InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Feestdagen > Het vieren van oud en nieuw, waarom op 1 januari?

Het vieren van oud en nieuw, waarom op 1 januari?

Het vieren van oud en nieuw, waarom op 1 januari? Veel van de rituelen uit onze tijd zijn terug te voeren op onze voorouders: de Germanen. De meeste van hun rituelen speelden zich af rond de zon. Als de zon zich in de winter niet of nauwelijks liet zien, wendden zij de nodige middelen aan om de zon te laten terugkomen. Men danste, men stak vuren aan, men offerde vee en/of voedsel, en ja, rond 21 maart kwam elk jaar de zon weer terug. Door dit voortdurende succes bleven de rituelen, want ze leverden wat op.

Nieuwjaar

Voor ons is deze datum, het begin van het nieuwe jaar, een vaststaand gegeven. Eigenlijk is het helemaal niet zo vanzelfsprekend dat het nieuwe jaar op die dag gevierd wordt.
Zoals gezegd vierden de Germanen dagenlang het einde van een jaar en het begin met de hernieuwde komst van de zon. Ze vierden het "Joelfeest" van 25 december (de geboorte van Jezus) tot 6 januari (Driekoningen).Rond 1 januari zou het hoogtepunt van de festiviteiten hebben gelegen met veel eten en drinken, offers, vuren en veel lawaai. De Romeinen stelden 44 v.Christus de Juliaanse kalender in (Julius Caesar) en vierden nieuwjaar op 1 januari door de God Janus vriendelijk te stemmen met offers.

Het Christendom

De Christelijke kerk heeft al meteen bij het ontstaan van het christendom met alle macht geprobeerd van deze heidense feesten af te komen en een datum vast te stellen waarop het nieuwe jaar gevierd zou worden. Het begin van het nieuwe jaar werd vastgesteld op 25 december. De geboorte van Jezus zou met zijn feestelijkheden die van de Germanen vervangen. 1 Januari werd uitgekozen tot bid- en boetedag.Op deze dag werd de besnijdenis van Jezus gevierd. Maar niet iedereen legde zich daar zomaar bij neer. Velen bleven rond Sint-Maarten (11 november) en anderen rond Pasen het nieuwe jaar vieren.
In 1575 (tijdens de Tachtigjarige Oorlog) bepaalde de Spaanse langvoogd Requesens dat het nieuwe jaar op 1 januari zou beginnen. In 1582 werd de nu nog steeds gebruikte Gregoriaanse kalender ingesteld door paus Gregorius XIII. Langzaam maar zeker werd 31 december door elk volk geaccepteerd als de afsluiting van het burgerlijk jaar. Het kerkelijk nieuwjaar begint op de zondag in de advent, die het dichtst ligt bij de naamdag van Sint-Andreas (30 november). De naamdag van Sint-Sylvester (31 december) zou een logischer dag zijn.

Anno nu

In onze tijd wordt eigenlijk nog steeds de feesttijd van de Germanen gehandhaafd door de schoolvakanties en de verplichte vrije dagen van ambtenaren en bedrijfsleven. Ook de verbrandingen van kerstbomen, een gewoonte die her en der in Nederland nog plaatsvindt, verjagen nog steeds het oude jaar, om weer plaats te kunnen maken voor het nieuwe licht en het nieuwe leven. Ons vuurwerk en klokgelui zijn overblijfselen van het lawaai van de Germanen. Hiermee joegen ze de geesten weg. Voor de geesten werden offers neergezet, die later door henzelf werden opgegeten en opgedronken. Ook wij eten en drinken in deze tijd overvloedig. Er zijn zelfs vaste gerechten ontstaan voor deze tijd van het jaar: kerststollen, oliebollen, duivekaters en nieuwjaarswafels.
Het geven van cadeaus in deze tijd (Sinterklaas), kerst (kerstpakket) en nieuwjaarswensen hebben als oorsprong het gunstig stemmen van het lot. "Wie goed doet, goed ontmoet".

Nieuwjaarsnacht schoon en klaar, beduidt een vruchtbaar jaar.

Lees verder

© 2012 - 2018 Wilvdvleuten, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Braintraining bij dementie: Oud- en NieuwjaarsquizBraintraining bij dementie: Oud- en NieuwjaarsquizActiviteiten voor ouderen met een vorm van dementie zoals Alzheimer, zijn van groot belang voor hun welzijn. Activiteite…
Waarom steken we met oud en nieuw vuurwerk af?We steken allemaal elk jaar met oud en nieuw vuurwerk af. Waarom steken we vuurwerk af en hoe is vuurwerk ontstaan?
Aanpassing tijden afsteken vuurwerk 2014/2015Aanpassing tijden afsteken vuurwerk 2014/2015Jaarlijks gebeuren er veel ongelukken tijdens oud en nieuw met vuurwerk. Het kabinet heeft in 2014 preventiemaatregelen…
Vuurwerk, wees voorzichtigVuurwerk, wees voorzichtigBinnenkort is het weer oud en nieuw en gaat er veel vuurwerk de lucht in. Dit is natuurlijk prima. Maar hoe kan je nou v…
Oud en nieuw: geschiedenis, tradities en gebruikenNieuwjaar is de dag waarop in de Westerse landen het begin wordt gevierd van het nieuwe jaar. De jaarwisseling staat bol…
Bronnen en referenties
  • Van Allerheiligen tot Sint-Juttemis, I. van Eijk

Reageer op het artikel "Het vieren van oud en nieuw, waarom op 1 januari?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wilvdvleuten
Laatste update: 03-01-2014
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Feestdagen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!