InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Volkeren > Geografie Israël: de Joodse bevolking van Israël

Geografie Israël: de Joodse bevolking van Israël

Geografie Israël: de Joodse bevolking van Israël Ten tijde van de Ottomaanse overheersing kwamen persoonlijke zaken zoals huwelijk, scheiding, erven, religieus eigendom, etc. te vallen onder de regionale gerechtshoven, gebaseerd op religieuze wetten van elke gemeenschap. Dit systeem werd door de Joodse staat overgenomen hoewel er enkele veranderingen m.b.t. de jurisdictie van de Joodse gerechtshoven werden doorgevoerd. Dit impliceert dat een beschrijving van de verschillende bevolkingsgroepen niet alleen statistisch van belang is maar ook sociaal. De Joodse bevolking bestaat uit Ashkenazische Joden, Sefardische (Mizrachi) Joden en de Jisjoev (Ashkenazische en Sefardische Joden die al in Palestina woonden vóór de oprichting van de Joodse staat).

Sefardiem (Mizrachiem) en Ashkenaziem

De term Mizrachi Joden verwijst naar Joden die eeuwenlang in Noord-Afrika of het Midden-Oosten hebben gewoond alvorens naar Israël te emigreren. De term Sefaridische Joden verwijst naar Joden die uit Spanje werden verdreven. Het verwijst in het algemeen ook naar de Mizrachi Joden.

Er zijn dus twee groepen Joden in Israël: de Ashkenazische en Sefarische Joden. De Ashkenazische Joden overheersten aanvankelijk het leven in Israël omdat ze eerder in Israël arriveerden dan de Sefardische Joden en zij leidden ook de Zionistische beweging. De Sefardische (Mizrachi) Joden hadden een achterstand ook qua inkomen en onderwijs betreft.

Beide groepen kijken anders naar de beginperiode van de staat Israël. Volgens Ashkenaziem had iedereen het moeilijk. Zo waren veel Joden uit Europa berooid na de Holocaust. Voor alle immigranten waren er weinig huizen, was er werkloosheid en voedselschaarste. Toch wilden de Israëliërs zoveel mogelijk Mizrachi Joden het land binnenlaten. Vanuit Mizrachi perspectief bezien werden zij bij aankomst in Israël gediscrimineerd en gemarginaliseerd.

De kloof tussen beide groepen uit zich nog steeds in politieke voorkeuren. Veel Ashkenazische Joden stemmen op linkse partijen, terwijl veel Mizrachi Joden op de rechtse partijen en de religieuze Shas partij stemmen. In de jaren '80 was de kloof tussen Ashkenaziem en Sefardiem het grootste. Daarna nam de spanning af. Tegenwoordig wordt nog maar weinig onderscheid gemaakt tussen beide groepen (er wordt ook onderling getrouwd). Toch blijven wel wat verschillen zichtbaar:
  • Mizrachiem zijn traditioneler dan Ashkenaziem;
  • Mizrachiem zijn wat armer dan Ashkenaziem;
  • Mizrachiem zijn gematigd religieus/Ashkenaziem zijn extreem religieus of seculier;
  • Mizrachiem hebben grotere gezinnen, vrouwen trouwen jonger en nemen minder vaak deel aan de arbeidsmarkt (de laatste decennia is dit verschil bijna verdwenen)
  • Mizrachiem zijn politiek conservatiever dan Ashkenaziem;
  • O.l.v. Rabbijn Ovadia Jozef hebben Mizrachiem een eigen interpretatie van het orthodox Jodendom ontwikkeld

Joden uit de voormalige Sovjet Unie

In de jaren '90 van de vorige eeuw kwamen veel Joodse immigranten uit de voormalige Sovjet Unie naar Israël. Er woonden daarvoor ook al Sovjet Joden in Israël. Tegen 2000 kende Israël zo'n 1,1 miljoen mensen uit de voormalige Sovjet Unie. Dat is 20% van de Joodse bevolking en 15% van de Israëlische bevolking. De meesten vestigden zich in steden zoals Beer Sheva, Ashdod en Ashkelon. Het zijn hoogopgeleide Joden: dokters, ingenieurs, wetenschappers en kunstenaars. Dankzij deze immigratiegolf heeft Israël nu het hoogste percentage klassieke muzikanten in de wereld. Niet iedereen kwam echter een geschikte baan vinden en moet soms schoonmaakwerk verrichten.

De integratie van de Sovjet Joden verliep niet geheel vlekkeloos. Zo waren er problemen met het Opperrabbinaat over de vraag wie Joods is. De minst tolerante groepen tegenover de Sovjet Joden waren de Mizrachiem en de Arabieren. Ze zagen hen als bedreiging op de arbeidsmarkt. Maar uiteindelijk bleken de nieuwe immigranten juist gunstig voor de economie te zijn. Ook creëerden de immigranten hun eigen instituten en zelfs een politieke partij (Jisraeel Beitenoe). Tevens werden de Overwinningsdag (einde van WOII) en Nieuwjaarsdag populair in Israël dankzij de Russische Joden. Daarnaast eten zij niet-kosher voedsel en drinken meer alcohol. Veel immigranten die eind jaren '90 naar Israël kwamen waren niet echt Joods (wel Joodse vader maar geen Joodse moeder, of niet-Joodse partner). Het gaat om ongeveer 300.000 immigranten (waarvan sommigen zichzelf als christen beschouwen). Slechts 5% wil tot het Jodendom overgaan.

Joden uit Ethiopië

De nieuwste immigranten zijn Joden uit Ethiopië. Israël erkende hen in 1975 als Joden. Ze vertrokken in 1980 naar vluchtelingenkampen in Soedan en vandaar bracht de Israëlische overheid hen in het geheim naar Israël (Operatie Mozes en Operatie Salomo). Ook werden nog Ethiopiërs naar Israël gehaald die christen waren geworden (Falash Mura). De integratie van Ethiopische Joden (ongeveer 85.000) verliep moeizamer dan de integratie van Sovjet Joden. De Ethiopische Joden kwamen immers uit een traditionele maatschappij en moesten enorm wennen in een moderne maatschappij. De overheid heeft veel gedaan om de integratie zo soepel mogelijk te laten verlopen. Toch bleven ze als groep zoveel mogelijk bijeen. De Ethiopische Joden bleven daardoor wat achter (arm, werkloos, lage opleiding). Ook hadden deze Joden nogal wat last van discriminatie (o.a. werd tijdelijk geen bloed van Ethiopische Joden geaccepteerd door de bloedbank i.v.m. vrees voor HIV besmetting).

Engelstalige immigranten

Engelstalige immigranten zijn er niet in zulke grote aantallen. Velen moesten hun luxe leventje achterlaten en wonen in Israël bleek nogal zwaar voor hen te zijn. Toch brachten ze nieuwe ideeën en ondernemingen naar de Joodse staat. Velen zijn academicus, wetenschapper of zakenman/vrouw. Ook in de politiek zijn een aantal van hen terug te vinden: Golda Meir, Abba Eban, Moshe Arens, etc. Veel van de Engelstalige immigranten zijn religieus en wonen in Jeruzalem. Plaatsen als Ra'anana en Beit Shemesh kennen veel Engelstaligen. Je vindt ze ook terug in sociale welzijn en milieuorganisaties. Ze spelen een belangrijke rol in de Reform en Conservatieve beweging van het Jodendom. Ook vind je ze terug in extreem rechtse en linkse partijen.

Lees verder

© 2013 - 2018 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geografie Israël: demografie Israëlische bevolking 1948-2018Geografie Israël: demografie Israëlische bevolking 1948-2018Na de Onafhankelijkheidsoorlog was de bevolkingssamenstelling van Israël wezenlijk veranderd. Veel Arabieren waren op de…
ADSL of kabel internet?ADSL of kabel internet?Veel mensen vragen zich (terecht) af wat handiger is: ADSL of kabel internet. Hierbij een checklist die je voor jezelf k…
Israël in vogelvlucht: de bevolking anno 2017Israël in vogelvlucht: de bevolking anno 2017Gesticht als een Joodse staat, vormt Israëls maatschappij (bijna 8,8 miljoen inwoners eind 2017) een mozaïek van verschi…
Cultuur Israël: Joodse religie (Jodendom) in IsraëlCultuur Israël: Joodse religie (Jodendom) in IsraëlIn Israël kunnen vier groepen Joden worden onderscheiden. Je hebt de charediem (ultra-orthodoxe Joden) die 8% van de Joo…
Geen ISRA punt in huis?Veel mensen lopen tegen het probleem aan dat ze geen ADSL aan kunnen vragen, omdat ze geen telefoonlijn naar hun huis he…
Bronnen en referenties
  • Israel: a regional geography - Yehuda Karmon
  • Israel - Barry Rubin

Reageer op het artikel "Geografie Israël: de Joodse bevolking van Israël"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 03-07-2018
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Volkeren
Special: Geografie Israël
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!