InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Kunst > Émile Gallé de glaskunstenaar

Émile Gallé de glaskunstenaar

Émile Gallé de glaskunstenaar De Franse glaskunstenaar Émile Gallé heeft een grote bijdrage geleverd aan de Art Nouveau, een kunststroming in Europa tussen ongeveer 1890 en 1914. Met zijn vernieuwende glaswerk heeft hij veel andere kunstenaars uit die periode beïnvloed. Daarbij zorgde hij voor een ontwikkeling van de glaskunst met de door hemzelf ontdekte glastechnieken. Nancy, de plaats waar hij het meest woonde en werkte, groeide uit tot een kunstcentrum van de Art Nouveau, met Gallé als middelpunt. Niet alleen was hij glaskunstenaar maar ook meubelontwerper, keramist, dichter, schrijver en plantkundige.

Biografie

Émile Gallé (1846-1904) werd geboren in Nancy een stad in Noord-Oost Frankrijk. Hij studeerde botanica, tekenen en landschapsschilderkunst. Zijn vader Charles Gallé was meester glasblazer en zijn moeder Fanny Reinemer kwam uit een familie van handelaren in porselein en kristal(glas). Charles Gallé werkte enige tijd bij de spiegelmakerij van zijn schoonvader en werkte samen met de Aardewerkfabriek van St. Clement, waarvan hij mede eigenaar werd. Émile werkte vanaf zijn 16de in deze fabriek en leerde daar veel van het decoreren van aardewerk en glas.

Reizen

Tussen 1862 en 1866 maakte hij een reis door Duitsland en verbleef een tijd in Weimar, waar hij plantkunde, mineralogie, filosofie, tekenen en kunstgeschiedenis studeerde. Van 1866 tot 1870 leerde hij bij het glas- en decoratieatelier “Burgun Schverer & Co” in Meisenthal de chemische processen kennen die nodig zijn bij het vervaardigen en decoreren van glas. Daarna keerde hij weer terug naar Nancy en hield zich bezig met het ontwerpen van aardewerk serviezen.

Vaas van Émile Gallé uit 1884 / Bron: Émile Gallé, Wikimedia Commons (Publiek domein)Vaas van Émile Gallé uit 1884 / Bron: Émile Gallé, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Frans-Duitse oorlog (1870-1871)

Inmiddels was de Frans-Duitse oorlog uitgebroken en moest Gallé een jaar in militaire dienst.
In 1871 maakt hij samen met zijn vader een reis naar Londen en Parijs, en bezocht musea waar hij veel inspiratie opdeed. Terug in Frankrijk verhuisden zij het familiebedrijf naar Nancy, omdat de stad St. Clement waar de fabriek stond nu onder Duitsland viel. Er werd een nieuwe fabriek gebouwd en Émile werd de directeur.

Tentoonstellingen

In 1878 trouwt hij met Henriette Grimm. Datzelfde jaar won hij met zijn aardwerk vier gouden medailles op de wereldtentoonstelling in Parijs. Grote bekendheid kreeg Galle toen hij op de wereldtentoonstelling van 1989 met zijn glaswerk de “grand prix” won. Er volgden vele exposities in het buitenland; in 1893 in Chicago, 1897 in München, 1901 in Dresden en 1902 in Turijn. Als laatste werd zijn werk in 1903 tentoongesteld in het “Pavillion Marsan” in Parijs.

Glasfabriek

Galle bouwde in 1894 zijn eigen fabriek, om daar zijn ontwerpen te kunnen uitvoeren en te experimenteren met verschillende glastechnieken. Er kwam een grote vraag naar zijn werk, daarom besloot hij met behulp van industriële technieken grotere producties te maken. Uiteindelijk had hij 300 medewerkers.

École de Nancy

Langzamerhand verzamelden zich allerlei kunstenaars rond Gallé, zoals glasblazers, meubelmakers, beeldhouwers, keramisten, schilders, architecten en etsers.

Rond 1894 ontstond tussen een aantal gelijkgestemde kunstenaars, waar onder Auguste en Antonin Daum, Louis Majorelle, René Lalique en Hector Guimard (en Gallé), het idee zich te verenigen. De kunstbeweging werd in 1901 opgericht door Gallé: de “Alliance Provinciale des Industries d'Art” ook wel “École de Nancy” (School van Nancy) genoemd. Hun doel was het bevorderen van de decoratieve kunsten en ambachten en verder wilden zij kunst voor iedereen toegankelijk maken, door de industriële productie van kunst te stimuleren en de nieuwe productietechnieken aan de arbeiders en ambachtslieden te leren.

In 1904 overleed Emile Gallé, de School van Nancy bleef tot 1909 bestaan. Zijn vrouw zet de glasfabriek voort. Op de vazen bij de handtekening van Gallé, liet zij een ster zetten die aangaf dat deze na zijn dood waren vervaardigd. In 1914 overleed zijn vrouw en werd de glasfabriek geleid door Paul Pedrizet, een schoonzoon. De fabriek stopte in 1931.

Stijl

De natuur was voor Gallé de grootste inspiratiebron, net als voor veel andere kunstenaars in die periode. Zijn interesse en kennis van de plantkunde is duidelijk zichtbaar in zijn glaswerk. Verder inspireerde met name de Japanse kunst maar eveneens de Chinese en Arabische kunst hem zeer. Hij bewonderde het werk van de Japanse kunstenaar Hokkai Takashima met wie hij bevriend raakte. Ook uit muziek en poëzie putte hij ideeën, in een aantal vazen had hij tussen twee lagen glas een dichtregel ingesloten.

Bron: Émile Gallé, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Émile Gallé, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Vormgeving

De vorm van de vazen, oorvazen en dekselvazen is dikwijls rond en bol, sommige hebben een hoge smalle hals. Naast vazen ontwierp Gallé een aantal (elektrische) tafellampen, deze hebben vaak de vorm van een paddenstoel. De meest bekende lamp werd de “Inktzwammenlamp”, die bestaat uit drie paddenstoel-lampen.

Decors

De onderwerpen van zijn decors waren:
  • Bloemen, planten en fruit; korenbloemen, orchideeën, fuchsia, krokus, magnolia, distels, druiven, kersen, takken, bladeren. Voorbeelden van namen van deze decors zijn “Primevères”, “Narcisse”, “Petunia” en “Clematis”.
  • Dieren; libellen, vlinders, kevers, vogels en bv. “Les abeilles” (bijen).
  • Landschappen; zoals bv. “Vosges Paysage”.

Kleur

Doordat Gallé zich verdiept had in chemie, kon hij allerlei kleuren op het glas toepassen. Er zijn vazen met alleen verschillende donkere tinten, maar ook veel met heldere kleurcombinaties en iriserende kleuren.

Technieken

De meeste technieken die Gallé gebruikte bij het vervaardigen van zijn glaswerk waren oude technieken die hij zelf verder had ontwikkeld en aangepast om zijn ideeën te kunnen uitvoeren. Daarnaast ontdekte hij zelf een paar nieuwe technieken die hij liet patenteren. Ook combineerde hij verschillende technieken met elkaar.

Marqueterie

Bij deze techniek worden op een (nog hete) vaas stukken heet glas geplaatst, dit geheel wordt nogmaals heet gemaakt, zodat de opgelegde stukken glas samen met de vaas versmelten.

Cameetechniek

Hierbij wordt een vaas die uit meerdere lagen (verschillend gekleurd) glas bestaat, deels weggeslepen of gegraveerd zodat de afbeelding of het patroon in reliëf komt te liggen.

Graveren met rad

Met een snel draaiend koperen wieltje of “rad” wordt in glas een patroon gegraveerd.

Emailleren

Bij het emailleren van glas wordt het decor geschilderd met verf gemaakt van glaspoeder, vervolgens wordt het glas verhit. Een andere methode is de hete vaas door een patroon van glaspoeder te rollen en de vaas dan opnieuw te verhitten.

Insluitsels

Het insluiten van een patroon met glaspoeder, goudpoeder en andere soorten metaalpoeders. Nadat de poeder is aangebracht wordt er een tweede laag glas gemaakt, zodat het patroon tussen twee glaslagen in komt te liggen.

Etsen met zuur

De vaas (bestaande uit meerdere glaslagen) wordt bij deze techniek eerst op bepaalde delen bedekt met was en dan in zuur gelegd. De buitenste lagen van het onbedekte deel glas wordt door het zuur weg gebeten waardoor een reliëf ontstaan. Deze techniek gaf een wat minder verfijnd resultaat dan bv. de cameetechniek maar koste minder tijd, waardoor het product goedkoper werd.

Lees verder

© 2015 - 2019 Vuurvlieg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
René Lalique de glaskunstenaarRené Lalique de glaskunstenaarNadat René Lalique aan het eind van de 19de eeuw in de Art Nouveau periode al beroemd was als juwelenontwerper, ging hij…
De Art Nouveau nader toegelichtSedert jaren kunnen we de Art Nouveau in al zijn glorie bewonderen in huizen, galerijen,.. Dit is mede mogelijk gemaakt…
5 heerlijke cocktails met meloenlikeur5 heerlijke cocktails met meloenlikeurIn dit artikel komen verschillende lekkere cocktails aanbod met meloenlikeur. De recepten zijn allemaal erg verschillend…
5 heerlijke cocktails met aardbeienlikeur5 heerlijke cocktails met aardbeienlikeurIn dit artikel komen verschillende lekkere cocktails aanbod met aardbeienlikeur. De recepten zijn allemaal erg verschill…
5 heerlijke cocktails met perziklikeur5 heerlijke cocktails met perziklikeurIn dit artikel komen verschillende lekkere cocktails aanbod met perziklikeur. De recepten zijn allemaal erg verschillend…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Léna, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • “Glas en Kristal”, Elka Schrijver
  • http://www.tinyesveld.com/index.pl%3Fid%3D3532%3B
  • http://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89mile_Gall%C3%A9
  • http://www.hessink.nl/nl/n-nieuws.php?nid=155
  • http://www.kunstbus.nl/design/emile+galle.html
  • http://art-nouveau-around-the-world.org/en/artistes/galle.htm
  • http://www.artdecoceramicglasslight.com/makers/galle/gall-emile---biography
  • Afbeelding bron 1: Émile Gallé, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Émile Gallé, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Émile Gallé de glaskunstenaar"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Vuurvlieg
Laatste update: 18-09-2016
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Special: Glaskunst
Bronnen en referenties: 10
Schrijf mee!