Neoclassicisme 1760 - 1840

Neoclassicisme 1760 - 1840 Het neoclassicisme (1760 - 1840) was een reactie op de frivole en overvloedige vormentaal die tot uiting kwam in de rococo. Harmonische proporties en zuiverheid van vorm werden nagestreefd.

Wat is neoclassicisme?

Neoclassicisme ontstond vanuit de overtuiging dat de barok en de rococo de architectuur te ver van zijn uitgangspunten hadden verwijderd, en een consequente belangstelling voor wat die uitgangspunten waren. Deze zoektocht werd geholpen door zowel het intellectuele klimaat van de verlichting als door archeologische ontdekkingen.

Ontstaan

De stroming kwam op gang na archeologische vondsten die de belangstelling voor de oudheid opnieuw aanwakkerden. Bijvoorbeeld de vondst van Pompeii in 1748.Ook de belangstelling voor de uit de oudheid daterende restanten in Griekenland. Daarvoor was men voornamelijk geïnteresseerd in de Romeinse monumenten in Italië.

Er was echter ook een belangrijke theoretische kant. Volgens Marc-Antoine Laugier kon alle architectuur worden herleid naar de ‘primitieve hut’, het antwoord op de noodzaak voor beschutting dat bestaat uit een eenvoudig bouwsel van boomstammen en takken. Deze elementen werden georganiseerd tot basisvormen van driehoeken en vierkanten en weerspiegelen de overtuiging dat de ratio en natuurlijke vormen dezelfde basis hebben. Dit intellectuele bedenksel was een aantrekkelijk alternatief voor de rococo en was schatplichtig aan Vitruvius’ beschrijving van de mythische afkomst van de architectuur, maar ging vel verder dan een heropleving van de antieke vormen.

Kenmerken

Verfijning, grote aandacht voor de contourlijnen, anatomie, rationaliteit, historisch verantwoorde aankleding en situering in klassieke omgeving. Er was een grote drang naar perfectie en de wil om nóg klassieker te worden dan de Grieken zelf. Dit leidde vaak tot stijve en soms levenloze beelden. Door de opgravingen werd het mogelijk om de klassieke bouwwijzen in het echt nader te onderzoeken en nieuwe ontwerpen aan de originele voorbeelden te toetsen. Motieven waren bijvoorbeeld: vazen, urnen, korenaren, sfinxen, guilloches, trofeeën, lauwerkransen etc.

Architectuur

De gebouwen kenmerken zich door sobere, strenge vormen en een monumentaal karakter. Ook werden de klassieke zuilenorden Dorisch, Ionisch en Corinthisch veel toegepast. La Madeleine (foto) is een van de bekendste kerken van Parijs en deze lijkt ook het minst op een kerk. Het gebouw heeft het uiterlijk van een Romeinse tempel, omringd door een rij van 52 Korinthische zuilen.

Een ander neoclassicistisch gebouw; Altes Museum in Berlijn van architect Karl Friedrich Schinkel. De rij enorme Ionische zuilen laat Schinkels strenge en rigoureuze toepassing van het classicisme zien. De Griekse cultuur stond voor een combinatie van cultuur en discipline; dat paste hij hier toe bij de bouw van een museum.

Schilderkunst

In de schilderkunst zijn vooral David (1748-1825) en Ingres (1780 - 1867) de belangrijkste vertegenwoordigers. Er kwam steeds meer belangstelling voor het schilderen van taferelen uit de Romeinse geschiedenis. De reden hiervan was dat men overeenkomsten zag tussen die verhalen en de eigen politieke situatie. Waarden uit de oudheid werden ‘vernieuwd’, afgebeeld in een strenge en strakke, bijna volgens wetten ontwikkelde schilderkunst.
© 2010 - 2020 Carolien25, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Literatuur: ClassicismeDe Nederlandse literatuurgeschiedenis begon zich in de Middeleeuwen te ontwikkelen en heeft sindsdien vele veranderingen…
Kunststijlen bij schilderijenIn de Oudheid zijn er vele schilderijen geschilderd; denk hierbij bijvoorbeeld aan Caravaggio met elke keer een rode doe…
De Grand Tour, Italië als museumDe Grand Tour, Italië als museumIn de late zestiende, vroege zeventiende eeuw ontwikkelt zich in Europa een verschijnsel dat we de Grand Tour noemen. Di…
De renaissance: veranderingen in kunst en architectuurDe renaissance is na de klassieke oudheid de belangrijkse bloeiperiode in de Italiaanse kunst en architectuur. Welke ver…

Expressionisme 1905 - 1940Expressionisme 1905 - 1940Het expressionisme is een stroming in vooral kunst en literatuur in Europa, vanaf 1905 tot 1940. Het woord "expressionis…
Hollandse Renaissancestijl van Hendrick de Keyser (1565-1621Hollandse Renaissancestijl van Hendrick de Keyser (1565-1621Hendrick de Keyser werd in 1565 geboren in Utrecht en was de zoon van de Utrechtse meester-meubelmaker Cornelis Dirxzoon…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Neoclassicisme 1760 - 1840"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Jorrit Wauters, 18-10-2013 15:19 #1
Beste

het neoclassicisme is een reactie op barok, niet op rococo.

Zou u dit willen aanpassen, want anders komen mensen de verkeerde info te weten.

Mvg

Infoteur: Carolien25
Gepubliceerd: 02-02-2010
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!