Het anagram in de literatuur

Het eeuwenoude anagram lijkt de laatste decennia steeds populairder te worden in de literatuur: het komt voor in de Harry Potter-boeken, en in de Da Vinci Code.

Wat is een anagram?

In een anagram worden de letters uit een woord of zin op een andere manier op een rijtje gezet, waardoor er een nieuw woord (of zin) ontstaat. ‘Ana’ is Grieks voor ‘her’.

Voorbeelden:
  • Speelkaart – spreektaal
  • Erasmus – masseur
  • theoloog – oogholte
  • stopwatch – wachtpost
  • grondzeil - zoldering
  • poolster - terloops
  • beeldroman - ombladeren
  • Hannover - Avenhorn

Voor sommigen is het een sport om van de naam van een bekend persoon een anagram te maken dat iets zegt over die persoon. Voorbeelden hiervan:
  • Koning Albert - ’n granietblok
  • Leo Tindemans - toen leidsman
  • Moeder Teresa – armoede eerst
  • A. Hitler – the Liar

Anagram als pseudoniem

Soms worden anagrammen gebruikt als pseudoniem: een naam die door een kunstenaar wordt bedacht als ‘schuilnaam.’ De schrijver/dichter Gerrit Komrij gebruikte het pseudoniem Griet Rijmrok.

Anagrammen in de literatuur

Nostradamus, de ziener uit de 16e eeuw, gebruikte al graag anagrammen. In De Centuriën, een boek vol voorspellingen, gebruikt Nostradamus een mengeling van woordspelingen en anagrammen. ‘Paris’ wordt bijvoorbeeld ‘Ripas

In De Da Vinci Code zorgt schrijver Dan Brown ervoor dat alleen de held slim genoeg is om de anagrammen op te lossen. De anagrammen Leonardo da Vinci: o draconian devil, en The Mona Lisa: oh lame Saint, zijn raadsels die de hoofdpersoon mag oplossen voordat hij het grote mysterie kan ontrafelen.

Ook J.K. Rowling maakt in haar Harry Potter-boeken gebruik van anagrammen. Zo gebruikt de slechterik Voldemort (wiens naam niet genoemd mag worden) de naam Tom Marvolo Riddle, anagram voor ‘ I am lord Voldemort.’ In de Nederlandse vertaling werd dit: Marten Asmodom Vilijn: Mijn naam is Voldemort.
In Nederlandstalige literatuur is Paul van Loon liefhebber van het gebruik van anagrammen. In zijn serie jeugdboeken ‘De Griezelbus’ wil de elfjarige P. Onnoval graag schrijver worden. Ook komt in deze reeks Ferluci voor, een mooi anagram van Lucifer, het Kwaad.
© 2010 - 2020 Snoodaard, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Fabeldieren en Waar Ze Te Vinden, (film)trilogieFabeldieren en Waar Ze Te Vinden, (film)trilogieDavid Yates, bekend als regisseur en filmmaker van diverse Harry Potter-films, maakt in 2014 bekend dat er een nieuwe tr…
Fantastic Beasts and Where to Find Them: van boek tot filmOp 7 juli 2011 verlieten veel Harry Potter fans met weemoed de bioscoop. Die dag hadden ze voor het laatst kunnen geniet…
Biografie: Harry PotterBiografie: Harry PotterHarry James Potter is het wereldbekende fictieve personage dat de hoofdrol speelt in de serie die zijn naam draagt: Harr…
Hermione Granger / Hermelien GriffelHermione Granger / Hermelien GriffelHermione Jean Granger is een van de drie hoofdrolspelers in de zeer bekende Harry Potter serie die geschreven werd door…

Pesach: belangrijke Hebreeuwse woorden/zinnen bij PesachBij het Joodse Pesach feest worden veel Hebreeuwse woorden en zinnen gebruikt. Op de avond van de 15de Nisan nuttigen de…
Spokanië, een verzonnen landSpokanië is de naam van een verzonnen land, dat als een eilandenrijk in de Atlantische Oceaan ten zuidwesten van Ierland…
Bronnen en referenties
  • Battus - Opperlandse taal- & letterkunde

Reageer op het artikel "Het anagram in de literatuur"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Snoodaard
Gepubliceerd: 03-03-2010
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!