De gelukskat uit Japan: Maneki Neko

Maneki Neko is de benaming voor de Japanse gelukskat die je wenkt door zijn voorpoot omhoog te houden. Het is voor veel Japanners een talisman die geluk, geld en rijkdom brengt en bezoekers aantrekt.

Maneki Neko

Geen Japans restaurant, winkel of andere zaak is compleet zonder Maneki Neko bij de ingang, in de etalage of in de hoek van dat restaurant of die winkel. voor veel Japanners is deze kat een geluksbrenger. Maneki Neko betekent wenkende of lonkende kat. Het wenken doet de kat door middel van een omhooggehouden voorpoot, zijn palm naar voren. Dit is voor Japanners namelijk het teken voor wenken. Voor de westerse cultuur is het andersom. De geluksbrenger is vaak van porselein, maar komt ook in vele andere vormen en soorten voor, van keramieken spaarpotten tot plastic sleutelhangers. Houdt de kat zijn rechtervoorpoot omhoog, dan brengt hij naar verluid geluk en geld. Reden waarom hij vaak in de vorm van een spaarpot wordt gemaakt. Wenkt hij juist met zijn linkervoorpoot, dan trekt hij hiermee klanten, goede zaken en bezoekers. Soms houdt Maneki Neko beide voorpoten omhoog. Dit zou huis en bedrijf beschermen.

Maneki Neko komt in verschillende kleuren voor. De gevlekte kat is het meest populair, omdat van deze kat gezegd wordt dat dit de gelukkigste kat is. Een witte versie staat voor puurheid en positiviteit en brengt naast geluk ook vreugde. Een zwarte kat beschermt tegen het kwaad. Daarnaast kan de wenkende kat ook bijvoorbeeld van goud zijn, voor nog meer rijkdom, of roze voor vriendschap.

Maneki Neko draagt vaak een slab en een bel. Deze accessoires staan voor rijkdom en materieel overvloed. Ze verwijzen naar alle waarschijnlijkheid naar de Edo periode (1603 - 1868), het begin van de vroege moderne periode van Japan. Daarnaast heeft de kat vaak een munt bij zich, een Koban. Dit is een gouden munteenheid uit de Edo tijd wat een fortuin waard was. Soms heeft de Maneki Neko ook een karper vast. De karper staat symbool voor kracht, dapperheid en vastberadenheid. Ook kan het symbool staan voor overvloed en geluk.

Legendes

Er zijn vele legendes en verhalen over de oorsprong van Maneki Neko. Sommigen gaan terug naar de Edo periode; andere vehalen dateren de herkomst van Maneki Neko rond de tweede helft van de 19e eeuw (Meji periode). Een advertentie uit 1902 toont in ieder geval dat Maneki Neko toen al erg populair was. Een van de meest bekende legenden is die van de kat van de Goutokuji tempel. De arme priester van de tempel zorgde voor zijn kat, Tama. Op een stormachtige dag zat Tama buiten de tempel zich schoon te likken toen een rijke landheer onder de boom naast de tempel zich schuil hield voor de storm. Op dat moment zag de landheer Tama zitten. Hij zag de kat naar hem wenken en gefascineerd liep hij op de kat af. Op dat moment sloeg de bliksem in de boom. Ternauwernood aan de dood ontsnapt, rende de landheer de tempel in dankbaar voor de kat en de priester en beloonde hen met cadeaus en verspreidde zijn verhaal. De tempel kreeg meer en meer bezoekers en werd weer welvarend. Vandaag de dag staat deze tempel vol Maneki Neko’s en worden er vooral veel katten begraven.