InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Diversen > Tsaar Peter de Grote, een echte mannetjesputter

Tsaar Peter de Grote, een echte mannetjesputter

Tsaar Peter de Grote was nu echt wat je noemt een mannetjesputter. In de Hermitage in Amsterdam wordt van 9 maart tot 13 september 2013 een grote tentoonstelling over het leven van deze vorst gehouden: Peter de Grote, een bevlogen tsaar. En bevlogen was hij, getuige alle tentoongestelde objecten die samen met de geboden informatie deze boeiende persoonlijkheid in beeld brengen.

Tsaar Peter de Grote

Peter I Aleksejevitsj Romanov (1672-1725), bijnaam Peter de Grote, was van 1682-1725 tsaar. Hij staat bekend vanwege de modernisering van het Russische Rijk, het bevorderen van de wetenschap en de hervormingsgezindheid op allerlei gebied zoals leger, kerk, handel en nijverheid. Hij was een groot liefhebber van zeilen en schepen. Gedurende zijn leven voerde hij vele oorlogen. Zijn voornaamste vijand was Karel XII van Zweden. Hij had bij twee vrouwen 15 kinderen. Drie bij zijn eerste echtgenote Eudoxia Lopoechina, die hij later liet opsluiten in een klooster omdat scheiden niet mogelijk was. Zijn eigen zoon de tsarevitsj Aleksejevits liet hij doodmartelen, omdat deze tegen de visie van de tsaar inging. En een hele stoet kinderen bij zijn tweede vrouw Catherina I. Eén van deze kinderen was Elizabeth I, de latere tsarina.

Tentoonstelling in de Hermitage

In de Hermitage te Amsterdam is van 9 maart tot 13 september 2013 de tentoonstelling Peter de Grote, een bevlogen tsaar te zien. Voor actuele bezoekers informatie kijk op www.hermitage.nl. Tegelijkertijd met deze tentoonstelling is er een tentoonstelling over Vincent van Gogh. Een en ander kan tot lange wachttijden bij de kassa leiden. Om dit te voorkomen kun je ook on line kaarten kopen via de website van de Hermitage.

De term "bevlogen tsaar" is absoluut op zijn plaats. Tsaar Peter de Grote was binnen het kader van het toenmalig tijdsbestek modern en innoverend, gevoelig voor mode en tendensen uit West-Europa. De door hem gestichte stad Sint Petersburg moest eigenlijk een kopie van Amsterdam worden; uiteindelijk is het met de brede avenues meer op Parijs gaan lijken. Hij reisde veel en de welgestelde vrienden die hij daarbij opdeed verzorgden voor hem tal van kunstaankopen, die vervolgens in de diverse paleizen kwamen te hangen. Bijzonder leergierig was hij ook en het liefst werkte hij met zijn handen, zoals hij dat ook deed gedurende de periode dat hij in Zaandam woonde en kennis opdeed van de scheepsbouw. Een gedeelte van het huisje waar hij woonde is bewaard gebleven (Zaanse Schans); op de tentoonstelling is een maquette opgesteld van het gehele onderkomen. Overigens had de tsaar ook een wrede kant: hij deinsde er niet voor terug om zich bij executies aan de zijde van de beulen te scharen.

De tentoonstelling is zeer veelzijdig: portretten van voorouders, echtgenotes en allerlei aanzienlijken; afbeeldingen van de talrijke oorlogen die hij voerde; afbeeldingen van de diverse paleizen in o.a. Petersburg en Oranienbaum; de door de tsaar gedragen kleding en wapens (die laatste vaak mooi versierd met ingelegd paarlemoer en edelstenen); sieraden, drinkbekers, werktuig op allerlei gebied, persoonlijke bezittingen, een vergulde parksjees met rode pluchen bekleding; objecten uit de kunstverzameling w.o. een echte Rembrandt; objecten uit de Kunstkamer etc. En heel bijzonder: gouden objecten, voornamelijk sieraden als armbanden, kettingen en gespen, uit de Siberische archeologie. Dat alles voorzien van uitgebreide informatie, die je een brede kijk geeft op het leven van deze grootvorst. De tentoonstelling is ingedeeld qua interessegebied van de tsaar.

Mannetjesputter

Wat is een mannetjesputter? Dat is een flinke, sterke kerel, een kanjer van een vent. Waarschijnlijk duidt het woord in oorsprong op iemand die een stevige borrel verdragen kan en van daaruit iemand die wel wat hebben kan: een stevige vent! Deze tsaar was dus zeer zeker een mannetjesputter. Niet alleen was hij groot in overdrachtelijke zin, maar ook qua postuur. Hij was maar liefst 2.04 meter lang. Uitzonderlijk voor die tijd. Bovendien lustte hij ook de nodige alcoholische versnapering gedurende de overvloedige banketten. Hij had zelfs een soort code voor drinkers opgesteld, bestaande uit een aantal geboden. Aan de tentoongestelde kledingstukken van de tsaar is zijn maat wel af te lezen. Wie één van zijn jassen en een hoed eens wil uitproberen: dat kan in één van de vertrekken van de tentoonstelling. Daar kun je jezelf met jas en hoed en al in een spiegel bewonderen. Wat die kleding betreft: de tsaar pikte graag moderne tendensen op. Op een gegeven moment was het mode om jassen en allerlei gewaden wat korter te dragen. Wie Petersburg wilde binnenkomen werd dan door de stadswachten te grazen genomen, die doodleuk de schaar in de zoom van je jas zette, totdat die de gewenste lengte had. (Op een afbeelding in de tentoonstelling te zien). Ook met het dragen van lange baarden maakte Peter de Grote korte metten: dat was passé; wie toch met een lange baard bleef lopen, moest dan maar baardenbelasting gaan betalen.

Een leergierige keizer

Tsaar Peter de Grote was bijzonder leergierig. Of het nu over scheepvaart, bouwkunde, astrologie of geneeskunde ging, hij wilde alles weten en het liefst zelf ook een werktuig ter hand nemen. Want hij hield er van om met zijn handen te werken. Hij had bijvoorbeeld zijn eigen draaibank met alle daarbij behorende gereedschappen. Wat de geneeskunde betreft evenzo. Hij ging in de leer bij de chirurgijn en verstond o.a. de kunst van het kiezen trekken. Op de tentoonstelling zijn diverse van zijn attributen als heelmeester tentoongesteld, w.o. een amputeerzaag, een tang om kiezen te trekken en een boor om een gaatje in de schedel te boren. Hij bracht graag zijn kennis in praktijk en dat betekende dat de mensen in zijn buurt maar liever zwegen over kiespijn e.d., want Peter de Grote was niet te beroerd om een demo te geven van zijn kunde als chirurgijn.

Keizerlijke pot voor onderweg

Zelf had Peter de Grote natuurlijk ook te lijden van allerlei kwaaltjes, net zoals iedereen in die tijd. Zo leed hij zeer waarschijnlijk aan een darmkwaal, wat de behoefte aan een toilet in de onmiddellijke nabijheid vereiste. Dat was een soort leren doos op pootjes met daarin een ijzeren kom, waarin de keizerlijke uitwerpselen werden opgevangen. Dit toilet nam hij overal mee naar toe, evenals zijn reisapotheek, een juweel van een kist met allerlei geheimzinnige laatjes en ijzeren potjes met pillen en poeders.

Kunstkamer

De door Tsaar Peter de Grote opgerichte Kunstkamer was het eerste openbare museum voor natuurwetenschappen van Rusland. Een aantal objecten uit deze Kunstkamer zijn op de tentoonstelling te bezichtigen. Sommige dingen zijn wel heel bijzonder: een droog preparaat van een kindervoetje, een baby-armpje op sterk water en een babygezichtje eveneens op sterk water. Het kindertoetje is ontroerend echt en voor die tijd fabuleus geprepareerd.

De Tsaar is dood, lang leve de Tsarina

Peter de Grote werd maar 52 jaar. Op zijn sterfbed wilde hij nog iets zeggen over zijn opvolging, maar die tijd was hem niet meer gegund. Het is dus niet duidelijk hoe hij het gewild had. Zijn tweede vrouw Catharina I nam de teugels in handen en werd tsarina. Later werd zij opgevolgd door haar dochter Elizabeth I. Destijds was het gebruikelijk om onmiddellijk na het overlijden een afgietsel te maken van het gezicht van de overledene. Dit afgietsel is op de tentoonstelling te bewonderen, evenals het opgezette teefje Liza, één van de honden van de tsaar. Je bent dan aan het einde van de tentoonstelling over deze indrukwekkende en boeiende persoonlijkheid.
© 2013 - 2019 Plato, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Rusland - Moskou en St PetersburgRusland is onderdeel van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Van al deze staten is Rusland het grootst en toeristi…
Russische paaseieren van FabergéRussische paaseieren van FabergéVan oudsher wordt het Paasfeest in Rusland groots gevierd. Daarbij werden vroeger vaak prachtig versierde eieren cadeau…
Tijdslijn Russische geschiedenis (882 - 2018)Tijdslijn Russische geschiedenis (882 - 2018)Rusland heeft een interessant en roemrucht verleden. Deze valt in grofweg zes periodes in te delen. Het is handig om dit…
Hermitage museum in Sint PetersburgHermitage museum in Sint PetersburgHet Hermitage museum in Sint Petersburg is gevestigd in een oud zomerpaleis van de tsaren, de Russische koninklijke fami…
Het Winterpaleis in Sint-PetersburgHet Winterpaleis in Sint-PetersburgAan de oever van de Russische rivier de Neva is ooit tsaar Peter de Grote begonnen met de bouw van een Winterpaleis. Hel…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia
  • www.hermitage.nl

Reageer op het artikel "Tsaar Peter de Grote, een echte mannetjesputter"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Plato
Gepubliceerd: 27-03-2013
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!