InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Taal > Homonymie, polysemie en synonymie

Homonymie, polysemie en synonymie

Homonymie, polysemie en synonymie Homonymie, polysemie en synonymie: wat houden deze begrippen in? Wat zijn de verschillen tussen deze begrippen? En welke overeenkomsten zijn er? Je komt het te weten in dit artikel.

Homonymie

Bij homonymie zijn er twee woorden betrokken, waarvan de betekenissen op geen enkele manier gelijkenissen hebben. En toch is het dezelfde woordvorm. Dit kan voor verwarring zorgen, omdat er één woord is dat meerdere betekenissen kan hebben. Maar vaak kan uit de context worden afgeleid wat de betekenis is van het woord. Het meest bekende voorbeeld is waarschijnlijk het woord 'bank'.
  • Ze ging zitten op de bank.
  • Hij bracht zijn spaargeld naar de bank.

Bij het eerste voorbeeld va bank gaat het om een geldinstelling, bij het tweede voorbeeld gaat het om een zitmeubel. Bij dit voorbeeld is het duidelijk dat de beide woorden geen relatie hebben qua betekenis. Maar er zijn voorbeelden waarbij het minder makkelijk te zeggen is of er een relatie is in betekenis. Dit kan worden afgeleid uit de ontstaanswijze van het woord. Homoniemen hebben vaak een erg verschillende ontstaansgeschiedenis. Om het nog duidelijker te maken gaan we naar het begrip 'Polysemie'.

Polysemie

Bij polysemie gaat het ook om een woord, die op verschillende manieren gebruikt kan worden. Het verschil hierbij is dat de betekenissen van het woord (die dus op verschillende manieren gebruikt is) wèl aan elkaar verwant zijn. Denk aan een 'blad'.
  • een tafelblad
  • een blad van een plant
  • een dienblad
  • een ochtendblad

Deze woorden zijn allemaal afgeleid van een blad van een plant: iets dat dun, plat en breed is. Dat wordt gezien als voldoende gelijkenis om de woorden als 'verwant' aan elkaar te zien. Ze hebben immers dezelfde ontstaanswijze, dus ze zijn polyseem.

Synonymie

Bij synoniemen is het weer anders. Hier gaat het om twee verschillende woorden die juist dezelfde betekenis hebben! Synoniemen vormen vaak koppels van bijvoorbeeld: een informeel en formeel woord, Nederlandse woorden en woorden ontleend uit het buitenland, een beschaafd en onbeschaafd woord. Van elk een voorbeeld:
  • fiets - rijwiel
  • toetsenbord - keyboard
  • borst - tiet

Overzichtelijke tabel; verschillen en gelijkenissen synonymie, polysemie en homonymie

zelfde woord?zelfde betekenis?
synonymieneeja
polysemiejahalf (want: verwante betekenissen)
homonymiejanee
© 2011 - 2017 Shiny, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Overeenkomst van opdrachtOvereenkomst van opdrachtBij een overeenkomst van opdracht voert de opdrachtnemer een opdracht uit voor de opdrachtgever in ruil voor loon. In te…
Een geldige overeenkomst sluitenEen geldige overeenkomst sluitenOvereenkomsten worden overal op grote en op kleine schaal gesloten. Maar wat maakt een overeenkomst tot een geldige over…
Het oplossen van een cryptogramEen cryptogram is voor velen een uitdaging om op te lossen. Dit valt lang niet altijd mee, aangezien er vele soorten cry…
Inhoud van de overeenkomstInhoud van de overeenkomstDe inhoud van een overeenkomst wordt door meerdere factoren bepaald. In dit artikel zal de inhoud van een overeenkomst d…
Een overeenkomstEen overeenkomstEr worden in de winkel de hele dag overeenkomsten gesloten. Iedere keer als een klant iets koopt wordt er een overeenkom…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Polysemie
  • Taalkundig collegemateriaal

Reageer op het artikel "Homonymie, polysemie en synonymie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Shiny
Laatste update: 26-11-2011
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!