InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Taal > Boekenweek 2016: Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte

Boekenweek 2016: Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte

Boekenweek 2016: Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte De Boekenweek is in 1932 geïntroduceerd om het (Nederlandse) boek onder de aandacht te brengen en vond jaarlijks plaats in maart. In 2016 was de Boekenweek toe aan de 81ste editie. Het thema voor 2016 was ‘Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte...’. Iedereen die in de boekhandel tussen zaterdag 12 en zondag 20 maart 2016 voor € 12,50 aan boeken had besteed, ontving tevens het door Esther Gerritsen geschreven boekenweekgeschenk ‘Broer’.

De Boekenweek

De eerste Boekenweek wordt gehouden in 1932 en heeft als doel het, bij voorkeur Nederlandstalige, boek te promoten. In 2016 vond de Boekenweek voor de 81ste keer plaats; de jaren 1942-1945 zijn overgeslagen. Iedereen die in de boekhandel tijdens de Boekenweek voor € 12,50 aan boeken uitgaf, ontving tevens het boekenweekgeschenk dat in 2016 was geschreven door Esther Gerritsen. Naast dit traditionele geschenk verscheen er in het kader van het thema ‘Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte...’ een speciaal geschreven essay van de Vlaming David Van Reybrouck. Beide geschenken zijn een gezamenlijke uitgave van de CPNB (de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek) en Boek.be (de confederatie van de Vereniging voor Vlaamse Boekhandels).

Sinds 2014 vindt de Boekenweek tegelijkertijd plaats in zowel Nederland als in Vlaanderen. De Nederlandse Spoorwegen is sinds 2002 hoofdsponsor van de Boekenweek. Op vertoon van het geschenk kon op zondag 20 maart 2016 gratis met de NS-treinen worden gereisd. De NMBS (Nationale Maatschappij Belgische Spoorwegen) doen hier sinds 2014 ook aan mee.

Thema Boekenweek 2016 ‘Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte...’

Omdat Nederland en Vlaanderen in 2016 gastland zijn op de Frankfurter Buchmesse is gekozen voor het thema ‘Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte...’; in 1993 waren beiden landen ook al gezamenlijk vertegenwoordigd op deze boekenbeurs. In navolging van dit thema toerden enkele Duitse auteurs tijdens de Boekenweek langs de Nederlandse boekwinkels en bibliotheken. Enkele van de auteurs die hieraan meededen waren Corina Bomann, Paul Bühre, Mirna Funk, Karen Köhler, Nele Neuhaus en Lutz Seiler. De bedoeling van deze toer was om de Nederlandse lezers met een nieuwe generatie Duitse auteurs kennis te laten maken

Boekenbal, Bal der Gelouterden en Blogbal

De Boekenweek 2016 werd op vrijdagavond 11 maart geopend met het traditionele Boekenbal in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Dit bal was alleen voor genodigden; de kaartjes ervoor werden voor een groot deel toegewezen aan schrijvers en uitgevers. Ieder jaar opnieuw proberen ongenodigden binnen te komen, onder meer door het namaken van persaccreditaties. De niet-uitgenodigden hebben sinds 2002 een eigen feestje in Paradiso onder de naam Bal der Gelouterden (voorheen Bal der Geweigerden). Daarnaast bestaat vanaf 2010 het Blogbal door speciaal is bedoeld voor online bloggers.
Tijdens het Boekenbal is stilgestaan bij de in september 2015 overleden auteur Joost Zwagerman die tot de grootste schrijvers van zijn generatie kan worden gerekend. Zwagerman was in 2010 de auteur van het boekenweekgeschenk.

Boekenbal voor Lezers

Naast het traditionele Boekenbal was er ook een Boekenbal voor Lezers, volgens traditie op de laatste zaterdag van de Boekenweek. In 2016 werd de tiende editie van dit lezersbal gehouden op zaterdagavond 19 maart in Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen. Naast signeersessies kon iedereen daar vanaf 20.00 uur terecht voor voordrachten, muziek en interviews.

Boekenweekgeschenk CPNB

Nadat vanaf begin jaren zestig van alles en nog wat als boekenweekgeschenk heeft gediend (in de media soms wel aangeduid als ‘losse flodders’) vindt de ommekeer plaats in 1983. De keuze van de auteur van het geschenk is vanaf dat moment niet meer de verantwoordelijkheid van een commissie maar van Albert Voster, toenmalig directeur van de CPNB. Voster heeft het literaire boekenweekgeschenk geïntroduceerd. In 1984 verschijnt de novelle De ortolaan van Maarten ’t Hart en sindsdien is die traditie voortgezet. In 2016 is de CPNB toe aan het 33ste achtereenvolgende literaire boekenweekgeschenk. In de loop van de jaren krijgt het steeds meer aandacht in de media en worden de oplages ieder jaar groter tot zelfs 968.000 stuks in 2009. In 2016 is de oplage teruggebracht naar 655.000 exemplaren.

De enige eis die de CPNB aan het manuscript stelt is de lengte. De novelle, het essay of de roman moet gedrukt kunnen worden in 96 pagina’s. De enige uitzondering op deze regel is het boek Woede van Salman Rushdie in 2001, ook het enige geschenk dat naar het Nederlands moest worden vertaald. Vanaf 1987 wordt naar aanleiding van het thema van de Boekenweek tevens ieder jaar een essay geschreven.

Esther Gerritsen

Na Anna Enquist in 2002 is Esther Gerritsen de eerste vrouwelijke auteur van het boekenweekgeschenk. Zij wordt geboren in 1972 in Nijmegen en studeert drama en literaire vorming aan de Utrechtse Hogeschool voor de Kunsten. In 1997 debuteert zij met het toneelstuk Is dit een kapstok?, in 2000 gevolgd door de verhalenbundel Bevoorrecht bewustzijn en in 2002 door haar eerste roman Tussen een persoon. Esther Gerritsen heeft voor haar veertien publicaties inmiddels meerdere prijzen mogen ontvangen (o.a. een Jeugdtheaterprijs en de Frans Kellendonk-prijs); daarnaast wordt zij zowel in 2011 als in 2013 én 2015 genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. Gerritsen is tevens columniste voor de VPRO Gids. De gepubliceerde werken van de auteur die verantwoordelijk is voor het boekenweekgeschenk laten tijdens de Boekenweek doorgaans een stijging in verkoop zien.

Novelle ‘Broer’ van Esther Gerritsen

Esther Gerritsen is de schrijfster van het boekenweekgeschenk van 2016, de novelle Broer. Hierin staat, zoals ook in meerdere van haar andere boeken, familie centraal. Broer en zus Marcus en Olivia zien elkaar niet vaak maar komen door de dreigende amputatie van Marcus' been (vanwege een verwaarloosde suikerziekte) weer met elkaar in aanraking. Olivia, financieel directeur van een serviezenwinkel, raakt hiervan dusdanig overstuur dat ze er alles aan doet om haar broer te redden waarbij het de vraag is wie van de twee die redding het meest nodig heeft. In de novelle komen scherpe en humoristische dialogen voor die de werkelijkheid uitvergroten. ‘Er zijn maar zo weinig momenten in het leven dat je écht verbaasd bent over de heftigheid van je eigen emoties. De verbondenheid met je familie is zo veel groter dan je doorhebt’, aldus Gerritsen.

Essay ‘Zink’ van David Van Reybrouck

In het kader van het thema voor 2016 verscheen een essay van de Vlaming David Van Reybrouck, getiteld Zink. In dit essay schrijft Van Reybrouck over Neutraal-Moresnet, een staatje tussen België, Nederland en Duitsland dat tussen 1816 en 1919 een eigen vlag en een eigen bestuur had. Een ode aan een vergeten buurlandje.

Kees van Kooten en Wim de Bie

In het kader van de Boekenweek maakten Kees van Kooten en Wim de Bie een speciale televisie-uitzending die was gebaseerd op het thema van dit jaar. Het eenmalige programma Was Von Kooten und Der Bie noch zu sagen hätten is uitgezonden op zaterdag 12 maart op NPO 2. In deze uitzending van vijftig minuten kwamen fragmenten van het duo voorbij waarin Duitsland een rol heeft gespeeld. De basis van het programma vormde hun film Van Kooten en De Bie in de Tweede Wereldoorlog uit 1981.

Diverse activiteiten

Tijdens de Boekenweek vonden er in zowel grote als kleine plaatsen in bibliotheken, boekwinkels en theaters diverse activiteiten plaats, waaronder lezingen, signeersessies en filmvertoningen. Bekende auteurs lazen in het hele land voor, gaven interviews of signeerden hun boeken.
© 2015 - 2017 Molleke, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekenweek 2013Boekenweek 2013Nederland heeft zowel roemrijke perioden als tijden van rampspoed gekend. Het thema van de Boekenweek 2013 staat in het…
Boekenweek 2012Boekenweek 2012Vriendschappen tekenen het leven, ze maken of breken je. Dat klinkt mooi, maar het onderhouden van een levenslange vrien…
Boekenweek 2014Boekenweek 2014In 2014 vindt de 79e Boekenweek plaats. Vanaf dit jaar zal de Boekenweek niet alleen in Nederland, maar ook in Vlaandere…
Boekenweek 2011Boekenweek 2011De 76e editie van de Boekenweek wordt in 2011 gehouden van 16 t/m 26 maart 2011. Het thema van de boekenweek 2011 is "ge…
Straatwaarde: een verhaal over zestien jaar verslavingStraatwaarde: een verhaal over zestien jaar verslaving‘Straatwaarde’ is het boek van Esther Schenk. Esther Schenk is een pseudoniem voor de vrouw die haar verhaal na ruim zev…
Bronnen en referenties
  • http://www.boekenweek.nl/index.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Esther_Gerritsen
  • http://www.nu.nl/cultuur-overig/4197918/tournee-duitse-schrijvers-tijdens-boekenweek.html
  • SPOOR nr. 1, 2016

Reageer op het artikel "Boekenweek 2016: Duitsland - Was ich noch zu sagen hätte"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Molleke
Laatste update: 15-05-2016
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!