Ovidius: De Kunst van het Liefhebben

Lessen in Liefde is de titel van het door M. d'Hane-Scheltema vertaalde boek van Ovidius. Het werk bestaat uit twee samengevoegde boekjes: Ars Amandi et Remedia Amoris. Een leuk, venijnig werkje, want Ovidius geeft hierin niet alleen goede raad om een liefdesrelatie aan te gaan en te onderhouden (zowel voor mannen als voor vrouwen), maar vertelt ons ook hoe je weer over je liefde heenkomt. Een leerzaam en amusant boek voor allen die door de pijl van Cupido getroffen zijn.

Ovidius

De dichter Ovidius is natuurlijk vooral bekend door zijn werk De Metamorphosen, maar voordat hij dat schreef was hij leraar in de liefdeskunst. Zijn werk Ars Amandi of Ars Amatoria publiceerde hij in het jaar 1 na Christus, een frivool en ironisch leerdicht, aangevuld met Remedia Amoris. Dit kwam hem later nog duur te staan. Keizer Augustus was niet blij met dit " pleidooi voor overspel" en het was dan ook één van de redenen waarom Ovidius later uit Rome werd verbannen.

Lessen in Liefde

Het boek " Lessen in Liefde" bestaat uit vier delen:

• I Lessen in Liefde
• II Lessen in bestendiging
• III Lessen voor vrouwen
• IV Lessen tegen de liefde

I Lessen in Liefde
In dit gedeelte begint Ovidius bij het begin, namelijk hoe en waar kun je een geliefde vinden? Bij ontstentenis van datingsites moest je er vroeger onverbiddelijk op uit om je kansen te beproefen. Theater, renbaan en forum zijn favoriete plekken en ook een feestdiner. Voor de verovering zelf geldt: "vertrouw er allereerst maar op dat álle vrouwen te vangen zijn. Je vangt als jij het net maar spant". En aangezien volgens Ovidius "trouw" een schaars goed is, heb je maar te kiezen uit al die overspelige vrouwtjes. Soms moet je je heil zoeken tot het personeel van je geliefde om dichter bij haar in de buurt te komen. Stuur eerst eens een briefje, sla de juiste toon aan. Blijf, indien mogelijk in haar buurt, en zorg dat je er fris uitziet. Maar beminnen kost ook geld. Dat en nog veel meer beschrijft Ovidius in Deel I en op een gegeven moment stopt hij maar met zijn raadgevingen, want "het houdt met vrouwenzielenn nooit op. Voor duizend harten duizend middeltjes".
Mensenlijke gevoelens zullen wel altijd hetzelfde blijven.

II Lessen in bestendiging
Als dan éénmaal de vriendin veroverd is, kun je helaas niet achteroverleunen. Je hebt met tegenvallers en rivalen van doen. Je moet maar complimentjes blijven geven en zeker niet over tekortkomingen reppen. En als ze ziek wordt, snap je natuurlijk wel wie er aan haar sponde zit!
Een toverdrank ziet Ovidius niet zitten, maar een natuurlijk afrodisiacum zoals Griekse witte uien, eieren, honing of pijnboompitten juist weer wel. En ontrouw is ook een liefdesprikkel: "Ook duiven gaan na een gevecht snel snavelzoenen, dan is hun zacht en liefdevol gekoer te horen".

II ILessen voor vrouwen
Het leuke is dat Ovidius zich ook buigt over de problematiek van het liefhebben van de andere kunne. Het gaat over mooi zijn en er verzorgd uitzien. Zang en poëzie, dans en spel veroveren. Prachtige adviezen geeft Ovidius hoe "schoonheidsfoutjes" (feilen) weggewerkt kunnen worden: "Lelijke voeten steek je weg in witte laarsjes en spillebenen dienen steeds omhuld te zijn" en "wie dikke vingers heeft of afgebeten nagels, moet niet teveel gebaren maken als ze spreekt" , om een paar voorbeelden te geven. En met lachen moeten de vrouwen ook uitkijken, want eer je het weet "balk je als een grauwe ezelin bij de molensteen". Verwijfde mannen moet je mijden en boos zijn maakt lelijk, vriendinnen dienen gewantrouwd te worden en voor mannen moet je lief zijn.

IV Lessen tegen de Liefde
Charles Aznavour zingt in één van zijn liedjes: "Il faut savoir quitter la table, lorsque l'amour est déservi". Tja, dat valt niet altijd mee. Maar Ovidius weet raad. Éen van de beste remedies is om een check-list te maken van de ondeugden van de geliefde persoon. En vertrek niet overhaast, want een vuur moet langzaam doven. Zoek gezelschap, maar mijd anderen die verliefd zijn. Haal geen herinneringen op en wat voedsel betreft moet je de afrodisiaca zoals daar zijn witte uien en rucola mijden, terwijl wijnruit juist wel weer goed is, want "dat scherpt de ogen en jaagt die Venuslusten juist weer uit ons weg".

Ovidius als hedendaagse raadgever

Veel van de liefdsesadviezen van Ovidius komen ook heden ten dage nog van pas. Maar zelfs als deze adviezen uiteindelijk niet blijken te helpen, tovert dit boek een brede glimlach op je gezicht.