InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Volkeren > Cultuur Israël: Ontmoetingen met Israëliërs - Dugri talk

Cultuur Israël: Ontmoetingen met Israëliërs - Dugri talk

Cultuur Israël: Ontmoetingen met Israëliërs - Dugri talk Ondanks dat het moeilijk is voor buitenstaanders om in gevestigde kennissenkringen door te dringen staan Israëliërs open voor vriendschappen op basis van gemeenschappelijke interesses. Vriendschap houdt meer in dan alleen maar gezelschap houden. Het houdt o.a. loyaliteit, veel tijd, en persoonlijke risico's in. Toewijding en verwachtingen zijn hoog. Wie wel eens met Israëliërs spreekt valt op dat ze meestal recht voor de raap praten (dugri-spraak c.q. dugri talk) en daardoor nogal wat onbeschoft en afstandelijk lijken. Het gaat vooral om Joden die in Israël zijn geboren, de Sabra's (cactus). Deze staan bekend om hun harde buitenkant maar zijn van binnen zacht.

Verschil tussen Israëlische Sabra's (Joden die in Israël zijn geboren) en Joodse immigranten

De Joodse Israëliërs kunnen in twee categorieën worden ingedeeld: de Joodse immigranten en Joden die in Israël zijn geboren. Ze zijn verschillend in de omgang.

Joden die in Israël zijn geboren worden Sabra's genoemd. Sabra is Hebreeuws slang uit het Arabisch dat betekent 'cactus'. Waarom worden Joden die in Israël zijn geboren Sabra's genoemd? Omdat een cactus stekelig is aan de buitenkant en zacht van binnen. Deze eigenschappen komen overeen met het Joods Israëlische karakter.

De term wordt voor het eerst gebruikt in de begin periode van het Zionisme in Palestina. Joden in Israël worden gezien als de 'nieuwe Joden' die anders zijn dan de Joden in de Diaspora. Zij hebben Hebreeuws als hun moedertaal en spreken het zonder buitenlands accent zoals Joden uit de Diaspora doen. De “oude Jood” wordt bovendien als zwak gezien terwijl de “nieuwe Jood” een krijger is. De Sabra wordt gezien als ideale Israëli met socialistische waarden en die een echte arbeider, bouwer en soldaat is.

Sabra's zien in de beginjaren hun naam als een statussymbool en voelen zich de meerderen ten opzicht van de immigranten; terwijl de immigranten van de Tweede en Derde Alijah (immigratie naar Israël) de term Sabra juist gebruiken als een slechte naam. Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog van 1948 wordt het woord Sabra gebruikt om onderscheid te maken tussen de nieuwe immigranten en Joden die in Israël zijn geboren. Vanaf de jaren '70 van de vorige eeuw wordt de term minder vaak gebruikt. Dit komt omdat het socialisme in Israël (Arbeiderspartij) in die jaren wordt verdrongen door het kapitalisme (Likoed) en religie (religieuze partijen) waardoor socialistische waarden steeds minder invloed hebben in Israël.

Gastvrijheid

Israëliërs nodigen u graag thuis uit. Dit geldt vooral voor de shabbat. Maar u kunt ook worden uitgenodigd in een restaurant of café. Ook gebeurt het vaak dat ze u meenemen op tioel (trektocht) om u de mooiste plekjes van het land te laten zien.

Op bezoek aan huis – het diner

Mocht u voor het diner worden uitgenodigd dan gebeurt dit meestal tussen 19.00-21.00 uur. Zorg dat u op tijd bent maar wees niet verbaasd dat u er dan als eerste bent. Kleedt u casual en neem een klein cadeautje mee. Omdat Israël een divers land is waarbij gebruiken en tradities verschillen is niet echt duidelijk aan te geven wat u kunt verwachten: religieus, westers, oosters, etc. Meestal wordt wel een wijntje aangeboden. Maar hou er rekening mee dat er niet teveel alcohol gedronken wordt.

Komt u op Erev Shabbat (Shabbatsavond) dan zullen er ook veel kinderen aanwezig zijn bij de maaltijden. De vrouw steekt de kaarsen aan en de gastheer zegt Shabbat gebeden en zegeningen op waarbij iedereen blijft staan. U mag zelf opscheppen. Gasten krijgen een voorkeursbehandeling. Dus nadat iedereen heeft opgeschept is het de bedoeling dat u begint te eten. Probeer van alle gerechten wat te eten en complimenteer de gastvrouw voor haar kookkunsten. Na het eten wordt op prijs gesteld dat u meehelpt met afruimen. Soms wordt het op prijs gesteld na te tafelen maar anderen hebben liever dat u snel vertrekt.

Op bezoek aan huis - brunch op Shabbat

Bij de brunch op Shabbat gaat het nog informeler aan toe. Meestal begint het om 12.00 uur totdat de laatste gast vertrekt. Eind van de middag is er koffie en gebak. Wordt u later uitgenodigd voor de koffie sla dan het diner over. Het wordt op prijs gesteld dat u de koffie en het gebak niet weigert.

Cadeautjes

Cadeaus worden zeer op prijs gesteld, vooral bij huwelijk, bar mitswa en verjaardag. Bij het huwelijk wordt geld op prijs gesteld om in de kosten te delen. Wanneer u op bezoek gaat is een cadeautje altijd welkom. Neem iets leuks mee uit Nederland bijvoorbeeld. Zorg voor bonbons en wijn dat het kosher is als uw gastheer/vrouw religieus is. Het is ook leuk om wat voor kleine kinderen mee te nemen. Bij zakelijke relaties geeft u bij uw eerste ontmoeting géén relatiegeschenken.

Israëlische manieren – dugri (spreek uit: doegri)

Israëliërs zijn zeer direct en dat komt als buitenstaander nogal bot over. Dit wordt doegri genoemd. Er wordt bijvoorbeeld naar iemands inkomen gevraagd, hoeveel uw kostuum kostte, etc. Ook praat men luidkeels en rennen kinderen vaak rond in het restaurant. Achter het stuur is de Israëliër ook vaak onbesuisd en parkeren gebeurt vaak niet binnen de lijnen. Toch is de laatste jaren een tendens om wat hoffelijker te worden en is men minder openhartig. Let op bij religieuze gezinnen u bescheiden te kleden en als man de gastvrouw geen hand te geven. Bij moslims kunt u beter niet uw voet- of schoenzolen laten zien en altijd met uw rechterhand eten ook als u linkshandig bent.

In het boek “Talking Straight: Dugri Speech in Israeli Sabra Culture” (1986) van emeritus professor Tamar Katriel wordt uitgebreid ingegaan op 'dugri talk'.

Culturele betekenis van dugri talk (spraak)

Dugri is Hebreeuws slang dat uit het Arabisch is overgenomen (de Arabieren hebben het weer overgenomen van de Turken) en twee betekenissen heeft. Ten eerste in duidelijke taal to the point spreken: “Ik zeg het je dugri, ik kan je niet uitstaan.” Ten tweede een label voor een eerlijk persoon die to the point spreekt: “Hij is altijd dugri.” Dugri wordt gebruikt voor een attribuut of een persoon (“Hij is dugri”), een manier van spreken (“Spreek dugri”), een spreekgelegenheid (“een dugri talk”), of een relatie (“een dugri relatie” – een relatie waarin alleen direct gecommuniceerd wordt). In het Hebreeuws betekent dugri spreken: eerlijk naar jezelf toe (in het Arabisch gaat het om eerlijke feiten). Het gaat in het Hebreeuws ook om een vrije uitdrukking van de gedachtes van de spreker. Er is geen sprake van hypocrisie of diplomatieke taal.

Gezichtsuitdrukking bij dugri talk

Bij dugri talk speelt volgens professor Katriel ook de gezichtsuitdrukking een belangrijke rol. Je kan dugri praten en luisteren met een negatieve gezichtsuitdrukking (het verlangen niet gehinderd te worden door anderen) of een positieve gezichtsuitdrukking (het verlangen dat het zelfbeeld gewaardeerd wordt door anderen). Je krijgt dan de volgende situatie:
  • Positieve gezichtsuitdrukking spreker: “Vertel het me dugri.”
  • Positieve gezichtsuitdrukking luisteraar: “Ik zal het je dugri vertellen.”
  • Negatieve gezichtsuitdrukking spreker: “Je kan het me dugri vragen. Ik zal je de waarheid vertellen.”
  • Negatieve gezichtsuitdrukking luisteraar: “Ik vraag het je dugri.”

Het dugri-ritueel

Onder het dugri-ritueel verstaat professor Tamar Katriel de dugri talk. Het gaat hierbij niet alleen om het dugri-idioom of de dugri-gezichtsuitdrukkingen. Want ondanks dat dugri talk dugri-spraak inhoudt, betekent dugri spreken niet automatisch een dugri talk.

De uitvoering van een dugri-ritueel wordt geleid door twee complementaire interactionele normen:
  1. De initiatiefnemer, die de situatie definieert voor hemzelf en de anderen door een retorische noodzakelijkheid, wordt verwacht het dugri-ritueel te starten in een poging de respondent te motiveren het te corrigeren.
  2. Van de respondent wordt, op hetzelfde moment, verwacht de dugri-benadering te accepteren in een goed humeur en ervan af te zien het te interpreteren als een persoonlijke aanval. Want zou hij het wel zien als een persoonlijke aanval dan is dat geen herbevestiging van zijn ideaal om Sabra te zijn.

Tot slot

De dugri talk onder Sabra's in Israël is een uiting van respect. Hoewel het recht voor de raap is gaat het niet om confrontatie en is het niet als onbeschoft en afstandelijk bedoeld.

Irgoen Olei Holland

Voor nieuwe Joodse immigranten uit Nederland is er een immigranten vereniging: Irgoen Olei Holland, die evenementen organiseert en u informatie geeft (financiële begeleiding, (belasting)wetgeving, zorg, etc.). Er zijn ook gratis cursussen Hebreeuws voor nieuwe immigranten (vijf maanden lang, vijf dagen per week en vijf uur per dag).

Lees verder

© 2011 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Cultuur Israël: Het zakenleven in IsraëlCultuur Israël: Het zakenleven in IsraëlWas er vroeger een tamelijk socialistische sfeer in Israël, tegenwoordig triomfeert het kapitalisme en daarmee de commer…
Boekrecensie: Cultuur bewust! Israël – Jeffrey GerirecensieBoekrecensie: Cultuur bewust! Israël – Jeffrey GeriWie graag wat meer wil weten over Israëlische gewoonten en etiquette is er een aardig boekje op de markt verschenen: Cul…
Israelisch terrorisme tussen 1948 en 1950Israelisch terrorisme tussen 1948 en 1950Na het uitroepen van de 'staat' Israel gaat de zionistische, en dus inmiddels ook Israelische terreur onverminderd door.…
Boekrecensie: Zoon van Hamas – Mosab Hassan YousefrecensieBoekrecensie: Zoon van Hamas – Mosab Hassan Yousef'Zoon van Hamas' (2010) is een autobiografisch verhaal van de voormalige Palestijnse terrorist Mosab Hassan Yousef, zoon…
Boekrecensie: Naar Jeruzalem en terug – Saul BellowrecensieBoekrecensie: Naar Jeruzalem en terug – Saul BellowIn de jaren '70 van de vorige eeuw is de beroemde schrijver Saul Bellow voor enkele maanden naar Israël geweest en heeft…
Bronnen en referenties
  • Culture Smart! Israel (A Quick Guide to Customs & Etiquette) - Jeffrey Geri
  • Talking Straight: Dugri Speech in Israeli Sabra Culture (1986) - Tamar Katriel
  • Eigen ervaringen

Reageer op het artikel "Cultuur Israël: Ontmoetingen met Israëliërs - Dugri talk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 03-07-2018
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Volkeren
Special: Israël cultuur
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!