InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Het grote Seljuk Sultanaat

Het grote Seljuk Sultanaat

De Seljuken zijn een typisch voorbeeld van een nomadische stam die snel opkomt en de cultuur van het gebied waar ze terecht komen absorbeert. De Seljuken waren niet alleen felle strijders, ze waren tevens de grote verdedigers van de Sunnitische versie van de Islam in de periode dat die variant van de Islam door de Fatimiden dynastie werd gepromoot.

Nomaden

De Seljuken waren een groep nomadisch, Turkse strijders uit Centraal Azië, om precies te zijn uit Toerkmenistan, ze maakten deel uit van de stam van de Oghuz. In de tiende eeuw bekeerden ze zich tot de Islam en ze vestigden zichzelf in de Iraanse provincie Khorasan in de elfde eeuw. Tussen 1040 en 1055 veroverden ze, onder leiding van Togrul Beg, het grootste deel van Iran en Irak en Togrul Beg riep zichzelf uit tot de beschermer van de Kalief van Bagdad, die aan het hoofd stond van de in verval verkerende Abbasiden dynastie.

Het Grote Seljuk Sultanaat

Na 1055 stichtten ze het Grote Seljuk Sultanaat, een keizerrijk met Baghdad als hoofdstad en een grondgebied dat zich uitstrekte van Iran en Irak tot Syrië. Zij voorkwamen dat de Egyptische Fatimiden dynastie de Shi'a versie van de Islam tot de dominante versie van de religie maakten. In de twaalfde eeuw stopten ze de expansie van de Kruisvaarders aan de Syrische kust. In 1071 versloegen ze de Byzantijnen in de Slag bij Manzikert, wat tot een Turkse invasie van Anatolië leidde. Dit alarmeerde de Christelijke wereld en de agressie van de Seljuken was een van de redenen voor het opzetten van de Eerste Kruistocht.

De Seljuken als vernieuwers

De macht van de Seljuken bereikte zijn hoogtepunt tijdens de regeringsperioden van sultan Alp Arslan (1063-72) en Malik Shah (1072-92), die samen met hun vizier Nizam al-Mulk Sunnitische administratieve en religieuze instituties heroprichtten. Ze ontwikkelden een slavenleger (de Mamlukken) om in de plaats te komen van de nomadische krijgers en richtten een bureaucratische hiërarchie in die zou blijven bestaan in het Midden-Oosten tot moderne tijden aanbraken. De Seljuken richtten het klassieke Islamitische onderwijssysteem opnieuw op en breidden het uit. Ze ontwikkelden universiteiten (madrasses) en trainden bureaucraten en religieuze leiders.

Perzische cultuur

De hoofdstad van de Seljuken was Isfahan in Iran. De Perzische cultuur had grote invloed op de Seljuken, de Perzische taal werd gebruikt voor de administratie en de sultans waren beschermheren van de Perzische literatuur.

Einde van een dynastie

Na de dood van Malik Shah kwamen zwakkere leiders aan de macht en de verdeling van de macht onder militaire en provinciale leider (atabegs) verzwakte de macht van de Seljuken. De laatste sultan uit de dynastie stierf in een slag tegen de Khwarizm Shahs in 1194.

Een groep Seljuken vestigden hun eigen staat in Anatolië, het Sultanaat van Konya of Rum, dit bleef bestaan totdat het werd veroverd door de Mongolen in 1243.

Seljuk Sultans

  • Tugrul I (Tugrul Beg) 1037-1063
  • Alp Arslan bin Chaghri 1063-1072
  • Jalal ad-Dawlah Malik Shah I 1072-1092
  • Nasir ad-Din Mahmud I 1092-1093
  • Rukn ad-Din Barkiyaruq 1093-1104
  • Mu'izz ad-Din Malik Shah II 1105
  • Ghiyath ad-Din Muhammad/Mehmed I Tapar 1105-1118
  • Mu'izz ad-Din Ahmed Sanjar 1118-1157

Lees verder

© 2008 - 2019 Sasati, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Overzicht van alle landen in het Midden-OostenHet Midden-Oosten is geen continent; het is een regio van Afrika-Eurazië met vage grenzen. De term is ontstaan in het Ve…
Boekrecensie: Het ontstaan van het M.O. - David DowningrecensieBoekrecensie: Het ontstaan van het M.O. - David DowningIn de reeks Het Midden-Oosten is in 2006 het boek 'Het ontstaan van het Midden-Oosten' uitgebracht. Het boek is geschrev…
Van archeoloog tot militair: wie was Lawrence van Arabië?Van archeoloog tot militair: wie was Lawrence van Arabië?Thomas Edward Lawrence was een Brits archeoloog en militair met een grote fascinatie voor de Arabische wereld. Als arche…
recensieBoekrecensie: Wat is er mis gegaan? - Bernard Lewis'Wat is er misgegaan?' is een boek uit 2002 van de beroemde islamoloog Bernard Lewis (foto). Hij behandelt hierbij de in…
Eetcultuur: TurkijeEetcultuur: TurkijeTurks eten is heerlijk. De keuken is uitgebreid en divers. Turken zijn dol op lekker eten en vooral met mooi weer geniet…

Reageer op het artikel "Het grote Seljuk Sultanaat"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sasati
Laatste update: 16-10-2012
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Special: Dynastieën Midden-Oosten
Schrijf mee!