Onomatopee: stijlfiguur in de Nederlandse taal
Wat is een onomatopee? Een onomatopee is een stijlfiguur dat in de Nederlandse taal wordt gebruikt. Het betekent letterlijk klanknabootsing. Waarom noemen we het geluid dat katten maken miauwen? Het woord miauwen wordt gebruikt omdat het lijkt op het geluid dat de kat voortbrengt. Er zijn in de Nederlandse taal nog veel meer onomatopeeën. Ook in andere talen komt deze stijlfiguur voor. Stijlfiguren worden vaak door schrijvers of dichters gebruikt om hun taalgebruik te verrijken. Ook bij het houden van een speech kan men gebruik maken van stijlfiguren om extra cachet te geven aan de redevoering.Betekenis
De betekenis van onomatopee is klanknabootsend woord. Het woord onomatopee komt uit het Oudgrieks: ὄνομα (naam) + ποιέω (ik maak). Ik maak een naam dus. Hoe dat gebeurt ligt eigenlijk nogal voor de hand en we mogen veronderstellen dat bij het ontstaan van taal al meteen gebruik werd gemaakt van onomatopeeën. Hetzelfde gebeurt als ouders hun kinderen leren spreken. Een auto wordt aangeduid als een toetoet, naar het geluid dat de claxon voortbrengt. Een kat is een miauw en een hond een woef woef.Voorbeelden van onomatopeeën
DierenEr zijn heel wat voorbeelden te geven van onomatopeeën. Bij de aanduiding van een aantal dieren komen we het verschijnsel onomatopee tegen. De oehoe is bijvoorbeeld een soort uil die is vernoemd naar het geluid dat hij voortbrengt. Het geluid dat een bij maakt wordt aangeduid met zoemen. Al bij het uitspreken van de eerste letter treedt er herkenning op met het geluid dat de bij werkelijk maakt. Een bijzonder fraai voorbeeld van een onomatopee is die van de karekiet. Dit is een vogel die twee varianten kent: de grote en de kleine karekiet. Deze vogel is genoemd naar het geluid dat hij voortbrengt: karre karre kiet kiet kíét. Het behoeft geen betoog dat dit voor beide varianten geldt, al is mij niet bekend of de kleine karekiet nog anders klinkt dan de grote karekiet.
Muziekinstrumenten
Een ander terrein waarop we de onomatopee veelvuldig tegenkomen is dat van de muziekinstrumenten. Deze zijn eveneens vaak vernoemd naar het geluid dat ze voortbrengen. Een sprekend voorbeeld hiervan is de didgeridoo. De Didgeridoo is een muziekinstrument dat wordt gebruikt door de Aboriginals uit Australië. Het woord didgeridoo is niet bedacht door de Aboriginals zelf maar door Europeanen of Amerikanen. Toen die in Australië kwamen, kwamen ze in aanraking met Aboriginals die geluiden voortbrachten met een soort holle pijp. De klank die uit de pijp kwam was zoiets als Did-zju-rrrie-doeh, Did-zju-rrrie-doeh, Did-zju-rrrie-doeh. Zo kwamen zij al snel tot de naam didgeridoo voor het instrument.
