InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Kunst > Bruegel en de boeren

Bruegel en de boeren

Bruegel is een van de bekendste Vlaamse schilders en zijn schilderijen hebben tal van interpretaties waarvan hier het boerenaspect wordt besproken.

Interpraties van Bruegel's werk

Er zijn vele interpretaties mogelijk van Bruegels werk, kijk maar naar een van z'n bekendste schilderijen 'De Dulle Griet', dat enorm veel details bevat.Bruegel was een man die de wereld in beweging wilde begrijpen, het leven ervan in beeld wilde brengen. In de eeuw van Bruegel waren er zoveel grote tegenstellingen, verschillende wereldvisies, waar zoveel – eigen aan het humanisme in die tijd- in vraag werd gesteld. Maar Van Mander,een biograaf van Bruegel, zei dat Bruegel geen politieke, sociale of filosofische doelen had maar zijn vermaak vond in het observeren van boeren die eten, drinken, dansen, springen en in het beschrijven van de dagelijkse dingen uit zijn tijd.

Er worden op zijn schilderijen typische dingen uit zijn tijd in afgebeeld. Dit leverde hem de naam BoerenBruegel op, maar dit klopt niet volledig. Men kan onmogelijk het hele oeuvre van Bruegel onder eenzelfde noemer brengen. ‘Spreekwoorden’ en ‘Kinderspelen', twee van zijn werken, zet de toeschouwer tot glimlachen aan. Dit leidde er soms zelfs toe dat velen er niet in slagen een origineel van een kopie te onderscheiden als het mààr boeren, spreekwoorden, zwelgpartijen of kinderspelen zijn. Dit kan echter niet gezegd worden van ‘ De triomf van de dood’, een erg grauw en morbide schilderij. Hier is geen sprake meer van een ‘BoerenBruegel’. Moet er dan een ander etiket op Bruegel geplakt worden? NEEN! Er zijn verschillende interpretaties mogelijk.

Bruegel vandaag

De veelheid aan interpretaties maakt Bruegel ook vandaag nog, in een tijd die eveneens vol contradicties zit, bijzonder actueel. Als Bruegel vooral geprezen wordt als de kunstenaar die op een enkel schilderij een honderdtal spreekwoorden of kinderspelen wist samen te brengen, dan wordt zijn belang wel erg gereduceerd. Met groot gemak lijken hier een groot aantal details naast elkaar te worden geplaatst, dat zo’n kunde tentoon spreidt, dat het traditionele vakmanschap of de plaatselijke tradities ruimschoots overklast. De inhoudelijke drukte van de werken vindt haar tegenhanger in de draagwijdte van de onderwerpen, die met dezelfde zin voor leven en emotie de toeschouwer weten te boeien.

Vanwaar de interesse voor het boerenbestaan?

Het platteland was hem goed bekend, aangezien hij er waarschijnlijk geboren werd. En ook voor de stedelingen was het platteland nooit veraf,omdat hetl net buiten de wallen van de stad reeds begon. Bruegel had oog voor de natuur wat in zijn werk ‘de seizoenen’ goed te zien is. Vandaar groeit waarschijnlijk ook Bruegels interesse voor de boer, die te midden van de natuur leeft, en hun gewoontes. Zijn naam Boerenbruegel, hij werd ook wel Bruegel den drol genoemd, plaatst hem in een ludiek kader als schilder van leuke, grappige dingen (zoals Spreekwoorden en Kinderspelen), dit doet echter wel tekort aan zijn geniale persoonlijkheid en diepe mensenkennis.

Vergelijking Spreekwoorden en Kinderspelen

‘Spreekwoorden’ en ‘Kinderspelen hebben beiden een encyclopedisch karakter, hij plaatst verschillende grappige taferelen naast en tussen elkaar. Bij beiden is er een soort birds-eye-view effect zodat alles duidelijk te zien is. De afmetingen van beide schilderijen zijn nagenoeg gelijk en er werd wel eens gezegd dat spreekwoorden en kinderspelen pendanten zijn van elkaar. Dit wil zeggen tegenhangers die een soort van eenheid vormen, omdat ook het thema ongeveer hetzelfde is: het grappig uitbeelden van zijn leefwereld. De gelijkenissen en het feit dat ze chronologisch ook erg dicht bij elkaar liggen, laten ons sterk vermoeden dat Bruegel ze voor eenzelfde bestemming geschilderd heeft en voor dezelfde opdrachtgever.
© 2010 - 2019 Loen, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kinderspelen van BruegelKinderspelen van BruegelKinderspelen is een van de meer bekendere schilderijen van Bruegel en wordt hieronder uitvoerig besproken.
Pieter Bruegel de OudePieter Bruegel de OudeDe Vlaamse schilder Pieter Bruegel de Oude schilderde weidse, panoramische landschappen, het alledaagse leven van boeren…
Kinderspel in de zestiende eeuwKinderspel in de zestiende eeuwDe zestiende eeuw was de eeuw van de reformatie. Twee grote kerkhervormers traden naar voren, Calvijn en Luther. De twee…
De Schreeuw - Edvard MunchDe Schreeuw - Edvard MunchDe Schreeuw van Edvard Munch is een schilderij dat eigenlijk iedereen wel kent. Maar wat is nu eigenlijk het verhaal era…
De waarde van een schilderij bepalenDe waarde van een schilderij bepalenVeel mensen willen graag weten wat een schilderij dat zij in het bezit hebben of juist willen kopen waard is. Het simpel…

Reageer op het artikel "Bruegel en de boeren"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

A. J. de Schrijver, 22-03-2010 20:18 #1
Ik denk dat er nog een belangrijk element meespeelt. De tijd van Bruegel was voor de plattelandsbevolking een zeer miserabele tijd, door tal van omstandigheden: een "kleine ijstijd" (vandaar misoogsten), plunderende en vernielende legerbenden enz.Kijk naar "De Boerenbruiloft" of naar "De Boerendans" of naar "De Dans van de Bruid".
Het is feest, maar niemand lacht; men had er echt geen reden toe… Als grote humanist was Bruegel zeker begaan met het lot van de boeren. Zoals hij begaan was met het lot van anderen sukkelaars : als hij kreupelen schildert, is het niet uit misplaatste sensatiezucht of voyeurisme. Maar om de miserie aan de wereld te tonen.
"Bruegel is een van de bekendste Vlaamse schilders". Zo klinkt de aanhef van het artikel. Terecht. Ik zou zelfs meer durven zeggen : Bruegel was en is de grootste landschapsschilder ooit in West-Europa.
Met dank voor het mooie artikel dat terecht ingaat tegen een boel goedkope misvattingen. Die het gevolg zijn van het geschrijf van Van Mander, die Bruegel nooit persoonlijk heeft gekend, en alles moest hebben van "horen zeggen" of van wat hij "meende" te kunnen zien op de werken.
In Dilbeek trachten we een juist beeld van het genie van Bruegel te brengen; we plaatsten 19 grote kleurvaste en weerbestendige reproducties van de mooiste schilderijen. Voor een deel ervan trouwens zocht Bruegel zijn inspiratie in de streek in de Pedevallei (met o.m. het kerje van Sint-Anna-Pede). Deze reproducties staan opgesteld in de natuur, langsheen wegen en straten, dus op elk ogenblik volledig gratis toegankelijk. "Grote kunst in de natuur"… Binnen enkele uren bekijkt men hier rustig werken die in 11 musea over de hele wereld hangen.
Albrecht de Schrijver, coördinatior van het Openlucht-Bruegelmuseum te Dilbeek (BE)

Infoteur: Loen
Gepubliceerd: 16-03-2010
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Reacties: 1
Schrijf mee!