InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Mythologie > Wolvenmens – Wat zit achter de mythe van een weerwolf?

Wolvenmens – Wat zit achter de mythe van een weerwolf?

Dat mensen in wolven veranderen is geen uitvinding van Hollywood. Al sinds de Middeleeuwen kwam het tot een regelrechte Weerwolf hysterie, duizenden beschuldigden stierven op de brandstapels. Hoe ontstond de mythe van dit bloeddorstige beest? Bij volle maan vormen zich de tanden tot een roofdiergebit, het gezicht bolt tot een wolvensnuit, een harige vacht steekt op – zo laten Hollywood films de verandering tot weerwolf zien. Toch de mythe over het bloeddorstige beest is geen uitvinden van moderne schrijvers of filmmakers. Al in de Middeleeuwen waren er regelmatig weerwolf hysterie. Huiveringwekkende beroemdheid verkreeg ‘het Beest van Gévaudan’ in de 18e eeuw. Hoe kwam het toch tot de verbeelding dat de mensen zich in wolven kunnen veranderen?

Van mythe tot hysterie

De voorstelling dat mensen een wolvengedaante kunnen aannemen, is oud. In de Griekse mythologie verandert Zeus de koning Lykaon in een wolf. Ook was het bij de Scythen, een riddervolk wonend aan de Zwarte Zee, een gewoonte om bij culturele feesten een wolvenvel te dragen en zich zo met de wolfgestalte God te verenigen. Herodotus berichtte zelfs dat de inwoners dachten dat zij elk jaar voor een paar dagen in wolven veranderden.

Duizenden werden als weerwolven verbrand
Ook in het Middeleeuwse Europa was het geloof in de weerwolven veel voorkomend.
Duizenden mannen brachten hun beschuldigingen een weerwolf te zijn op de brandstapel.

Vooral buitenbeentjes werden beschuldigd

Wie de oude aktes en berichten leest, golden vooral buitenbeentjes van het dorpsgemeenschap als potentiële weerwolven. Dit bewijst bijvoorbeeld de zaak Johann Huke met zijn vee uit de vroege 17e eeuw. De zonderling had niet alleen de functie dierenarts, hij bezat ook magische krachten, zodat de boer zijn vee beschermen kon tegen de weerwolven. Als de wolven eenmaal weigerde, beschuldigde de betroffen boer de herten als weerwolf zijn schaap opgegeten te hebben – wat leidde tot de martelbank. Zoals duizend andere vermeende weerwolven werd Johann Huke op de brandstapel gegooid.
Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Het Beest van Gévaudan

Meer dan 100 jaar later bereikte een andere zaak afgrijselijke beroemdheid: De zogenoemde ‘Beest van Gévaudan’ maakte in het zuiden van Frankrijk tussen 1764 en 1767 meer dan 100 mensen het slachtoffer. Enkele overleefden de aanval. Al snel ging de geruchten over een bloeddorstige weerwolf.

Een menging van wolf en hond?

Ook nadat de Koninklijke jager Ludwig XV het dier vermeend dood geschoten te hebben, ging het moorden verder. Gek genoeg hadden de slachtoffers niet alleen beetwonden, ook de kelen waren doorgesneden. Was hier dus een seriemoordenaar aanwezig, die samen met een roofdier op jacht ging? Na drie jaar van moord was het beest dan eindelijk neergeschoten. Op grond van hedendaagse beschrijvingen geloven wetenschappers vandaag de dag, dat het om een mix van een wolf en een hond ging. Wat ook de enorme kracht en agressiviteit van het dier verklaart. Definitief verklaart werd het raadsel om het Beest van Gévaudan echter niet.

Wolven voeden mensenkinderen op

Hoe kwam het dan dat er zo vaak de verbinding tussen mens en wolf tot stand werd gebracht – en niet met een ander dier? Een reden kon daarvoor zijn dat het sociale gedrag van de wolf lijkt op die van een mens. Bij beide zijn er kleine familiaire structuren. In noodgevallen helpen de groepenleiders zich wederzijds, verzorgen de kinderen samen, gaan samen op jacht. De levenswijze en het gedrag van de dieren maakt het zelfs mogelijk dat mensenkinderen onder hun hoede in de wildernis overleven kunnen.

Een bekend voorbeeld is één uit India, waar in de 20e eeuw drie kinderen opvoedde. Na hun terugkeer naar de mensen gedroegen ze zich zo, hoe ze het van de wolvenouders geleerd hadden. Bijzonder agressief of bijna bloeddorstig waren zulke ‘wilde kinderen’ echter niet.

Weerwolf symptomen

Is er misschien een medische verklaring voor het geloof in weerwolven? Vormden de mythe op die manier de zogenoemde wolvenmens die ook in het gezicht en vaak over het hele lichaam extreem behaard zijn? De slachtoffers lijden onder een zogenaamde congenitale Hypertrichose. Dit is een defect in de genen die zelden voorkomt. In de Middeleeuwen vielen duizenden slachtoffers door de weerwolfachtervolging – echter waren er onder de gedode geen wolvenmens. Deze dicht behaarde wezens golden niet als gevaarlijk, zij werden eerder als attractie gebruikt. Voor zover konden wolvenmensen als voorbeeld voor weerwolven gediend hebben.

Zit de hondsdolheid achter de mythe over de weerwolven?

Toch zijn er ziektes die bij de mensen inderdaad ‘weerwolfachtige’ houdingen oproepen. Eén daarvan is hondsdolheid, een levensbedreigende infectieziekte, die in het algemeen door een beet van een ziek dier overgedragen wordt. De symptomen van deze ziekte is dat er speeksel uit de mond vloeit, agressieve gemoedstoestand, hevige pijnen aan het gebit, angstgevoelens, paniek voor water die tot krampen en verlammingen leiden en in extreme gevallen tot de dood kunnen leiden.

Alleen zilveren kogels helpen om de weerwolf te doden

Hoe alles ook precies ontstaan is – de mythe van de weerwolf is, net als die van de vampier, niet meer uit de moderne horror genre weg te denken. En net als zijn bloedzuigende neefje, kan ook de weerwolf maar op één speciale manier gedood worden: Met geweer- en pistoolkogels uit zilver. Dit is een metaal dat sinds lange tijden als heilig geld en daarom magische krachten worden toegeschreven.
© 2008 - 2019 Jootje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het verhaal van de weerwolfHet begrip weerwolf kent iedereen. Langzaam is de weerwolf van angstaanjagend schepsel uitgegroeid tot een even populair…
De Weerwolf Een mythe?Er kwam een grommend geluid over zijn lippen en zijn ogen waren bloeddoorlopen. Je hoorde de naden van zijn spijkerbroek…
Hondsdolheid (ook wel: Rabiës of lyssa)Hondsdolheid ,Rabiës of Lyssa kan een dodelijke ziekte zijn als je niet snel genoeg reageert na een infectie. Hier infor…
Geval van hondsdolheid ontdekt in Nederlandnieuws uitgelichtGeval van hondsdolheid ontdekt in NederlandOfficieel is Nederland vrij van rabiës, oftewel hondsdolheid. Bij vleermuizen wordt rabiës echter sinds 1987 in ons land…
Filmrecensie: Silver BulletrecensieFilmrecensie: Silver BulletSilver Bullet is een van de vele horrorfilms in de reeks geschreven door meester horrorschrijver Stephen King. Het is mi…
Bronnen en referenties
  • Afbeelding bron 1: Onbekend, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Wolvenmens – Wat zit achter de mythe van een weerwolf?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Lydia, 23-09-2015 17:12 #4
Ik ben nu heel veel aan het kijken of ik dingen kan vinden over weerwolven en blijkbaar is wolfsbane ook giftig voor een weerwolf mocht je het willen geloven. mij lijkt het echt geweldig om een weerwolf te zijn. mens zijn is zo saai.

Anoniem, 26-06-2015 12:55 #3
Ik probeer al heel lang een boek te vinden over weerwolven, je weet wel, de mythes en de legendes… Maar ik kan niks vinden… Misschien een tip?

Wim, 07-12-2009 10:28 #2
Vet cool bestonden ze maar dan mochten ze mijj bijten zo dat ik er ook een wert >:D wat is er nou niet leuker dan een weerwolf worden thog?
:-p

Rosa, 25-05-2009 14:52 #1
Vet eng… :-( ik word er heel bang van

Infoteur: Jootje
Gepubliceerd: 23-10-2008
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Mythologie
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 4
Schrijf mee!