InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Oorlog > Het Oranjehotel, de angst voor ieder verzetslid

Het Oranjehotel, de angst voor ieder verzetslid

Het Oranjehotel is de cynische benaming voor het huis van bewaring in Scheveningen. Deze benaming komt voort uit de Tweede Wereldoorlog, toen in het Oranjehotel Duitse krijgsgevangenen werden opgesloten en gemarteld, waarvan ruim 200 personen naar de Waalsdorpervlakte werden overgebracht, alwaar deze gefusilleerd werden.

Voor de oorlog

Voor de oorlog uitbrak werd het Oranjehotel (vanaf 1919) gebruikt om criminelen die een licht vergrijp hadden gepleegd op te sluiten. Toen de Duitsers Nederland bezetten werd de gevangenis door de Duitsers ingericht als strafgevangenis.

Tijdens Tweede Wereldoorlog

De eerste verzetslieden die door de Duitsers werden vastgezet in het Oranjehotel waren de leden van de Geuzengroep, welke op 13 maart 1941, op drie leden na, werden geëxecuteerd op de Waaldorpervlakte. Tijdens de oorlog zouden nog vele anderen verzetslieden, communisten en joden in het Oranjehotel worden vastgezet. Gevangenen werden veelvuldig mishandeld en gefolterd, waaraan zelfs enkele gevangenen ter plekke zijn bezweken.

Op celmuren werden door gevangenen teksten gekerfd met leuzen als "Leve de Koningin", maar ook cynische teksten als "Welkom in het Oranjehotel". Een veelgebruikte kreet in de eerste jaren van de oorlog is In deze bajes zit geen gajes, maar Holands Glorie potverdorie.

Plaquette bij het poort

In één van de zijkanten van de gevangenis is een zijdeur gevestigd in de vorm van een kleine poort. Ter dood veroordeelde gevangenen werden door deze poort naar de Waalsdorpervlakte gebracht. Oud-gevangene Nico Donkersloot schreef de volgende tekst voor de het gedenkteken naast het poortje:

1940-1945
Gedenk hun laaste gang
Door deze lage poort,
Hun leven
Voor vrijheid en voor recht gegeven.
Zet hun strijd voort.


Na de oorlog

Na de Tweede Wereldoorlog werden in eerste instantie deserteurs vastgezet, waaronder NSB-leider Anton Mussert en eerdere bewakers van de gevangenis. Later kreeg de gevangenis de functie van Penitentiaire Inrichting. Tegenwoordig is er plaats voor ruim 1000 gedetineerden. Sinds 1946 wordt er op de laatste zaterdag van september of de eerste zaterdag van oktober een herdenking gehouden.

In 2009 werd bekend gemaakt dat Staatssecretaris van Justitie Albayrak besloot de Units 1 en 2 te sluiten om er een bezoekerscentrum van te maken, alwaar voorlichting gegeven kan worden over het de gebeurtenissen in het Oranjehotel en de Waalsdorpervlakte.
© 2010 - 2018 Appelflap, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekverslag: Simon Vestdijk; Pastorale 1943Hoofdfiguur is Schults, leraar Duits van Duitse afkomst die zijn naam heeft vernederlandst en in de oorlog verzet tegen…
Huis van bewaring en gevangenisHuis van bewaring en gevangenisHuis van bewaring, gevangenis, penitentiaire inrichting: Een huis van bewaring of een gevangenis: in beiden zitten mense…
Wie is Corrie ten BoomEen Bejaarde vader met al wat oudere kinderen en een klokkenwinkel in Haarlem. Het gezin vond het heel gewoon dat er men…
Helden uit WO II: Soldaat van OranjeHelden uit WO II: Soldaat van OranjeIedereen kent de musical Soldaat van Oranje, veel mensen weten dat er ook een film is met Rutger Hauer in een prachtige…
Speelschema Topklasse zaterdag 2013-2014Speelschema Topklasse zaterdag 2013-2014De Topklasse voor zaterdagclubs 2013-2014 zal beginnen op 24 augustus 2013 en de laatste wedstrijden zullen plaatsvinden…
Bronnen en referenties
  • www.oranjehotel.org

Reageer op het artikel "Het Oranjehotel, de angst voor ieder verzetslid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Franet (infoteur), 12-01-2011 22:40 #1
Er is omstreeks 1970 een televisiespel gemaakt over het leven van gevangen verzetsmensen in het "Oranjehotel." Er deden bekende acteurs mee, onder anderen Joop Doderer, Frans Vorstman, Tom van Beek, Onno Molenkamp en Jaap Stobbe. Het is waarschijnlijk een zwart-wit productie, maar het geeft een reëel beeld van de gang van zaken in dit complex tijdens de tweede wereldoorlog. Misschien duikt het nog eens op in de archieven.

Infoteur: Appelflap
Gepubliceerd: 09-01-2010
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Oorlog
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!