InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Taal > Overhaaste generalisatie: Fred Phelps, christenen en Joden

Overhaaste generalisatie: Fred Phelps, christenen en Joden

Overhaaste generalisatie: Fred Phelps, christenen en Joden Een overhaaste generalisatie wordt ook wel 'secundum quid' genoemd. Het is een drogreden, waarbij er een fout gemaakt wordt in de logica van de redenering. De denkfout die bij een overhaaste generalisatie gemaakt wordt, is dat er een algemene regel wordt afgeleid uit slechts enkele (bijzondere) gevallen. Het aantal gedane waarnemingen moet echter groot zijn, dat wil zeggen representatief, wil men daaruit met recht en rede een algemene regel afleiden. We bespreken een concreet voorbeeld van een overhaaste generalisatie.

Overhaaste generalisatie


Een voorbeeld van een overhaaste generalisatie

Ik stootte onlangs op een artikel die Joden voorhoudt dat ze maar "beter niet kunnen luisteren naar christelijke fabeltjes". De schrijver - een aanhanger van het rabbijnse jodendom - beweert dat Joden die geloven dat Yeshua (Jezus) de Messias is, terecht niet geaccepteerd worden in Israël. Ze betekenen volgens hem een gevaar voor het (rabbijnse) jodendom en hij komt met een aantal redenen waarom Joden zich maar beter verre kunnen houden van de christelijke godsdienst.

In het artikel is onder andere een foto te zien van een demonstrerende vrouw die twee borden in haar hand houdt, met daarop de teksten: "The Jews killed Jesus" en "God hates Israël" (zie foto). Het bijschrift in het artikel luidt aldus: "Dit is een evangelische christen die beweert dat God Israël haat. Welke Jood laat zich tot zo'n afschuwelijke godsdienst bekeren."

De bewering luidt: 'afschuwelijke godsdienst' (voor Joden), en het argument dat daarvoor aangedragen wordt is: 'een evangelische christen die beweert dat God Israël haat'. De denkfout die hieraan ten grondslag ligt, is dat vanuit slechts één enkele waarneming van een (veronderstelde!) evangelische christen die zegt dat God Israël haat, een hele godsdienst het predikaat 'afschuwelijk' krijgt. De onjuiste gedachtegang hierachter moet als volgt zijn: als een deel van die groep vindt dat God Joden haat, dan vinden ze dat allemaal.

Welnu, het Christendom is de grootste en meest verbreide godsdienst ter wereld, met ongeveer 2,15 miljard aanhangers.(1) Het behoeft daarom geen betoog dat de waarneming van slechts één geval, niet representatief kan zijn voor deze godsdienst als geheel. Uit één enkel geval kan overigens nooit een algemene regel worden afgeleid. Het aantal gedane waarnemingen moet groot (= representatief) zijn. Eén enkele waarneming zegt helemaal niets. Het zou bijvoorbeeld net zo onjuist zijn om te beweren dat het jodendom een verschrikkelijke godsdienst is, omdat een groepje ultraorthodoxe Joden (Haredim) vanuit hun geloofsovertuiging stelselmatig een aantal Messiaanse Joden in Arad, een plaats in Israël, lastigvallen.(2)

Een generalisatie moet gebaseerd zijn op voldoende waarnemingen

De lezer wordt met het voorbeeld van de vrouw met de haatborden, compleet op het verkeerde been gezet. Het aangehaalde voorbeeld gaat namelijk over een groepering die zeer controversieel is, zowel binnen als buiten christelijke kring. Even googelen leert dat de vrouw die op ostentatieve wijze uiting geeft aan haar haatgevoelens jegens Joden, een lid is van de 'Westboro Baptist Church', met aan het roer Fred Waldron Phelps (zie foto bovenaan het artikel), wiens handelswijze en gedachtegoed (hij predikt virulente haat naar homoseksuelen, Joden en vele andere mensen en groepen) door christenen in het hele spectrum - van Katholiek tot Protestant - categorisch wordt afgewezen.(3) Ik geef een drietal voorbeelden.

Een alliantie van zes religieuze groeperingen in Groot Brittannie (te weten: Baptist Union of Great Britain, Evangelical Alliance UK, Faithworks, Methodist Church of Great Britain, United Reformed Church en de christelijke denktank Theos) veroordeelden in een gezamenlijke verklaring d.d. 19 februari 2009 de activiteiten van de 'Westboro Baptist Church', toen Phelps en zijn kliek naar Engeland dreigde te komen:

  • "We do not share [Westboro's] hatred of lesbian and gay people. We believe that God loves all, irrespective of sexual orientation, and we unreservedly stand against their message of hate toward those communities." (4)

In het Amerikaans-Evangelische tijdschrift 'Christianity Today' van 25 oktober 1999 verscheen het artikel: "Called to Hate? How antihomosexual crusader Fred Phelps discredits the church".(5) Een citaat uit het artikel:

  • "It is heartbreaking to think of all the people who experience Christianity only in terms of hate," says Bob Davies, the executive director of Exodus, a ministry that helps people find freedom from homosexuality. "Every time a homosexual hears someone scream how much God and Christians hate them, our message is damaged. If you tell people the church is against them, they aren't going to go to the church for help."

De bekende Jerry Falwell (1933 2007), politicus en Amerikaanse 'evangelical', noemde Fred Phelps "a first class nut".(6)

Een met haatborden zwaaiende aanhanger van deze marginale 'kerk', die nota bene ook nog zo'n beetje alleen uit (aangetrouwde en directe) familieleden van Phelps bestaat (7) waardoor er eerder sprake is van een 'familie', mag in een artikel niet opgevoerd worden als representant van het (evangelische) christendom. Daarmee wordt een volslagen verkeerde indruk gewekt.

Conclusie: overhaaste generalisatie

Een generalisatie moet gebaseerd zijn op voldoende waarnemingen, anders is er sprake van een drogreden. Een waarneming van een controversieel geval (een marginale sekte of familie die haat predikt), mag natuurlijk nooit opgevoerd worden om tot een algemene beoordeling c.q. veroordeling van een godsdienst te komen. In het door mij besproken voorbeeld, wordt op valse gronden een godsdienst zwart gemaakt en afgeschilderd als anti-Joods. Een godsdienst vereenzelvigen met een zeer extreme anomalie, is onjuist, absurd en kwalijk.

Een vraag en een begin van een antwoord
Blijft nog de vraag over, of een godsdienst niet deugt als een groot deel van de aanhangers en/of leiders ervan op een bepaald moment in de geschiedenis er foute opvattingen op nahouden. Denk hierbij aan de middeleeuwse kerk en de opvattingen die hebben geleid tot de Jodenvervolgingen.

Een begin van een antwoord zou kunnen zijn: Het draait in het christendom niet om een godsdienst in de zin van een religieus systeem, maar om de Persoon Jezus Christus. Iemand die christen wordt, treedt dan ook niet toe tot het christendom, maar neemt Jezus als zijn Heer en Heiland aan: hij wordt een navolger van Jezus. Alle christenen zouden denkbeeldig met een bordje moeten lopen met daarop slechts één woord, de naam "Jezus". Deze figuur representeert in zijn leven op aarde en in het werk dat hij heeft volbracht aan het kruis, alles waar het in het christendom om zou moeten gaan. De kern van het Evangelie is Jezus Christus. Het gaat om de navolging van Jezus. Christenen moeten zich spiegelen aan Jezus. Hier zouden christenen op beoordeeld kunnen worden. Wat zou Jezus doen? Met een bordje lopen die aanzet tot haat tegen Joden? Ik dacht het toch niet. God heeft de mens lief. Het volk Israël is daarenboven Gods oogappel.

Noten:
  1. http://www.kerknieuws.nl/nieuws.asp?lStrAction=&oId=11033
  2. Zie deze film op YouTube: http://www.youtube.com/watch?v=EII5Km3jN3U of klik op de link in het artikel
  3. De website van deze groepering waarin haat wordt gepredikt over Joden: http://www.jewskilledjesus.com/
  4. http://www.ekklesia.co.uk/node/8726
  5. http://www.christianitytoday.com/ct/1999/october25/9tc088.html
  6. http://www.conservapedia.com/Fred_Phelps#cite_note-15
  7. Ibid.

Lees verder

© 2010 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Frans: het geslacht van zelfstandig naamwoordenZelfstandig naamwoorden kunnen in het Frans mannelijk of vrouwelijk zijn. Voor elk woord zal je uit je hoofd moeten lere…
Drogredenen: de verschillende soorten drogredenenDrogredenen: de verschillende soorten drogredenenEen drogreden wordt ook wel een schijnreden, denkfout of sofisme genoemd. Het staat voor een redenering die wel aannemel…
Geschiedenis Tora: De Mondelinge ToraGeschiedenis Tora: De Mondelinge ToraDe Mondelinge Tora wordt ook wel de echte Tora genoemd. Deze geeft inzicht hoe de Schriftelijke Tora na te leven. Wie de…
Drogredenen herkennen en weerleggenDrogredenen herkennen en weerleggenWat zijn drogredenen? Drogredenen zijn "fouten" die gemaakt worden in een argumentatie. Er zijn verschillende soorten dr…
Klassiek conditionerenBij het proces van klassiek conditioneren wordt beweerd dat je alles kan aanleren en afleren. Pavlov heeft hier onderzoe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: User Rudolf 1922 On Sv.wikipedia, Wikimedia Commons (CC0)
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Overhaaste_generalisatie
  • http://www.christianitytoday.com/ct/1999/october25/9tc088.html
  • http://www.conservapedia.com/Fred_Phelps#cite_note-15
  • http://www.ekklesia.co.uk/node/8726
  • http://www.jewskilledjesus.com/
  • http://www.kerknieuws.nl/nieuws.asp?lStrAction=&oId=11033
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/49375-joodse-visie-messiaanse-joden-worden-niet-geaccepteerd.html
  • http://www.youtube.com/watch?v=EII5Km3jN3U

Reageer op het artikel "Overhaaste generalisatie: Fred Phelps, christenen en Joden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 16-09-2016
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!