InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Biografie > Hieronymus van Alphen

Hieronymus van Alphen

Hieronymus van Alphen leefde van 1746 tot 1803 en was een Nederlandse dichter. Hij is met name erg bekend geworden door de gedichten die hij voor kinderen schreef.

Levensloop

Jeugd

Van Alphen werd een halve wees toen hij pas vier jaar oud was, zijn vader stierf. Zijn moeder verhuisde met hem naar Utrecht en later studeerde hij zowel rechten als letteren aan de Leidse universiteit. Tijdens zijn studiejaren bekeerde hij zich tot het piëtisme.

Gezinsleven

In 1772 trouwde van Alphen met Johanna Maria van Goens, dit huwelijk hield niet lang stand, Johanna overleed in 1775 tijdens de geboorte van hun derde kind. Naar aanleiding van het sterven van Johanna schreef van Alphen zijn werk 'Klaagzang'. Hij hertrouwde Catharina Geertruyda van Valkenburg en kreeg met haar nog twee kinderen.

Carriére

Van Alphen werd, na zijn rechtenstudie te hebben afgerond, advocaat. In 1780 kreeg hij een functie als procureur-generaal en hij werd uiteindelijk, in 1789, benoemd tot stadspensionaris van Leiden. Van 1793 tot het instorten van de Nederlandse Republiek in 1795 was van Alphen werkzaam als Thesaurier-Generaal, minister van financiën. Door de revolutie was hij als rijksambtenaar permanent op de status non-actief gesteld. Van Alphen, overtuigd Orangist, distantieerde zich nadrukkelijk van politiek verzet tegen het nieuwe regime, maar wenste ook niet samen te werken met de patriottistische machthebbers.

Overlijden

Op 4 juni 1802 werd van Alphen getroffen door een beroerte. Als gevolg daarvan had hij een spraakstoornis en was hij gedeeltelijk verlamd, wat hem erg neerslachtig maakte. Op 2 april 1803 stierf van Alphen op 56-jarige leeftijd, in de aanwezigheid van zijn vrouw en kinderen. Hij werd de volgende dag begraven in de Jacobskerk in Den Haag.

Werken

  • 1771 Proeve van stichtelijke mengel-poëzij
  • 1775 Klaagzang
  • 1777 Gedigten en overdenkingen
  • 1778 Kleine gedigten voor kinderen
  • 1778 en 1780 Theorie der schoone kunsten en wetenschappen
  • 1782 Digtkundige verhandelingen
  • 1793 De waare volksverlichting met opzigt tot godsdienst en staatkunde beschouwd
  • 1796 Kleine bijdragen tot bevordering van wetenschap en deugd
  • 1801 Predikt het evangelium allen creaturen
  • 1801 en 1802 Proeve van liederen en gezangen voor den openbaaren godsdienst

Kleine gedigten voor kinderen

Van Alphen is met name bekend geworden met zijn 'Kleine gedigten voor kinderen'. Dit omvat 66 gedichten die hij speciaal voor kinderen geschreven heeft. Uit deze dichtbundel spreekt de moderne visie die van Alphen op het opvoeden van kinderen had. Hij was van mening dat kinderen ter wereld kwamen als een onbeschreven blad en dat zij deugden aanleerden. Het bekendste gedicht van hem is 'De Pruimenboom', welke denk ik de meeste Nederlanders wel kennen:

Jantje zag eens pruimen hangen,
O! als eijeren zo groot.
't Scheen, dat Jantje wou gaan plukken,
Schoon zijn vader 't hem verbood.
Hier is, zei hij, noch mijn vader,
Noch de tuinman, die het ziet:
Aan een boom, zo vol geladen,
mist men vijf zes pruimen niet.
Maar ik wil gehoorzaam wezen,
En niet plukken: ik loop heen.
Zou ik, om een hand vol pruimen,
Ongehoorzaam wezen? Neen.
Voord ging Jantje: maar zijn vader,
Die hem stil beluisterd had,
Kwam hem in het loopen tegen,
Voor aan op het middelpad.
Kom mijn Jantje! zei de vader,
Kom mijn kleine hartedief!
Nu zal ik u pruimen plukken;
Nu heeft vader Jantje lief.
Daarop ging Papa aan 't schudden
Jantje raapte schielijk op;
Jantje kreeg zijn hoed vol pruimen,
En liep heen op een galop.
© 2011 - 2019 Flew, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De belevingswereld van het kind in de achttiende eeuwDe belevingswereld van het kind in de achttiende eeuwIn de achttiende eeuw kwam er onder invloed van de Franse filosoof Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) meer aandacht voor…
Kinderboeken tussen middeleeuwen en de twintigste eeuwKinderboeken tussen middeleeuwen en de twintigste eeuwToen dankzij de boekdrukkunst het geschreven en gedrukte woord zich middels boeken kon verspreiden, was er van een geric…
Literatuur: Verlichting, Romantiek en RealismeDe Nederlandse literatuurgeschiedenis begon zich in de Middeleeuwen te ontwikkelen en heeft sindsdien vele veranderingen…
Jeroen Bosch (1450  1516)Jeroen Bosch (1450 1516)Het bezichtigen van een schilderij van Hiëronymus Bosch doet veel mensen vermoeden dat hij krankzinnig was of tijdens he…
De tienkamp, een atletieknummer voor de allersterkstenBinnen de atletiek zijn er heel wat verschillende disciplines, maar bepaalde atleten trainen voor meer dan één van die o…
Bronnen en referenties
  • Buinsters, P.J. Hieronymus van Alphen (1746-1803) Wikipedia

Reageer op het artikel "Hieronymus van Alphen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Flew
Gepubliceerd: 19-01-2011
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Biografie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!