Wat is Driekoningen?
Op 6 januari wordt Driekoningen gevierd. Maar wat houdt de feestdag in? Wie waren de Drie Koningen? Wat is het verhaal achter Driekoningen? De meesten kennen de namen Balthasar, Caspar en Melchior wel, maar wist je dat er meer dan drie wijzen uit het Oosten zouden kunnen zijn? Of dat hun namen eigenlijk helemaal niet in de evangelie van Mattheüs werden genoemd?
Verhaal achter Driekoningen
De geboorte van Jezus Christus
Rond 25 december (over de datum wordt nog regelmatig gediscussieerd en bestaat enige onzekerheid) werd Jezus Christus in een kribbe in Bethlehem geboren, omringd door dieren. Vanaf dat moment kregen herders een verschijning van een engel die hen de weg wees naar deze stal. Ook een groep koningen trokken naar het kind.
De komst van de herder en drie koningen
Na de geboorte van Jezus Christus stond er een ster aan de hemel. Herders in het veld en koningen zagen deze ster en trokken richting de stal die eronder stond, waar Jezus in zijn kribbe lag. Zo ook de drie koningen. De koningen en herders waren de eersten die Jezus te zien kregen en zij vertelden het verhaal van zijn geboorte door.
De drie koningen brachten ieder een geschenk met zich mee om aan te bieden aan de pasgeborene.
Herdenking van een reis
Op 6 januari wordt de reis die de drie koningen maakte herdacht. Tijdens dit katholieke feest staat men stel bij de tocht die de drie mannen maakten om Jezus in Bethlehem te vinden.
De drie Koningen
De drie koningen die naar de stal trokken waren Caspar, Balthasar en Melchior. Dit waren drie wijzen afkomstig uit het Oosten. Doordat zij zoveel verstand hadden van sterren, waren zij in staat de ster te volgen en konden zij de toekomst voorspellen.
Caspar, Balthasar en Melchior waren op zoek naar de nieuwe koning van het Joodse volk en leken deze te vinden in het dorp Bethlehem. De ster zou hen de weg wijzen naar de nieuwe koning.
De drie wijzen hebben ook in het Grieks namen gekregen: Apellius, Amerius en Damascus, als ook in het Hebreeuws: Galgalat, Malgalat en Sarathin. Hun Perzische namen, zoals bij ons bekend:
- Balthasar, afkomstig uit Azië, gaf mirre, en was een 40-jarige jonge man;
- Melchior, afkomstig uit Europa, gaf goud, en was een 60-jarige blanke man met baard;
- Caspar, afkomstig uit Saba (Ethiopië), gaf wierook, en was een 20-jarige zwarte man met baard.
De drie geschenken
Caspar, Balthasar en Melchior brachten ieder een duur cadeau met zich mee. De ene wijze bracht goud mee, de volgende wierook en de ander mirre.
Wierook
Wierook bestaat uit aromatische stoffen die kunnen worden aangestoken en dan een kruidige geur verspreid. De naam komt van wijrook: rook om te wijden. Wierook werd al vaker gebruikt als reukoffer (aan de goden) en het hielp bij het verdrijven van rottingslucht (bijvoorbeeld bij het offeren van dieren). Ook wierook was een kostbaar offer, omdat het onbetaalbaar was voor de gewone mensen.
Mirre
Mirre is een lekker ruikend gomhars. Na verwerking is het een dikke lichtgele olie met een kruidige en zoete geur. Er bestaan twee soorten mirre, namelijk de bittere mirre (mrr) en de zoete mirre (jahwee). Mirre wordt veel gebruikt in tandpasta en gorgelwater of als smaakstof in levensmiddelen. De toepassing in de mond komt door zijn toepassing bij tandvleesontsteking en mondzweren, maar het heeft ook vele andere toepassingen, zoals bij bronchitis, eczeem, aambeien, verkoudheid, et cetera. Mirre was in de Zuid-Arabische landen erg kostbaar, dus een mooi offer.
Goud
Ook goud was natuurlijk een kostbaar offer. Het wordt ook wel de koning der metalen genoemd, dit geel metalliek overgangsmetaal. Veel sieraden worden van goud gemaakt, waarbij zuiver goud 24 karaat is.
Een vierde wijze
Het verhaal gaat dat er een vierde wijze zou zijn, maar hij behaalde de stal niet omdat hij steeds armen en hulpbehoevenden wilde helpen onderweg. Zijn naam zou Artaban zijn.
De feestdag
Tijdens Driekoningen gaan kinderen verkleed langs huizen met een ster, een lied, en hopen daarvoor snoep te krijgen. Driekoningen wordt in Nederland gevierd, maar ook in andere christelijke landen (bijvoorbeeld in Spanje). Daar wordt een optocht gehouden, als de trek van de koningen met hun gevolg.
Verhaal en lied
Het Bijbelverhaal: Mattheüs 2: 1 - 12
De wijzen kwamen het eerst voor in het evangelie van Mattheüs. Het is niet zeker dat er werkelijk maar drie wijzen waren (zie hierboven over de vierde wijze), en het zouden er mogelijk zelfs twaalf kunnen zijn. Ook de namen, hoewel onder ons bekend, zijn eigenlijk niet vermeld en de namen komen eigenlijk uit een Grieks verhaal, pas zo rond het jaar 500.
Toen Jezus te Bethlehem geboren was
heerste koning Herodus in Jeruzalem.
Er kwamen wijze mannen uit het oosten
die vroegen:
"Waar is de pasgeboren koning van de Joden?
Wij hebben zijn ster gezien en
willen hem hulde brengen."
Herodus betrouwde dit niet en liet zich
door de schriftgeleerden uitleggen
waar de Christus moest geboren worden.
Zij vertelden hem: "Te Bethlehem,
want er staat in de boeken geschreven
dat daar een leidsman,
een herder voor het volk Israël zal geboren worden."
Herodus vroeg de wijze mannen
om terug te komen als zij het kind gevonden hadden.
De ster ging voorop en bleef staan
boven het huis waar zij het kind vonden
met zijn moeder Maria.
Zij haalden koningsgeschenken boven:
goud, wierook en mirre.
Maar de wijzen gingen niet terug naar Herodus,
want zij vertrouwden hem niet.
Lied Driekoningen
Sjaloom! Salem! Saluu!
Wij komen van ver, want onze ster
Die wijst de weg naar u!
Niet met mirre, wierook, goud,
Niet met koningskronen,
Maar met vrede, duizendvoud
Zal het Kind u lonen.
Sjaloom! Salem! Saluu!
Dit lied, gecreëerd door de Nijmeegse Kinderkerk, kan worden gezongen wanneer kinderen langs de deuren gaat.