Woordvorming: hoe worden woorden gevormd?

Woordvorming: hoe worden woorden gevormd? Ooit afgevraagd waar wij sommige woorden vandaan halen? Moeilijk is het vast te stellen natuurlijk, maar er zijn wel degelijk een paar manier ontdekt die vertellen waar woorden vandaan (zouden kunnen) komen. Lees het hier!

Samenstellingen

Zoals het woord eigenlijk al zegt, woorden kunnen samengesteld worden uit twee verschillende, vaak kleinere woorden bestaande uit een lettergreep. Denk aan de volgende woorden:
  • auto-band
  • fiets-pomp
  • haar-strik

Nog een kenmerk van samenstellingen is dat het samenstellen telkens weer herhaald kan worden. Stel je hebt de samenstelling 'voor-deur', dan zou je het nieuw gevormde woord ook weer kunnen koppelen aan een ander woord, en stel je daarmee dus weer een nieuw woord samen. Je kunt bijvoorbeeld van 'voor-deur' de woorden 'voor-deur-bel' of 'voor-deur-mat' maken.

Acroniemen

Acroniemen bestaan uit afkortingen, de niet letter voor letter worden uitgesproken, maar als een word. Het valt dus eigenljik niet meer op dat het een afkorting is. Sommige acroniemen worden daarbij ook nog geschreven zonder hoofdletters, sommige acroniemen behouden de hoofdletters. De volgende woorden hebben zo'n ontstaanswijze:
  • havo
  • VARA
  • pabo

Betekenisveranderingen

Bij een betekenisverandering wordt een woord aangepast aan de betekenis van een woord. Denk bijvoorbeeld aan een muis gebruikt bij de computer. Deze is vernoemt naar het dier 'muis' omdat er gelijkenis in werd gezien. Er wordt dus met 'muis' (computermuis) verwezen naar 'muis' (dier).

Afkortingen

En natuurlijk bestaan er dan ook de afkortingen die daadwerkelijk als afkortingen worden uitgesproken. Afkortingen bestaan uit alle gespelde eerste letters van een samenstelling. Denk aan deze woorden:
  • WC
  • BTW
  • KRO
  • SP

Ontleningen

Bij een ontlening wordt een woord uit een andere taal overgenomen. Dit gebeurt tegenwoordig steeds vaker, gezien de globalisering. Denk aan de volgende voorbeelden:
  • computer
  • e-mail
  • überhaupt
  • jus d'orange

Afkappingen

Bij afkappingen is een onderdeel van een woord weggelaten. Dit kan aan het begin zijn of aan het einde van het oorspronkelijke woord. De voorbeelden:
  • homo (van homoseksueel)
  • prof (van professor)
  • buis (van beeldbuis)

Woordversmeltingen

Een woordversmelting is eigenlijk een samenvoeging van twee afgekapte woorden. Voorbeelden hierbij zijn:
  • brunch
  • workaholic
  • memostick

Schepping

Wanneer woorden uit het niets worden gevormd heet dit schepping. Dit is bijvoorbeeld wanneer er een nieuw product op de markt is dat erg populair wordt, zo populair dat het woord wordt opgenomen in het woordenboek. Een aantal voorbeelden van woordschepping zijn:
© 2011 - 2020 Shiny, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Neologismen; nieuwe woordenNeologismen zijn nieuwe woorden zoals pimpen, bimbocultuur en graaitaks. Soms zijn neologismen erg grappig: Een bijna-bl…
Homonymie, polysemie en synonymieHomonymie, polysemie en synonymieHomonymie, polysemie en synonymie: wat houden deze begrippen in? Wat zijn de verschillen tussen deze begrippen? En welke…
Het woord Cool; een moderne geschiedenisHet Nederlands is al jarenlang verrijkt met het Engelse woord ´cool´. Het gebruik van nieuwe woorden vergroot de onderli…
Barbarismen in de Nederlandse taal, uitleg en voorbeeldenBarbarismen in de Nederlandse taal, uitleg en voorbeeldenNederlanders zijn een reislustig volkje. 'Wij spreken onze talen' wordt dan ook vaak gezegd. Ook zijn Nederlanders nogal…

Top Franse boeken: beste Franstalige boekTop Franse boeken: beste Franstalige boekOp zoek naar een goed Frans boek voor de boekenlijst Frans of voor het eigen lees plezier? Hier volgt een top overzicht…
Fouten die je kunt maken bij het schrijven van een romanFouten die je kunt maken bij het schrijven van een roman1 op de 10 mensen wil op een dag een boek schrijven, waarvan het bij het merendeel gaat om de creatie van een fictieve r…
Bronnen en referenties
  • http://books.google.nl/books?id=VcLpSDsCBBgC&pg=PA80&lpg=PA80&dq=woordversmelting&source=bl&ots=Y48ooJawZ4 &sig=bIMkP9xkRLnPIYz3hHfKDqMR4hk&hl=nl&ei=UQ2sTvrWEtGZOu62xd4P&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1 &ved=0CCEQ6AEwAA#v=onepage&q=woordversmelting&f=false
  • Taalkundig collegemateriaal

Reageer op het artikel "Woordvorming: hoe worden woorden gevormd?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Shiny
Laatste update: 26-11-2011
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!