InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Geschiedenis van Zwolle, verleden van deze hoofdstad

Geschiedenis van Zwolle, verleden van deze hoofdstad

Geschiedenis van Zwolle, verleden van deze hoofdstad Zwolle, hoofdstad van Overijssel. De Hanzestad Zwolle kent een rijke geschiedenis, die in dit artikel behandeld zal worden. Het verleden van deze Hanzestad, van Thorbecke tot Herman Brood, van Van der Capellen tot Potgieter, van Willem Bartjens tot de Eileuvers, van de Peperbus tot burgemeester Meijer: u leest alles over de Zwolse geschiedenis hier!

Geschiedenis van Zwolle

De volgende tabel behandelt de geschiedenis van Zwolle, op chronologische volgorde voor u gerangschikt. De hoofdstad van Overijssel wordt daarbij in een breed perspectief belicht, zodat niet alleen personen (Herman Brood, Thorbecke, Willem Bartjes) en politiek (oorlog en burgemeesters), maar ook kunst (Gerard Terborch), religie (Moderne Devotie, Thomas a Kempis), economie (de Hanze, Zwolle als Hanzestad), architectuur (Peperbus, Sassenpoort) en volkscultuur (carnaval, Eileuvers) ruimschoots aandacht krijgen.

JaartalHistorische gebeurtenis
± 800eerste bewoners Zwolle, nederzetting in moerassig gebied tussen Vecht en IJssel, vooral zwervende boeren en huurlingen
1040Zwolle voor het eerst vermeld op een oorkonde, waarin bisschop van Utrecht de kerk, waar nu de Grote Kerk staat, aan kapittel v. Deventer schonk
1230Zwolle krijgt stadsrechten (o.a. versterking stad met omheining + jaarlijks een markt) van de Utrechtse bisschop Wilbrand van Oldenburg uit dank voor aan hem als landheer verleende diensten tegen de opstandige Drenthen
1265Zwolle krijgt het markrecht = bevordering handel. Betrekkingen onderhouden met Dordrecht (stapelmarkt) en Vlaamse steden. (De vijf) jaarmarkten die langer dan een week duren bevorderen contacten met kooplieden, uit Westfalen, het Rijnland en zelfs Holstein
1308dijk aangelegd = Zwolle van IJssel afgesneden,
1324Zwolle in brand gestoken door Zweder, Heer van Voorst, die door Zwolles voorspoedige groei zijn machtspositie ondergraven zag
± 1300-±1500Zwolle middelpunt van Moderne Devotie van Geert Grote / Geert Groote, Latijnse school o.l.v. rector Johan Cele zeer bekend, Thomas van Kempen in klooster Sint-Agnietenberg (congregatie van Windesheim) even buiten stadsmuren, latere paus Adrianus VI studeert in Zwolle
13231e stuk waarin melding wordt gemaakt van georganiseerd onderwijs in Zwolle: oorkonde waarin Mr. Reynerus ‘rector Scolarium in Swolle’ wordt genoemd. Zijn ‘Latijnse school’ stond onder toezicht van het kapittel van Deventer
±1350-±1450bloeiperiode Zwolle als handelsstad, bouw Grote Kerk, Broerenkerk, Sassenpoort
1361slechts ten dele gelukte poging Heer van Voorst Zwolle in brand te steken
1406uit dit jaar dateert de Sassenpoort
1407opname Zwolle in (stedenverbond van de Noord-Duitse Hanze
1416Lucienacht, van 12 op 13 december = stadsregering omvergeworpen, bisschoppelijke bezem door stad, gildeleiders verbannen of onthoofd, anti-kerkelijke artikelen in stadsboek weggestreept
1441-1443Hollandse steden in oorlog met de Hanze aan de IJsselsteden
1443St. Michaëlstoren voltooid
1450onderling verbond Kampen, Deventer, Zwolle om elkaars vrijheden & rechten te beschermen
1463-1484bouw van de toren ‘Peperbus’, deze werd steeds weer verhoogd
1466begin bouw van het kloostercomplex van de Dominicanerorde (= bedelorde). Van dit klooster zou de Broerenkerk deel gaan uitmaken. NB tot in de jaren zestig van de twintigste eeuw werd er rond en tegen de kerk gewoond. De levendige wijk heette het Eiland
1471dood Nederlands geestelijk schrijver Thomas van Kempen bij Zwolle (Agnietenberg)
1488Zwolle ontvangt van keizer Frederik III het muntrecht
1528Karel V als heerser erkend
1548spits St. Michaëlstoren verbrand
1568-1648Zwolle kiest tijdens Opstand zijde van Prins van Oranje, maar geeft zich snel over aan Don Frederik, Alva’s zoon
1571Karel-V-huis in Zwolle stamt uit dit jaar = pure Renaissance
1579Zwolle sluit zich aan bij Unie van Utrecht
1591Prins Maurits geeft bevel van Zwolle een vestingstad te maken (ook bastions)
±1600-±1650handel concentreert zich in Hollandse steden, Zwolle verwerft echter toch de positie van doorvoercentrum tussen die steden en het Duitse achterland
1606brand in spits en deel van St. Michaëlstoren, klokken vallen naar beneden
1614-vanaf dan maant de Hoofdwacht, die tegen de Grote Kerk leunt, de burgers tot waken en bidden
1617geboorte van Noord-Nederlands portret- en genreschilder en etser Gerard Terborch de Jonge (Zwolle 1617 – Deventer 1681) in Zwolle. Hij maakte verfijnde portretten, taferelen met symbolische betekenis en portretteerde de 47 afgevaardigden op het vredescongres van Münster
1618schoolmeester Willem Bartjens (Amsterdam 1569 – Zwolle 1638) door magistraat van Zwolle aangesteld tot ‘francoysche schoolmeester,’ schreef meerdere rekenboeken
1636stadsbestuur verleent voor het eerst een octrooi (= een van overheidswege verleende vergunning ) dat het recht gaf om in Zwolle een Bank van Lening op te richten
1669brand St. Michaëlstoren, hieraan herinnert ’t Untien’
1672-1674(1672 zonder slag of stoot overgave aan Bernard van Galen = ‘Bommen Berend’) periode dat Zwolle bezet is door troepen van de bisschop van Münster
1682Kampen betaalt klokkespel met stuivers = oorsprong Zwolse bijnaam Blauwvingers
1683St. Michaëlstoren stort in na storm, lijkkisten springen open
1742Vrouwenhuis Voorstraat gelegateerd door rijkste vrouw van Zwolle: Aleida Greve. Vrouwenhuis als rustplaats voor gereformeerde oude vrouwen
1753-1824leven van Patriottistisch schrijver Rhijnvis Feith, die als patriot in 1787 burgemeester van Zwolle was en bekend was om zijn sentimentele romans
1757toestemming van Zwols stadsbestuur dat joodse gemeente De Librije als officiele synagoge ging gebruiken
1784dood van Joan Derk van der Capellen tot den Pol in Zwolle
1789geboorte J.R. Thorbecke in Zwolle, groeide in Zwolle op als boekenwurm
1795op verzoek van een aantal burgers wordt de Franse vlag van de toren van de O.L.Vrouwekerk uitgestoken als teken van de omwenteling, ook in Zwolle
1800-2003bebouwing buiten de vesting, grootste uitbreiding in twintigste eeuw
1802Zwolle heeft 10.000 inwoners
1806-1812Continentaal Stelsel = inzakking doorvoerhandel, terugval Zwolle tot een provinciehoofdstad
1808geboorte E.J. Potgieter in Zwolle
1814Kamperpoort gesloopt
1815blikseminslag in Peperbus
1819graven van de Willemsvaart = directe verbinding Zwolle met de IJssel
1828bouw van de huidige ‘bekroning’ v/d Peperbus
1829Diezerpoort gesloopt
1837laatste openbare terechtstelling in Zwolle: Albert Wetterman op schavot (galg) voor de Hoofdwacht, had namelijk vrouw gedood
1839schouwburg Odeon in gebruik genomen
1845sinds dan bereiding Zwolse balletjes volgens geheim recept in eigen stekenbakkerij. Tevens: geboorte latere minister van Oorlog Hendrik Pieter Staal (1845-1920) in Zwolle
1850-1875schijnbaar kleine economische opleving Zwolle door beenzwartfabriek, gemeentelijke gasfabriek & centrale werkplaats van de Staatsspoorwegen
1862eerste steen spoorbrug over IJssel
1864Zwolle aangesloten op spoorwegennet
1869Zwolle telt 20.400 inwoners in 5600 woningen
1885eigen Zwolse tram in gebruik genomen
1894oprichting SDAP te Zwolle, in een bovenzaaltje van Drank- & Spijslokaal De Atlas. Dit is nu nog aan de gevel te zien
1897restauratie Sassenpoort, plaatsing neogotisch torentje op de poort. NB de Sassenpoort was niet zo mooi als andere poorten, maar deze bleef door protesten wel staan
1899inwijding nieuwe synagoge aan de Schoutenstraat (daarvoor: in ‘De Librije’)
1901geboorte schrijver A. den Doolaard (eigenl. Cornelis Spoelstra) te Zwolle
1928-1937Nederland voetballer Bep Bakhuys (Pekalongan, Nederlands-Indië 1909 – ’s-Gravenhage 1982) komt 23 maal uit voor het Nederlands elftal. Bekend om ‘snoekduikdoelpunt’ tegen België
1929uit dit jaar stamt de oude IJsselbrug
1937geboorte latere D66-minister Laurens Jan Brinkhorst te Zwolle
1938verkeerslicht in Luttekestraat
1940burgemeester Van Walsum wordt door de Duitsers uit zijn functie ontheven
1944neergestorte Lancaster in Zwolle
1945Zwolle bevrijd op 14 april, door Canadezen
1946geboorte Nederlands popmuzikant, filmacteur, kunstschilder, illustrator en dichter Herman Brood (1946-2001) in Zwolle, zou later faam maken in de landelijke band Cuby & the blizzards
1949bezoek Juliana en Bernhard aan Zwolle
1957carnavalsvereniging ‘De Eileuvers’ opgericht
1962Zwolse Rock & Roll band The Mozarts opgericht. Tevens: Tevens: tekst en muziek geschreven van De Zwollenaar. Muziek naar Es war im Zillertal. Eerste deel tekst gelijk aan de huidige versie, tweede deel (met o.a. Kennedy en Bardot) werd een jaar later aangepast
1963Reinier Paping wint Elfstedentocht. NB hij zou een winkel in Zwolle openen
1966verandering stijl The Mozarts naar rythm & blues, zanger Leen Ripke (ging naar band ‘Blues Dimension’) vervangen door Henk Klompenmaker
1967Zwollerkerspel (toen ± 14.000 inwoners) opgeslokt door Zwolle
1971Carnavalsprins Mans I van vereniging de Eileuvers introduceert de naam voor Zwolle in carnavalstijd: Sassendonk
1987Aanstelling van een gemeentelijk archeoloog
tot 1990de naam ‘PEC Zwolle
1990Loek Hermans (VVD) wordt burgemeester van Zwolle, gevolgd door: Jan Franssen (VVD), Henk-Jan Meijer (VVD)
1994Zwolle krijgt de 100.000ste inwoner, geboren in de wijk Westenholte. Tevens: Kader Abdolah (afkomstig uit het vroegere Perzië) voltooit zijn roman Spijkerschrift
1997uit dit jaar stamt de nieuwe vleugel van het Stedelijk Museum Zwolle, waar o.a. tentoonstellingen zijn te zien. De andere helft van het museum bestaat uit het van oorsprong 16de-eeuwse Drostenhuis. Voorts: keuken met 18de-eeuwse betegeling, museumtuin, kelder met archeologische vondsten
2003verkeersproblematiek in Assendorp onder wethouder Cnossen (Christenunie). Tevens: burgemeester Meijer geeft aan te moeten wennen aan het ‘dualisme:’ hij leidt niet alleen het College, maar ook de Gemeenteraad als voorzitter. Tevens: landelijke sinterklaasintocht in Zwolle
2004uit een archeologische opgraving blijkt dat Zwolle al in de 13de en 14de eeuw een stadsmuur had
ThansZwolle verzorgingsstad voor omgeving
© 2008 - 2019 Writerandus, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Interessante bezienswaardigheden in Hanzestad ZwolleInteressante bezienswaardigheden in Hanzestad ZwolleZwolle heeft een historisch centrum met veel interessante bezienswaardigheden, die zeker een bezoekje waard zijn. Deze H…
Bezienswaardigheden in ZwolleDe Hanzestad Zwolle staat bekend om haar historische binnenstad en haar ligging aan de rivier de IJssel. Zwolle staat be…
Hanzesteden, een verbond voor veiligheidHanzesteden, een verbond voor veiligheidTerug de geschiedenis in: de Middeleeuwen. Hanzesteden waren een verbond voor veiligheid in de tijd dat er nog veel geha…
Kampen is een bezoek waardKampen is een oude Hanzestad, net als een aantal andere steden die aan of nabij de IJssel lagen. Kampen zelf is een stad…
De Grondwet van 1848; de grondwetsherzieningDe Grondwet van 1848; de grondwetsherzieningDe Nederlandse grondwet is meermalen herschreven en aangepast. De grondwetsherziening van 1848, onder leiding van Thorbe…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Geschiedenis van Zwolle, verleden van deze hoofdstad"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Writerandus
Laatste update: 26-10-2008
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!