InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Wat is het Zwaard van Damocles

Wat is het Zwaard van Damocles

Wat is het Zwaard van Damocles De uitdrukking het Zwaard van Damocles is vrij bekend. Maar waar komt die uitdrukking vandaan? Damocles heeft echt bestaan, tenminste dat is wel aannemelijk en dat zwaard? Dat hing waarschijnlijk ook wel boven zijn hoofd. Een constante bedreiging van boven of ‘sta maar eens in mijn schoenen’ en ‘niets is zo mooi als het lijkt’. Dit is het verhaal van Damocles en het zwaard dat boven zijn hoofd hing, letterlijk.

Inhoud


Cicero en Damocles

Cicero / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Cicero / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
Het verhaal van Damocles wordt opgeschreven door de Romeinse Cicero en de uitdrukking ‘het Zwaard van Damocles’ wordt ook door hem geïntroduceerd. Cicero was een Romeinse filosoof en redenaar die leefde van 106 tot 43 v. Chr.. Het verhaal over Damocles staat in ‘Tusculanae disputationes’ dat dateert van 45 v. Chr.. Timaeus van Tauromenium, een Griekse historicus uit de vierde eeuw voor Chr. schreef het.Cicero’s inspiratie kwam uit dit oude Griekse verhaal.

Damocles en Dionysius de Oudere

Dionysius I / Bron: Published by Guillaume Rouille (1518? 1589), Wikimedia Commons (Publiek domein)Dionysius I / Bron: Published by Guillaume Rouille (1518? 1589), Wikimedia Commons (Publiek domein)
Damocles was een dienaar aan het hof van Dionysius de Oudere. Dionysius I was tiran van Syracuse tussen 405 en 367 v. Chr.. Syracuse, ligt op Sicilië en was in die tijd een welvarende stad die zich kon meten met Athene. Dionysius was een bekwaam leider en strateeg maar combineerde dit met wreedheid en ijdelheid wat hem tot een gevreesd staatsman maakte. Dionysius was rijk en stond aan het hoofd van een weelderige hof dat beroemd was om zijn pracht, praal en glorie. Damocles was vol bewondering en liet dit Dionysius ook vaak horen. Dionysius raakte geïrriteerd door alle verwijzingen naar zijn rijkdom, zijn geweldige hofhouding, de luxueuze feesten en de overvloedige maaltijden. Vooral omdat dit volgens Damocles betekende dat je het vreselijk getroffen had en wel gelukkig moest.

Bron: Richard Westall, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Richard Westall, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Je mag een keer in mijn schoenen staan’, riep Dionysius een keer uit. Hij organiseerde een feest, een groot gala met een gigantisch banket. Damocles was de eregast en erg onder de indruk van dit festijn helemaal voor hem! ‘Nu weet je hoe ik me voel en hoe gelukkig ik ben met mijn rijk, geld en gezag’, zei Dionysius. Toen keek Damocles omhoog. Boven zijn hoofd hing een groot zwaard, aan een paardenhaar. Zo voelde Dionysius zich, met al zijn rijkdom en gezag was hij geen moment veilig. Macht komt met veel pracht en praal maar in het geval van Dionysius ook met (heel) veel vijanden. Damocles bedankte voor de eer en vertrok zo snel hij kon.

De betekenis van het Zwaard van Damocles

Hoewel het avontuur van Damocles al in de Griekse tijd was opgeschreven door Timaeus in zijn geschiedschrijving, gebruikt Cicero het verhaal en het begrip in de betekenis zoals wij hem nu kennen. ‘Een tragedie of ongeluk kan je ieder moment treffen, rijkdom kan geen ramp afwenden.’ De moraal van het verhaal van Damocles? Niets is zo mooi als het lijkt en ‘je zou maar eens een keertje in mijn schoenen moeten staan’. De nederige dienaar Damocles verwierf in ieder geval eeuwige roem met het zwaard van Dionysius I boven zijn hoofd.
© 2012 - 2019 Caro-lina, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Spreekwoorden over appels in de Nederlandse taalSpreekwoorden over appels in de Nederlandse taalAppels, we vinden deze vruchten zo gewoon. Dit fruit maakt deel uit van onze Nederlandse (eet)cultuur. Zo gewoon en al z…
Boekrecensie: Israël achter de schermen - Salomon BoumanrecensieBoekrecensie: Israël achter de schermen - Salomon BoumanIsraël achter de schermen (2004) met als ondertitel zionisme op een dwaalspoor is een journalistiek boek over de Israëli…
Beauty: zin en onzin creme voor decolleteBeauty: zin en onzin creme voor decolleteJe hebt tegenwoordig overal crème voor, dus zo gek is het niet dat het decolleté ook een ‘eigen’ crème krijgt. Hoe zinvo…
De eeuwige sneeuw niet zo eeuwig als gedachtAl jaren debateren mensen over de hele wereld over de opwarming van de aarde. Al jaren wijzen wetenschappers op de gevar…
Wat is Griekse mythologie?Wat is Griekse mythologie?De Griekse mythologie kan omschreven worden als het geheel van verhalen over de Griekse godenwereld. Zelfs na de ruim tw…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Wat is het Zwaard van Damocles"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Tobias, 02-12-2013 09:18 #1
Ik heb een keer gehoord dat democles of damocles een generaal was en toen hij op het strijdveld stond hij verraadde werd door zijn 3 beste dienaren, de tegenstanders waren met duizenden en hij overleefde het daarom niet. de godin van de wraak of dood wist dit en stuurde de generaal terug om wraak te nemen. dus kwam hij terug op aarde in een zwarte uitrusting en natuurlijk zijn zwaard en vermoorde hij zijn dienaren een voor een. maar dat is wat ik dacht. weet iemand of dit klopt? Reactie infoteur, 02-12-2013
Ik heb dit verhaal nog nooit gehoord maar misschien iemand anders wel?

Infoteur: Caro-lina
Gepubliceerd: 25-09-2012
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 1
Schrijf mee!