Broeder Cadfael: een middeleeuwse detective en monnik
Broeder Cadfael is een Benedictijnse monnik die vaak door zijn tijdgenoten wordt ingeschakeld als detective, patholoog, kruidenkenner en diplomaat. Hij is afkomstig uit Wales en voordat hij het klooster in ging was hij een soldaat en een zeeman. Hij heeft eerst een werelds leven geleid voordat hij het licht zag. Deze monnik is een creatie van Edith Pargeter, beter bekend onder haar pseudoniem Ellis Peters. Haar boeken met broeder Cadfael in de hoofdrol spelen zich in de middeleeuwen af. Het was een tijd van grote verwarring en onrust. Het was de tijd van de anarchie, zo werd de strijd tussen koning Stefanus en keizerin Mathilde genoemd. Cadfael is van alle markten thuis. Hij is slim, sterk, werelds en weet alles van gif en kruiden af. Zijn thuisbasis is de abdij van Shrewsbury.- Ellis Peters
- Broeder Cadfael
- Inspecteur Felse
- Leven van broeder Cadfael
- Shrewsberry
- Karakter broeder Cadfael als monnik en detective
- Allemansvriend
- Relaties
- Belangrijke personages uit de boeken
- Prior Robert en broeder Jerome
- Abt Radulfus
- Abt Heribert
- Hugh Beringar
- Broeder Oswin
- Erkenning van broeder Cadfael
Ellis Peters
Kroning koning Stefanus / Bron: Matthew Paris, Wikimedia Commons (Publiek domein)Broeder Cadfael
Broeder Cadfael is een personage in de historische detective romans van de schrijfster Edith Pargeter die zij onder het pseudoniem Ellis Peters uitgaf. De boeken zijn geschreven in de jaren 1977 tot en met 1994. De verhalen spelen zich af in de twaalfde eeuw na Christus. Om precies te zijn in de jaren 1135 tot en met 1145. Dit was de tijd dat er een strijd gaande was tussen koning Stefanus en keizerin Mathilde. Die strijd wordt de anarchie genoemd.De anarchie
In de strijd tussen koning Stefanus en keizerin Matilde om de Engelse troon kiest Cadfael geen kant. Als geestelijke mag hij ook geen kant kiezen. Cadfael kan het met mensen uit beide kampen goed vinden. Zijn beste vriend Hugh Beringar is een aanhanger van koning Stefanus. Heimelijk is Cadfael van mening dat de bastaard broer van Mathilde, Robert geheten, een betere koning zou zijn geweest dan Stefanus en Mathilde. In Wales waar Cadfael vandaan komt maakt het niet uit dat Robert een bastaard was, daar had hij nog steeds koning kunnen worden.
In de strijd tussen koning Stefanus en keizerin Matilde om de Engelse troon kiest Cadfael geen kant. Als geestelijke mag hij ook geen kant kiezen. Cadfael kan het met mensen uit beide kampen goed vinden. Zijn beste vriend Hugh Beringar is een aanhanger van koning Stefanus. Heimelijk is Cadfael van mening dat de bastaard broer van Mathilde, Robert geheten, een betere koning zou zijn geweest dan Stefanus en Mathilde. In Wales waar Cadfael vandaan komt maakt het niet uit dat Robert een bastaard was, daar had hij nog steeds koning kunnen worden.
Inspecteur Felse
Broeder Cadfael was niet de enige detective die Ellis Peters creëerde. Ze schreef ook detectives die zich in de moderne tijd afspeelden. De door haar gecreëerde hoofdpersonage in die boeken heet Inspecteur Felse.Leven van broeder Cadfael
Cadfael werd geboren in 1080 in Trefriw, Conwy, in Noord-Wales. Hij heeft op zijn minst één broer. Als veertienjarige ging hij als bediende van een handelaar in wol van huis weg en kwam in Shrewsbury terecht. Dat was zijn eerste kennismaking met Shrewsbury. In 1096 ging hij beginnen aan zijn eerste kruistocht naar het Heilige Land waar hij vocht in het leger van Robert II, Hertog van Normandië van 1087 tot 1105. Nadat de kruistocht in een zege was geëindigd heeft hij jarenlang in Syrië gewoond en verdiende hij als zeeman de kost. Ongeveer 1114 is hij teruggekomen naar Engeland. Zijn min of meer verloofde Richildis Vaughan was inmiddels met een ander getrouwd. Hij ging weer het leger in deze keer in het leger van Hendrik I van Engeland. Hendrik I was koning van Engeland van 1100 tot en 1135 en hertog van Normandië. Hendrik I was de vader van keizerin Mathilde die met koning Stefanus zou strijden om de Engelse troon.Shrewsberry
Uiteindelijk keert Cadfael terug naar Engeland in de dienst van een adellijke persoon Roger Maudit die abt Heribert van Shrewsbury had ontvoerd vanwege een rechtszaak. Cadfael bevrijdt abt Heribert en gaat met hem mee naar de abdij van Shrewsbury. Cadfael heeft eindelijk zijn roeping gevonden.Karakter broeder Cadfael als monnik en detective
Cadfael is nieuwsgierig en onderzoekend en heeft een voorliefde voor de wetenschap. Hij treedt pas na zijn veertigste het klooster in. Hij was een soldaat die meedeed aan de kruistochten en die daarna is gaan varen. In deze jaren heeft hij veel van de wereld en andere culturen gezien. Die wereldse ervaring kan hij goed gebruiken in het leven als monnik. Hij is een goede waarnemer en een zeer getalenteerde kruidenkenner. Zijn kennis over kruiden heeft hij opgedaan in het Heilige Land. In zijn kruidentuin voelt hij zich het prettigst. Hij heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Door zijn tijdgenoten wordt hij ingeschakeld als patholoog, detective, dokter en diplomaat. Zijn wereldse kennis en praktisch inslag brengen hem wel steeds in problemen met de karakters in het boek, die streng in de katholieke leer zijn. Broeder Cadfael heeft het meeste moeite met de gelofte van gehoorzaamheid.Allemansvriend
Cadfael beweegt zich gemakkelijk door alle lagen van de bevolking, arm, rijk, vrij en onvrij. Dat broeder Cadfael Wels en Angelsaksisch spreekt helpt bij het aangaan van verbindingen met mensen. Het maakt dat ze hem sneller vertrouwen. Hij gaat met hetzelfde gemak met de aristocratie om als met de vertegenwoordigers van de katholieke kerk en mensen uit andere culturen. Zo weet hij ook veel af van de islam. Door zijn leven dat hij buiten het klooster heeft doorgebracht weet hij veel van de wereld. Hij voelt zichzelf niet meer dan een ander en wil door een ander ook niet verheven worden. Cadfael heeft wat andere normen en waarden dan de Normandische waarden en normen. Als het gaat om misdaden is de Welse wetgeving minder star dan die van de Normandiërs.De naam van Cadfael is een Welse naam en is een samentrekking van de woorden Cad en mael. Cad betekent strijd en mael betekent prins, dus zijn naam betekent de strijdende prins. Het zou de oorspronkelijke naam van de heilige Cadoq zijn.
Relaties
Cadfael heeft gedurende zijn leven ten minste met drie vrouwen een relatie gehad. Bovendien was hij nog verloofd met een vierde vrouw Richildis Vaughan. Richildis en Cadfael beloven elkaar te zullen trouwen als hij terug komt van de kruistochten. Door de jaren heen vergeet Cadfael haar. Bij terugkomst is hij blij dat ze inmiddels na acht jaren gewacht te hebben met een ander getrouwd is. Hij had een relatie met een Venetiaanse Bianca en de Griekse Ariana. Het meest weten we van zijn relatie met de moslima Mariam. Jarenlang heeft hij met haar samengewoond in Antiochië. Uit de boeken wordt duidelijk dat er uit zijn relatie met Mariam een zoon is voortgekomen. Tijdens het onderzoek naar de maagd in het ijs komt hij er per ongeluk achter dat hij een zoon heeft die is geboren in Antiochië en Daoud heette. Zijn zoon heeft hem nooit gekend. De zoon komt in het leven van Cadfael als Oliver, een gracieuze ridder en held. Daoud heeft inmiddels een andere naam en heeft gekozen voor het christendom van zijn vader in plaats van de islam van zijn moeder. Oliver is een aanhanger van keizerin Mathilde.Belangrijke personages uit de boeken
Naast Cadfael spelen een aantal andere karakters een belangrijke rol in de boeken.Prior Robert en broeder Jerome
Cadfael ligt regelmatig met deze broeders overhoop omdat hij er modernere opvattingen op nahoudt dan zij. Bovendien is hij praktisch van aard. Broeder Jerome kan het niet uitstaan hoe Cadfael praktisch met zaken omgaat en zo in zijn ogen tegen de regels van de kerk zondigt. Bovendien is Jerome jaloers op de privileges die Cadfael ten beurt vallen. Broeder Cadfael gaat geregeld tegen de abten van de kloosters in en houdt zich niet aan bepaalde wetten van de kerk en het feodale recht. Zo is hij bijvoorbeeld niet tegen buitenechtelijke relaties. Prior Robert is heel gedreven en wil de abdij vooruit brengen in de vaart der volkeren. Daarom gaat hij achter de relieken van Sint Winifred aan.Abt Radulfus
Shrewsbury / Bron: Lorrainecfletcher, Pixabay
