Vaderlandse Geschiedenis - de 19de eeuw

De 19de eeuw liep van 1800 tot 1900. In die eeuw is de ontwikkeling van Nederland erg snel gedaan. Er werden veel uitvindingen gedaan, er waren veel schilders en schrijvers, maar ook veel oorlogen.

1801

Vrede met Engeland, de Bataafse Republiek kreeg de koloniën terug van Engeland.

1801-1805

Staatsbewind.

1803

De 6de Engelse oorlog.

1805

Er kwam een nieuwe grondwet.

1805-1806

Schimmelpenninck was raadspensionaris.
Hij zorgde voor een nieuwe grondwet, voor beter onderwijs en het belastingstelsel.

1806-1810

Koninkrijk Holland. Napoleon kwam aan de macht.
Kranten moesten in twee talen worden gedrukt, overal werden dezelfde maten en gewichten ingevoerd. De burgelijke stand werd ingesteld; alle geboorten en overlijden moest worden opgeschreven. Alle mensen moesten een achternaam hebben.

1806

Continentale stelsel; alle handel tussen Engeland en het vasteland werd verboden. De broer van Napoleon, Lodewijk, moest helpen, maar liet smokkelhandel toe. Napoleon wilde 35.000 man in de legers hebben, van de twee miljoen mensen in Holland. Lodewijk protesteerde en dwong Napoleon tot de troonafstand in 1810.

1808

Daendels werd gouverneur-generaal van Indië.

1809

De Betuwe overstroomde in Leiden.
Er ontplofte een kruitschip.

1810

De dienstplicht werd ingesteld, maar rijke zonen konden zichzelf uitkopen.
Napoleon annexeert Koninkrijk Holland.

1810-1813

Inlijving bij Frankrijk, onder gouverneur Lebrun.

1812

Een half miljoen soldaten trokken naar Rusland. Ze trokken ver het land in, hadden te weinig voedsel en de winter viel in. Maar 30.000 soldaten kwamen weer thuis.

1813

De slag bij Leipzig, de Volkorenslag, alle vijanden van Napoleon werkten samen; Oostenrijk, Pruisen, Rusland, Zweden en Engeland. Napoleon verloor en werd verbannen naar het eiland Elba.
De nieuwe leiding van Holland; Driemansschap Van Hogendorp, Van Limburg Stirum en Van der Duyn van Maasdam.
Willem I landde in Scheveningen en werd Soeverein Vorst.
De noordelijke Nederlanden en de zuidelijke Nederlanden en Luxemburg werden één grote staat.

1813-1840

Koning Willem I regeerde.

1814

De Nederlandse Bank werd opgericht.
Er werden kanalen gegraven, de scheepswerven en timmerfabrieken hadden daardoor meer werk.
Engeland nam de Kaapkolonie Zuid-Afrika in.
Grondwet voor de Koninkrijk der Nederlanden.

1815

Vereniging met België en Luxemburg.
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.
De slag bij Waterloo - 125.000 Fransen (onder leiding van Napoleon) tegen 30.000 Engelsen, 30.000 Duitsers, 30.000 Belgen en Nederlanders (onder leiding van de Hertog van Wellington) en 100.000 Pruisen (onder leiding van Blücher). Napoleon verloor en werd ditmaal verbannen naar het eiland St. Helena in de Atlantische oceaan, waar hij in 1821 stierf.

1824

Stichting van de Nederlandse Handel-Maatschappij.

1830

Cultuurstelsel in Indië.
Onrust in Brussel, België wou een onafhankelijkheidsverklaring. Er kwam steeds meer kritiek op het regeren van Willem I, hij had alle macht.

1831

De Tiendaagse Veldtocht, oorlog met België. Leopold van Saksen-Coburg werd de koning van België.
Luitenant-ter-zee Van Speijk blies zichzelf met schip en al op na het verlies.

1839

De eerste trein reed in Holland, van Haarlem naar Amsterdam. De stoommachine werd uitgevonden.
De industriële revolutie.
België werd onafhankelijk verklaard, Willem I gaf eindelijk zijn nederlaag toe en deed troonsafstand. Hij ging naar Berlijn en trouwde in 1840 met een Belgische gravin, Henriëtte 'd Oultremond. Zijn zoon Willem II volgde hem op.
Willem II en Generaal Van den Bosch richtten de Maatschappij van Weldadigheid op, ter bestrijding van de werkeloosheid.

1840-1849

Koning Willem II regeerde.

1848

Grondwetherziening door Thorbecke.

1849-1855

Eerste kabinet-Thorbecke.

1849-1890

Koning Willem III regeerde.

1850

Provinciewet.

1851

Gemeentewet.

1852

De eerste postzegel werd op een brief geplakt.
Het Haarlemmermeer werd drooggemalen met een stoomgemaal.

1853

Herstel bisschoppelijke hiërarchie.
Aprilbeweging.

1862-1866

Tweede kabinet-Thorbecke.

1863

Oprichting van het Rode Kruis.

1865

De slavernij werd afgeschaft, mede dankzij President Abrham Lincoln.
De eerste fiets kwam in Nederland.

1866

Kwestie Mijer.

1867

Luxemburgse kwestie.

1869

Het Suezkanaal werd gegraven, daardoor was er meer scheepsverkeer naar Indië.
Afschaffing dagbladzegel.

1870

Geleidelijke afschaffing van het cultuurstelsel.
Oprichting van de vakverenigingen.

1870-1900

De opkomst van het socialisme.

1871

Oprichting Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond.

1872

Thorbecke stierf.
Opening Nieuwe Waterweg.

1873-1903

De Atjeh-oorlog.

1874

Een nieuwe wet werd aangenomen, fabrieksarbeid voor kinderen onder de twaalf jaar werd verboden (kinderwetje-Van Houten).

1876

Het Noordzeekanaal werd gegraven. De sluizen bij IJmuiden werden gebouwd en er kwamen straatwegen.

1877

Koningin Sophie stierf.

1879

Willem III trouwde met prinses Emma van Waldeck-Pyrmont, prinses Wilhelmina werd geboren.
Oprichting ARP.

1890-1898

Regentschap Koningin Emma.

1881

Oprichting Sociaal Democratische Bond.

1889

Subsidie voor bijzonder lager onderwijs.

1894

Oprichting SDAP.

1898-1948

Koningin Wilhelmina regeerde.

Belangrijke personen uit de 19de eeuw

• Napoleon Bonaparte - Hij werd geboren op Corsica. In 1799 werd hij Franse Generaal, hij kroonde zichzelf tot Keizer in 1804. Hij trouwde met Josephine de Beauharnais. Hij veroverde bijna heel Europa.
• Vincent van Gogh - schilder.
• George Breitner - kunstschilder.
• Josef Israëls - schilder.
• Willem Maris - schilder, tekenaar, etser en aquarellist.
• Hendrik Willem Mesdag - kunstschilder, aquarellist, etser en lithograaf.
• Cuypers - bouwmeester, hij ontwierp het Centraal Station in Amsterdam en het Rijksmuseum.
• Nicolaas Beets - schrijver, hij schreef o.a. Camera Obscura.
• Eduard Douwes Dekkers (Multatuli), schrijver van Max Havelaar.
• Aletta Jacobs - de eerste vrouwelijk student, ze studeerde aan de Rijksuniversiteit in Groningen.
• Wilhelmina Drucker - zij richtte de groep Vrije Vrouwen op, zij pleitten voor gelijkheid.

Belangrijke uitvindingen in de 19de eeuw

• fotografie
• elektromotor
• dynamo
• luchtband
• mitrailleur
• morsecode
• telefoon
• microfoon
• grammofoon
• fonograaf

Special

Vaderlandse Geschiedenis

Gerelateerde artikelen

De 18de Eeuw
De Gouden Eeuw
De Renaissance © 2007 - 2010 Coby79, gepubliceerd in Geschiedenis (Kunst en Cultuur) op 13-08-2007, laatst gewijzigd op 26-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coby79 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Johan Rudolf Thorbecke (1798-1872): Thorbecke was een liberale politicus die voor belangrijke veranderingen zorgde. Thorbecke was de grootste staatsman van het Nederland van de negentiende eeuw. Hij zorgde v…
• Aletta Jacobs (1854 - 1929): Aletta Henriette Jacobs was een Nederlandse arts en feministe. Ze was geboren op 9 februari 1854 in Sappemeer (Groningen) en gestorven op 10 augustus 1929 in Baarn. Ze was de eer…
• Geschiedenis van de psychiatrie: De psychiatrie bestaat nog niet zo lang zoals wij het kennen, mensen met een psychiatrische stoornis werden begin vorige eeuw nog heel anders ‘behandeld’ dan tegenwoordig. Te…
• Vaderlandse Geschiedenis - de 18de eeuw: In deze reeks over de Vaderlandse Geschiedenis zal de 18de eeuw worden besproken, deze liep van 1700 tot 1800. Dit artikel gaat over de belangrijkste personen, gebeur…
• Geschiedenis Joodse volk 11 (Palestina en Zionisme): Het huidige Israël werd eeuwenlang door vreemde machthebbers bestuurd. Dit gebeurde van 70 na de gewone jaartelling tot aan 1948. In de 19de eeuw bloeide…

Bronnen en/of referenties

• Van nul tot nu, deel 2 en 3 - Thom Roep en Co Loerakker
• De Nederlandse geschiedenis in een notendop - Herman Belien & Monique van Hoogstraten
• Foto's - Wikipedia