InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Taal > Meer spreekwoorden ontleend aan de Bijbel

Meer spreekwoorden ontleend aan de Bijbel

Meer spreekwoorden ontleend aan de Bijbel Veel spreekwoorden en vaste uitdrukkingen die in onze taal voorkomen zijn afkomstig uit de Bijbel. In dit artikel geven we een kleine bloemlezing.

De Statenvertaling

De Statenvertaling van de Bijbel (1637), die het op zijn minst uitgehouden heeft tot 1951, is van grote invloed geweest op de taalvorming. Vele generaties hebben zondag op zondag in de kerk de Bijbelwoorden gehoord en zijn markante wijsheden als spreekwoorden gaan gebruiken. Ook zijn veel zegswijzen en spreekwoorden gebaseerd op Bijbelse gegevens, zonder woordelijk er aan ontleend te zijn. In dit artikel volgt een korte bloemlezing, waarin de betekenis gegeven wordt evenals de Bijbelse achtergrond: waar is de uitdrukking te vinden en wat is de context waarin het staat.

Hij loopt in Adamskostuum

Betekenis: hij loopt naakt.
Bijbelse achtergrond: Genesis; Adam en zijn vrouw Eva waren (voor de zondeval) naakt.

Zo rijk zijn als Boaz

Betekenis: heel rijk.
Bijbelse achtergrond: te vinden in het boek Ruth.

Dag noch uur weten

Betekenis: geen benul hebben van de tijd; niet weten wanneer iets zal plaatsvinden.
Bijbelse achtergrond: als Jezus' discipelen naar de laatste dag vragen, geeft Jezus ten antwoord dat het alleen bekend is bij de Vader. (Mattheus 24 vers 16; Markus 13 vers 32)

Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad

Betekenis: je moet je geen zorgen maken over de dag van morgen.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Mattheus 6 vers 34)

Iets van de daken prediken

Betekenis: iets algemeen bekend maken; rondbazuinen.
Bijbelse achtergrond: in Israel was het op het platte dak van het huis 's avonds goed toeven. Men sprak zo ook de buren, zoals bij ons over de tuinafscheiding. Wat geheim moest blijven werd zo publiek gemaakt. (Lukas 12 vers 3)

Toen David zijn volk telde, verloor hij de strijd

Betekenis: Tijdens het spel niet te gauw denken dat je gewonnen hebt; jezelf niet rijk rekenen.
Bijbelse achtergrond: toen David uit hoogmoed een volkstelling hield, werd hij daarvoor gestraft. (1 Kronieken 21 en 22)

Beproeft alle dingen en behoudt het goede

Betekenis: onderzoek alle dingen en houd het goede daaruit over.
Bijbelse achtergrond: je mag alle dingen op hun waarde onderzoeken; het verkeerde eruit moet je je niet eigen maken, maar tevreden zijn met het goede (de genade) dat je hebt. (Handelingen 14 vers 17)

Van distels plukt men geen rozen

Betekenis: van slechte mensen heb je weinig goeds te wachten.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis, maar dan met name in geestelijk opzicht: je kunt geen vruchten van het geloof verwachten bij iemand die geen geloof heeft. (Mattheus 7 vers 16)

Laat de doden hun doden begraven

Betekenis: laat u door de zorg voor een overledene niet afhouden van belangrijke zaken die gedaan moeten worden.
Bijbelse achtergrond: deze woorden spreekt Jezus tegen iemand die hij gezegd heeft Hem te volgen. De persoon in kwestie wil eerst zijn vader verzorgen tot hij gestorven is. (Mattheus 8 vers 21-22)

Daar is de dood in de pot

Betekenis: daar verveel je je verschrikkelijk.
Bijbelse achtergrond: de profeet Elisa ontgiftigt het voedsel dat de profetenleerlingen wilden eten. (2 Koningen 4 vers 38-41)

Men leest geen druiven van doornen

Betekenis: verwacht geen goede daden van slechte mensen.
Bijbelse achtergrond: zie: van distels plukt men geen rozen. (Lukas 6 vers 44; 8 vers 7 en 14)

Door de drukking komt de boter

Betekenis: alleen door er moeite voor te doen bereik je je doel.
Bijbelse achtergrond: eigenlijke tekst: de drukking van de melk brengt de boter voort. Dezelfde betekenis. (Spreuken 30 vers 33)

De laatste dwaling is erger dan de eerste

Betekenis: voortgaan op het verkeerde pad is erger dan de eerste stap daarop.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Mattheus 27 vers 64)

De (Vele) eersten zullen de laatsten zijn

Betekenis: wie vooraan wil staan moet soms genoegen nemen met de achterste plaats.
Bijbelse achtergrond: veel machtigen en groten zullen (in het niernamaals) hun plaats moeten afstaan aan de armen en nederigen. (Mattheus 19 vers 30; Markus 10 vers 31; Lukas 13 vers 30)

Familie zijn van de kant van Adam en Eva

Betekenis: heel verre familie zijn.
Bijbelse achtergrond: alle mensen zijn familie van elkaar omdat de stamouders Adam en Eva zijn.

De geest is wel gewillig, maar het vlees is zwak

Betekenis: goede voornemens worden vaak niet uitgevoerd door de zucht naar genot. (vaak gekscherend gebruikt)
Bijbelse achtergrond: Jezus vraagt de discipelen om met hem in de Hof van Gethsémané te waken en te bidden, maar zij vallen in slaap. (Mattheus 26 vers 41; Markus 14 vers 38)

Het is een zot (gek) die zijn geest uitlaat

Betekenis: het is dwaas alles te zeggen wat men denkt.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis, met als aanvulling dat een wijs mens dat niet doet. (Spreuken 29 vers 11)

Uw (grote) geleerdheid brengt u tot razernij

Betekenis: grote geleerden doen in de ogen van anderen soms vreemd.
Bijbelse achtergrond: dit zijn de woorden die stadhouder Festus tot Paulus sprak. De betekenis is als genoemd. (Handelingen 26 vers 24)

Velen zijn geroepen, maar weinigen uitverkoren

Betekenis: er zijn veel mensen die naar een bepaald doel streven, maar er zijn weinigen die het halen.
Bijbelse achtergrond: deze opmerking van Jezus heeft betrekking op mensen die wel tot bekering geroepen zijn, maar hun eigen leven blijven leiden. Het dogmatisch element "uitverkiezing" wordt hier vaak bij genoemd. (Mattheus 20 vers 16; 22 vers 14)

Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet

Betekenis: behandel een ander niet zoals je zelf ook niet behandeld wil worden.
Bijbelse achtergond: deze woorden vormen de afsluiting van enkele leefregels die Jezus uitspreekt tijdens de bergrede. (Mattheus 7 vers 12; Lukas 6 vers 31)

Het is zaliger te geven dan te ontvangen

Betekenis: iemand een cadeau geven is prettiger dan een cadeau te ontvangen, want dat schept alleen maar verplichtingen.
Bijbelse achtergrond: het is goed te geven zonder iets terug te verwachten. (Handelingen 20 vers 35)

Gewogen, maar te licht bevonden

Betekenis: na een onderzoek naar iemands kunnen is het oordeel negatief.
Bijbelse achtergrond: Daniël verklaart voor koning Bélsazar de spreuk die op een wand geschreven werd: mené, mené, tekel, upharsin; d.i.: gewogen maar te licht bevonden. Het kondigt het eind aan van Bélsazars koninkrijk. (Daniël 5 vers 27)

Gierigheid is de wortel van alle kwaad

Betekenis: alle slechte dingen komen voort uit hebzucht.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis, met de toevoeging dat door gierigheid mensen zelfs van het geloof zijn afgevallen. (1 Timótheüs 6 vers 10)

God geeft kracht naar kruis

Betekenis: God geeft kracht om zorgen en lijden te dragen.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis; niet direct van de letterlijke Bijbeltekst af te leiden.

God kastijdt die hij liefheeft

Betekenis: God straft ons om ons bestwil; om ons te beproeven.
Bijbelse achtergrond: zoals een kind wel eens een tik op de vingers krijgt als het te dicht bij iets gevaarlijke komt, zo corrigeert God zijn kinderen. Kastijding heeft ook als achtergrond de beproeving van het geloof. (Hebreën 12 vers 6)

God kent de harten

Betekenis: God kent onze gedachten en onze gevoelens.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Psalm 139 vers 1 en 2)

Kan er uit Nazareth iets goeds komen?

Betekenis: wordt gebezigd als men aan iemands kwaliteiten twijfelt.
Bijbelse achtergrond: Nazareth was een veracht stadje en lag bovendien in het verachte Galilea. Het zijn de woorden van Nathanaël tot Filippus, als hem te kennen wordt gegeven dat Jezus van Nazareth de beloofde Messias is. (Johannes 1 vers 47)

Zijn handen in onschuld wassen

Betekenis: zeggen dat men aan iets verkeerds onschuldig is.
Bijbelse achtergrond: als er in de dagen van het Oude Testament een moord gepleegd was en de dader onbekend was, dan moesten de inwoners van de stad die het dichtst bij de plaats van het misdrijf was, een offer brengen en als betoning van hun onschuld aan de moord hun handen wassen. Daarmee gaven ze te kennen onschuldig te zijn. (Deuteronomium 21 vers 6)
Om aan te geven dat men geen vriend is van misdadigers. (Psalm 26 vers 6; Psalm 73 vers 13)
Als de Joden de dood van Jezus eisen en stadhouder Pontius Pilatus dwingen het vonnis te bekrachtigen, wast de laatste zijn handen. Hij geeft daarmee aan de dood van Jezus niet te willen en de schuld daarvan bij de Joden te leggen. (Mattheus 27 vers 24)

Wie heeft, die zal gegeven worden

Betekenis: wie veel bezit, zal zijn vermogen zien vermeerderen. Met geld maakt men geld.
Bijbelse achtergrond: Jezus geeft onder andere dit als antwoord op de vraag waarom Hij in gelijkenissen sprak. (Mattheus 13 vers 12)

Bidt en u zal gegeven worden

Betekenis: God belooft te helpen.
Bijbelse achtergrond: als zelfs mensen hun kinderen bijstaan, hoeveel te meer zal God dat doen. (Mattheus 7 vers 7)

De Heere heeft gegeven, de Heere heeft genomen

Betekenis: aansporing tot berusting in tegenspoed.
Bijbelse achtergrond: Job is alles kwijtgeraakt en spreekt dan deze woorden, waaraan hij nog toevoegt: de naam des Heeren zij geloofd. (Job 1 vers 21)

Men kan geen twee heren dienen

Betekenis: dat is alleen maar verwarrend; ze zouden eens tegenstrijdige opdrachten kunnen geven.
Bijbelse achtergrond: men kan niet God dienen en de duivel. Het is één van beiden. (Mattheus 6 vers 24; Lukas 16 vers 13)

Hoogmoed komt voor de val

Betekenis: wie trots is komt ten val.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Spreuken 16 vers 18)

Vandaag "Hosanna", morgen "Kruist Hem!"

Betekenis: bouw niet op de wispelturigheid van de volksgunst.
Bijbelse achtergrond: een week nadat Jezus met gejuich Jeruzalem werd binnengehaald, eiste het volk Zijn dood. (Mattheus 21 vers 9; 27 vers 22)

Een kloeke huisvrouw is de kroon haars heren

Betekenis: een flinke vrouw die goed het huishouden bestuurt, is de trots van haar man.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Spreuekn 12 vers 4)

IJzer scherpt men met ijzer

Betekenis: desnoods hard tegen hard.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Spreuken 27 vers 17)

Uw ja zij ja, uw neen neen

Betekenis: je moet een man van je woord zijn; te vertrouwen zijn.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. 9Mattheus 5 vers 37)

Zalig hij die zijn juk in zijn jeugd draagt

Betekenis: een harde, moeilijke jeugd, kan later blijken heilzaam te zijn geweest.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Klaagliederen 3 vers 27)

Het gouden kalf aanbidden

Betekenis: aan zijn geld hangen; rijke mensen naar de ogen zien.
Bijbelse achtergrond: de Israelieten wilden op hun woestijnreis een zichtbare god. Ze eisten van Aäron dat hij een gouden stierkalf zou maken, die ze als god zouden kunnen aanbidden. (Exodus 32)

Het is lichter dat een kemel gaat door het oog van de naald, dan dat een rijke ingaat in het koninkrijk der hemelen

Betekenis: een rijke hangt te veel aan zijn aardse goed.
Bijbelse achtergrond: Jezus zegt dit tegen de discipelen, als een rijke jongeman aan Hem gevraagd heeft wat hij moet doen om in de hemel te komen. Op het antwoord van Jezus dat hij alles wat hij heeft moet verkopen en de opbrengst onder de armen moet verdelen, gaat de jongeman bij Jezus weg. (Mattheus 19 vers 24)

Wie zijn kinderen liefheeft, kastijdt ze

Betekenis: wie zijn kinderen goed wil opvoeden, moet soms dtraffe maatregelen nemen.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis, maar dan ook in letterlijke zin. (Spreuken 13 vers 24)

Ieder moet zijn eigen kruis (pak) dragen

Betekenis: ieder mens ondervindt zijn eigen moeite en verdriet.
Bijbelse achtergrond: niet alleen moeite en verdriet, maar ook alles wat je in je leven gedaan hebt, rust op je eigen schouders. (Galaten 6 vers 5)

Men mag geen kwaad met kwaad vergelden

Betekenis: je mag geen onrecht met onrecht beantwoorden.
Bijbelse achtergrond: één der leefregels die Paulus de gemeente van Rome aanreikt. (Romeinen 12 vers 17)

Een nieuwe lap op een oud kleed

Betekenis: deze verbetering is nutteloos; is een vlag op een modderschuit.
Bijbelse achtergrond: het weefsel van een nieuwe lap is steviger dan dat van het oude kleed. De kans op afscheuren is dan groot. Kortom: een nutteloos werk. (Mattheus 9 vers 16)De letter doodt, maar de geest maakt levend
Betekenis: niet de dode vormendienst inspireert, maar het levende geloof.
Bijbelse achtergrond: niet door de werken der wet wordt men zalig, maar door het geloof dat door de Heilige Geest gewerkt wordt. (2 Korinthe 3 vers 5 en 6)

Het licht staat op de kandelaar

Betekenis: de waarheid is voor iedereen duidelijk.
Bijbelse achtergrond: een gelovige moet zodanig vanuit zijn geloof leven, dat het voor iedereen zichtbaar is. (Lukas 8 vers 16)

Zijn licht niet onder de korenmaat stellen

Betekenis: je kennis van zaken laten blijken.
Bijbelse achtergrond: een gelovige moet niet met een boekje in een hoekje gaan zitten, maar iedereen in zijn omgeving tonen dat hij/zij uit het geloof leeft. (Mattheus 5 vers 15)

De liefde bedekt alle dingen

Betekenis: de liefde kan fouten vergeven; ook wel: liefde is blind.
Bijbelse betekenis: komt uit het bekende hoofdstuk over de liefde. (1 Korinthe 13)

Laat uw linkerhand niet weten wat uw rechter doet

Betekenis: wees behulpzaam in stilte; doe dat niet om positief bij anderen op te vallen.
Bijbelse betekenis: doe wel en zie niet om. (Mattheus 6 ver 3 en 4)

Het lot valt altijd op Jona(s)

Betekenis: het zijn altijd dezelfden die het ongelukkig treffen.
Bijbelse betekenis: aan boord van het schip waarop de profeet Jona vluchtte, werd het lot geworpen om de schuldige aan te wijzen van het noodweer. Het lot viel op Jona. (Jona 1 vers 7)

Met de maat waarmee u meet, zal u werdergemeten worden

Betekenis: zoals je anderen behandelt, zul je zelf ook behandeld worden.
Bijbelse achtergrond: de eisen die je aan anderen stelt, ook in geestelijk opzicht, zullen ook aan jou gesteld worden. (Lukas 6 vers 38)

De mantel (van zijn meester) is op hem gevallen

Betekenis: hij handelt in de lijn van zijn voorganger.
Bijbelse achtergrond: de profeet Elia werpt zijn mantel op Eliza, ten teken dat die zijn opvolger zal zijn en in zijn geest zal werken en spreken..(1 Koningen 19 vers 19)

De mens wikt, maar God beschikt

Betekenis: iemand kan nog zo veel plannen maken, het kan altijd anders aflopen dan hij gedacht heeft.
Bijbelse achtergrond: de mens maakt plannen, maar God bepaalt iemands leven. (Spreuken 16 vers 15)

Het is niet goed dat de mens alleen is

Betekenis: mensen hebben elkaar nodig.
Bijbelse betekenis: God ziet dat Adam alleen is en geeft hem een "hulpe tegenover", Eva. De mens is voorbestemd voor het huwelijk. (Genesis 2 vers 18)

Zo oud als Methusalem

Betekenis: heel oud.
Bijbelse achtergrond: Methusalem was de oudste mens, 969 jaar. (Genesis 5 vers 27)

Een goede naam is beter dan olie

Betekenis: een goede naam is heel belangrijk.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Prediker 7 vers 1)

Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt

Betekenis: spreek niet lichtvaardig een oordeel uit over anderen, dit kan zich tegen u keren.
Bijbelse achtergrond: dit is de eerste van een aantal uitspraken die Jezus doet over het oordelen over anderen, zonder de moeite te doen eigen fouten verbeteren. (Mattheus 7 vers 1)

Gij zult een dorsende os niet muilbanden

Betekenis: wie werkt heeft recht op eten.
Bijbelse achtergrond: dit gebod staat tussen geboden over de verhouding tussen mensen. Een bewijs van het feit dat Bijbelse geboden ook recht doen aan dieren. (Deuteronomium 15 vers 4)

Het pad der deugd betreden

Betekenis: een deugdzaam leven leiden.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (het begrip "deugd" komt vaak voor in de psalmberijming van 1773)

Er is geen plaats meer voor mij in de herberg

Betekenis: ik vind geen zitplaats.
Bijbelse achtergond: voor Jozef en de hoogzwangere Maria was geen plaats in een herberg in Bethlehem. Ze moesten genoegen nemen met een plekje in een stal. (Lukas 2 vers 7)

Iemand van Pontius naar Pilatus sturen

Betekenis: iemand van het kastje naar de muur sturen.
Bijbelse achtergrond: Pontius Pilatus was de stadhouder voor wie Jezus terecht moest staan. Waarschijnlijk is dit spreekwoord gebaseerd op het feit dat Pilatus Jezus naar Herodus stuurde, toen hij hoorde dat Jezus eigenlijk berecht moest worden door Herodus. Die was namelijk viervorst over Galilea, de landstreek waar Jezus vandaan kwam. Herodus op zijn beurt wilde er niets mee te maken hebben en stuurde Jezus weer terug naar Pilatus. Waarom de naam Herodus niet in dit spreekwoord voorkomt, is bij deze betekenis onduidelijk. (Lukas 23 vers 6 en 7)

De raven zullen u geen brood brengen

Betekenis: je zult in je eigen onderhoud moeten voorzien.
Bijbelse achtergrond: aan de beek Krith kwamen de raven brood brengen bij de profeet Elia. (1 Koningen 17 vers 4 en 6)

Dat is een gouden ring in een varkenssnuit

Betekenis: dat is als een vlag op een modderschuit.
Bijbelse achtergrond: een schone vrouw die het verstand niet gebruikt, wordt vergeleken met een gouden ring in een varkenssnuit. Een grote tegenstelling: goud is mooi en kostbaar, een varken is in Israel het meest onreine dier dat er bestaat. (Spreuken 11 vers 22)

Is Saul ook onder de profeten?

Betekenis: wordt gezegd van iemand die zich in eeen gezelschap bevindt dat geestelijk boven zijn niveau is.
Bijbelse achtergrond: de latere koning Saul ontmoet een groep profeten. Hij gaat dan eveneens profeteren. Men vraagt zich dan af of Saul bij de profeten hoort. (1 Samuël 10 vers 11 en 12)

Niet waard zijn iemands schoenriem te ontbinden

Betekenis: ver beneden iemand staan.
Bijbelse achtergond: de mensen die naar Johannes de Doper komen luisteren, vragen hem of hij de Messias is. Zijn antwoord is dan het hierboven genoemde spreekwoord. (Johannes 1 vers 27)

De snoeren zijn mij in liefelijke plaatsen gevallen

Betekenis: ik ben in een prettige omgeving terechtgekomen. (snoer = meetlint om landerijen op te meten)
Bijbelse achtergrond: een uitspraak van David, als hij het heeft over wie God voor hem is. (Psalm 16 vers 6)

De splinter in het oog van een ander wel zien, maar niet de balk in eigen oog

Betekenis: de kleine ondeugden van anderen breed uitmeten, maar de grote gebreken van zichzelf over het hoofd zien.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Mattheus 7 vers 3-5)

Die meent te staan zie toe dat hij niet valle

Betekenis: denk er om dat je je goede naam niet verliest.
Bijbelse achtergrond: wie denkt dat hij niet meer in zonde kan vallen, omdat hij een sterk geloof heeft, moet oppassen dat hij niet voor verleidingen bezwijkt. (Mattheus 3 vers 4)

Men moet geen toren bouwen, zonder eerst de kosten te berekenen

Betekenis: denk goed na voor je aan een risicovolle onderneming begint.
Bijbelse achtergrond: als je een toren gaat bouwen -een duur project-, moet je van te voren weten of je het financieel kunt volbrengen. (Lukas 14 vers 23)

Wie met tranen zaait, zal met gejuich maaien

Betekenis: na tegenspoed komt voorspoed.
Bijbelse achtergrond: wie moeilijk werk volbrengt, zal overwinnen. (Psalm 126 vers 5)

Die zichzelf verhoogt, zal vernederd worden

Betekenis: wees niet hoogmoedig, dat zal je ondergang worden.
Bijbelse achtergrond: dezelfde betekenis. (Lukas 14 vers 11; 18 vers 14; Mattheus 23 vers12)

De verzenen (hielen) tegen de prikkels slaan

Betekenis: zinloze tegenstand bieden.
Bijbelse achtergrond: een os voor de ploeg die de ploegbalk met zijn achterpoten wilde wegtrappen, sloeg de verzenen tegen de prikkels = ijzeren pinnen die op de balk waren aangebracht ter voorkoming van achteruit trappen. (Handelingen 9 vers 5)

Een vreemdeling in Jeruzalem

Betekenis: iemand die onbekend is met de plaatselijke toestanden.
Bijbelse achtergrond: als de Emmausgangers op weg naar huis met Jezus spreken, zonder Hem te herkennen, denken zij uit Zijn woorden te berijpen dat Hij niet weet wat er de dagen ervoor in Jeruzalem gebeurd is. (Lukas 24 vers 13-35)

Die niet werkt, zal ook niet eten

Betekenis: meestal opgevat als gerechte straf voor verkeerde daden.
Bijbelse achtergrond: zich niet met "ijdele" zaken bezighouden. (2 Thessalonicensen 3 vers 10)

Dat is een wet van Meden en Perzen

Betekenis: een onwrikbaar vaste regel.
Bijbelse achtergond; een wet waaraan niet getornd kon worden. (Esther 1 vers 19; Daniël 6 vers 13, 16)

Arbeiden in de wijngaard des Heeren

Betekenis: werkzaam zijn op kerkelijk gebied.
Bijbelse achtergrond: werkzaam zijn in de dienst van God. (Mattheus 21 vers 28)

Die wind zaait, zal storm oogsten

Betekenis: degene die tweedracht en onrust zaait, zal dit dubbel en dwars terugkrijgen.
Bijbelse achtergrond: omdat het volk Israel niet naar Gods geboden heeft geleefd. zullen vijanden het land binnenvallen. (Hosea 8 vers 7)

Een wolf in schaapskleren

Betekenis: iemand die zich vriendelijk voordoet, maar eigenlijk heel slecht is.
Bijbelse achtergond: een waarschuwing tegen valse "leraars". (Mattheus 7 vers 15)

In zak en as zitten

Betekenis: ongelukkig en somber zijn.
Bijbelse achtergrond: bij droefheid bekleedde men zich met een zak en strooide as op het hoofd. (Esther 4 vers 1-3)

Op zand bouwen

Betekenis: ongefundeerde verwachtingen koesteren.
Bijbelse achtergrond: deze uitspraak is ontleend aan de gelijkenis van de wijze en de dwaze bouwer. De wijze man fundeert zijn huis op de rots(grond) en de dwaze man bouwt zijn fundering op het zand. (Mattheus 7 vers 24)

Zijn ziel in lijdzaamheid bezitten

Betekenis: zich neerleggen bij het onvermijdelijke.
Bijbelse achtergrond: een advies van Jezus aan de discipelen, als hij wijst op de consequenties die het volgen van Hem voor hen kan inhouden. Mattheus 21 vers 19)

Antwoordt de zot naar zijne dwaasheid niet

Betekenis: op een domme vraag is geen wijs antwoord mogelijk.
Bijbelse achtergrond: als je een antwoord geeft op de vraag van een zot, ben je even dwaas. (Spreuken 26 vers 4)

Lees verder

© 2012 - 2019 Bvell, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Spreekwoorden over appels in de Nederlandse taalSpreekwoorden over appels in de Nederlandse taalAppels, we vinden deze vruchten zo gewoon. Dit fruit maakt deel uit van onze Nederlandse (eet)cultuur. Zo gewoon en al z…
Bijbelse spreekwoorden en uitdrukkingenVan alle boeken is de Bijbel het meest vertaalde boek. Vanaf de eerste Nederlandse bijbel van 1477 tot de laatste van 20…
Dementie en taal: spreekwoorden in activiteitenDementie en taal: spreekwoorden in activiteitenMet mensen met dementie kan het leuk en zinvol zijn om taalactiviteiten te doen. Ook als hun spreektaal door bijvoorbeel…
Schoenen: ons dagelijks schoeisel in spreekwoordenSchoenen: ons dagelijks schoeisel in spreekwoordenDe schoenen, waarop wij iedere dag lopen, zijn in onze spreekwoorden terecht gekomen. Lang voordat opiniepeilingen en st…
Buitenlandse spreekwoordenBuitenlandse spreekwoordenDe nederlandse taal kent vele spreekwoorden. Hele bekende zoals:"Na regen komt zonneschijn". En spreekwoorden die nauwel…
Bronnen en referenties
  • Spreekwoorden verklaard. dr. C.G.L. Apeldoorn en Rob van Riet, Baarn 1987

Reageer op het artikel "Meer spreekwoorden ontleend aan de Bijbel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bvell
Laatste update: 20-09-2012
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!