem verbreed.

De Palestijnen die nimmer een bestand accepteerden bleven Joodse nederzettingen in het noorden aanvallen. Israël reageerde met tegenaanvallen. Er waren verschillende operaties:
  • Operatie Hiram resulteerde in de verovering van Boven Galilea.
  • Operatie Horev was bedoeld om de resterende Egyptische troepen in het zuiden te verjagen. Israël drong zelfs de Sinaï binnen. Maar druk van de VS en Groot Brittannië leidde ertoe dat Israël zich terugtrok.

Omdat de Egyptische troepen in Gaza geïsoleerd kwamen te liggen, stemde Egypte in met een wapenstilstand.

De oorlog van 1948 leidde tot 6000 doden bij de Joden (1 procent van de totale bevolking). Bij de Arabische landen vielen 2000 doden. Bij de Palestijnen is het aantal doden onbekend.

Wapenstilstand

Er werden vier wapenstilstanden gesloten:
  • Met Egypte op 24 februari 1949 op Rhodes. Omdat Palestijnen met goedkeuring van Egypte Israël bleven aanvallen werd het bestand in 1956 door Israël nietig verklaard.
  • Met Libanon op 23 maart 1949 bij de grens van Rosh Hanikra. Dit bestand duurde tot 1967.
  • Met Trans-Jordanië op 3 april 1949 op Rhodes. Dit bestand duurde tot 1967.
  • Met Syrië op 20 juli 1949. Dit bestand duurde tot 1967.

Meer informatie: Startpagina - Israëlische leger (IDF) / Israëlische oorlogen.
© 2008 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Israëlisch-Arabisch conflict 3: Vrede voor vredeIsraëlisch-Arabisch conflict 3: Vrede voor vredeHet voorstel om land te ruilen voor vrede is ongehoord in de annalen van de geschiedenis. Wanneer heeft een natie gebied…
Israëlisch-Arabisch conflict: Jom KippoeroorlogIsraëlisch-Arabisch conflict: Jom KippoeroorlogIn de maanden naar de aanloop van de Jom Kippoeroorlog in 1973 had de Israëlische militaire inlichtingendienst (Aman) ra…
Israëlisch-Arabische oorlogen (6): Operatie Litani 1978Israëlisch-Arabische oorlogen (6): Operatie Litani 1978Operatie Litani was een Israëlische invasie in Libanon in 1978 tot aan de rivier de Litani. Doel was om de PLO ten noord…
Israëlisch-Arabische oorlogen (3): De Zesdaagse Oorlog 1967Israëlisch-Arabische oorlogen (3): De Zesdaagse Oorlog 1967Gedurende de midden jaren 1960 nam de spanning tussen Israël en de Arabische landen toe. Israël werd constant van over d…
Israëlisch-Arabische oorlogen (4):Uitputtingsoorlog 1967-'70Israëlisch-Arabische oorlogen (4):Uitputtingsoorlog 1967-'70De Uitputtingsoorlog was een beperkte oorlog tussen het Israëlische leger, Egypte, de Sovjet Unie en de PLO tussen 1967-…

Reageer op het artikel "Israëlisch-Arabische oorlogen (1): Oorlog van 1948"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Oorlog
Special: Israëlische leger en oorlogen
Schrijf mee!