Schilders 17e eeuw: Jacob van Ruisdael (1628-1682)

Schilders 17e eeuw: Jacob van Ruisdael (1628-1682) De bekende landschapsschilder Jacob van Ruisdael heeft wel 700 schilderijen vervaardigd. Hij herhaalde vaste beelden zoals bergen, watervallen, stranden en duinen, zandgronden en korenvelden, molens, zeegezichten en winterlandschappen. Zijn schilderijen hebben vaak een laag gezichtspunt. Er steekt doorgaans iets tegen de achtergrond af. Hij schilderde zijn schilderijen doorgaans op een donkere achtergrond. Daarom hebben zijn schilderijen vaak donkere tinten.

Jacob van Ruisdael (1828-1882)

De landschapsschilder Jacob van Ruisdael wordt wel beschouwd als de grootste Nederlandse landschapsschilder uit de zeventiende eeuw. Hij was afkomstig uit een schildersfamilie. Zijn vader was schilder en zijn oom was de bekende landschapsschilder Salomon van Ruisdael (1600-1670).

De eerste schilderijen van Jacob van Ruisdael dateren uit 1746. Deze landschapsschilder uit de tweede generatie heeft circa 700 schilderijen vervaardigd. Landschapsschilders van de tweede generatie legden de horizon laag. Bovendien werd de weergave van mensen steeds meer vervangen door de weergave van natuurverschijnselen zoals een zonsondergang, een sneeuwstorm, een door de maan belichte rivier bij nacht en woeste wolkenpartijen.

Landschapsschilder van schijnbaar realistische landschappen

De schilderijen van Jacob van Ruisdael lijken realistisch. Het vertrouwde duin- en rivierlandschap staat centraal. De zandgronden, de bomen en de samengepakte wol; en zijn heel natuurlijk weergegeven. Op sommige schilderijen kunnen zelfs bepaalde boomsoorten worden onderscheiden. Het zijn echter geen realistische landschappen, want Ruisdael voegt aan het vertrouwde en herkenbare landschap een gevoel voor het dramatische, indrukwekkende en onheilspellende toe. Met gezochte lichteffecten en dramatische luchten creëert hij, in een indrukwekkende en uitgebalanceerde compositie, een bewogen, romantisch en kleurrijk beeld van het landschap.

Twee soorten landschappen

In de jaren zestig van de zeventiende eeuw borduurt Ruisdael voort op de duinlandschappen en rivierlandschappen die werden vervaardigd door landschapsschilders uit de eerste helt van de zeventiende eeuw. Hij schildert landschappen die de weidsheid van het Nederlandse landschap tonen, zoals zijn bekende 'Haarlempjes' (schilderijen van een aan de horizon gelegen Haarlem). Bovendien vervaardigt hij landschappen die de wildbeboste en ongeciviliseerde kant van de natuur tonen, zoals zijn schilderijen van het kasteel in Bentheim.

Bron: Jacob van Ruisdael, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Jacob van Ruisdael, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Landschap met korenveld

Zijn schilderijen van landschappen met een korenveld de weidsheid van het Nederlandse landschap. Doorgaans zijn er weinig mensen in het landschap aanwezig. Het weergeven van een exacte geografische locatie is niet het belangrijkste. In deze schilderijen worden de natuurkrachten en natuurverschijnselen getoond in relatie tot het rijpe korenveld. Een indrukwekkende wolkenpartij met geweldige wolkenformaties verheft zich boven het landschap. De donkere wolken duiden op een naderend onweer- of regenfront. Bovendien geven ze een suggestie van de dreiging die het front heeft voor het korenveld.

Zijn landschappen met een korenveld zijn zorgvuldig geconstrueerde composities. Met zijn kleur- en lichteffecten weet van Ruisdael een grote dramatische zeggingskracht te bereiken. De nietige mens wordt getoond in het aanschijn van de natuurkrachten.
Bron: Jacob van Ruisdael, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Jacob van Ruisdael, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Landschap met het kasteel Bentheim

Jacob van Ruisdael heeft het kasteel van Bentheim ongetwijfeld gezien tijdens een reis die hij in 1650 samen met de landschapsschilder Nicoalaes Berchem maakte in het Duits-Nederlandse grensgebied. Hij maakte toen van het kasteel een aantal schetsen. Hij vervaardigde diverse schilderijen van het kasteel. In die schilderijen beeldt hij het woeste, uitheemse landschap uit, met vervaarlijke rotsen en overweldigende bergpartijen. Het kasteel wordt, in verhouding tot het landschap, te groot weergegeven. In combinatie met de indrukwekkende wolkenformaties maakt het schilderij Gezicht op kasteel Bentheim uit 1653 een majestueuze en dramatische indruk. De schilder toont de toeschouwer een romantisch geïdealiseerd beeld van het landschap in een indrukwekkende compositie.

Lees verder

© 2018 - 2021 Pmpaul, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Schilders 17e eeuw: Jan van Goyen (1596-1656)Schilders 17e eeuw: Jan van Goyen (1596-1656)Jan van Goyen schilderde aanvankelijk landschappen met figuren met duidelijke kleuraccenten. Later koos hij voor grijsbl…
Schilderkunst 17e eeuw: Italianiserende landschapschildersSchilderkunst 17e eeuw: Italianiserende landschapschildersIn de zeventiende eeuw werd Italië door Hollandse schilders gezien als een goede plaats om de leertijd af te sluiten. Ro…
Voorbeelden van Nederlandse schilderkunst in de 17e eeuwVoorbeelden van Nederlandse schilderkunst in de 17e eeuwIedereen is wel bekend met De Nachtwacht van Rembrandt van Rijn en het Meisje met de parel van Johannes Vermeer. Het wer…
Schilderkunst 19e eeuw: Engelse landschapsschilderkunstSchilderkunst 19e eeuw: Engelse landschapsschilderkunstDe Engelse landschapsschilders uit de negentiende eeuw, de tijd van de romantiek, vereeuwigden het nostalgische Engelse…

Moderne schilderkunst: de Haagse SchoolModerne schilderkunst: de Haagse SchoolDe schilders van de Haagse School, zo genoemd omdat veel schilders van deze stroming korte of langere tijd in Den Haag w…
De Stijl fietsroute met tien kunstwerken van Boris TellegenDe Stijl fietsroute met tien kunstwerken van Boris TellegenTussen de steden Utrecht en Amersfoort is op 24 juni 2018 De Stijl fietsroute geopend, een snelfietspad met op de route…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Wikipedia
  • Cumming, Robert Kust. Unieboek, Houten ISBN 90-269-2977-3.
  • Sillevis, John (2007) De schilderkunst der Lage Landen Deel 2. Amsterdam University Press, Amsterdam ISBN 978-90-5356-833-0.
  • Visser, I. (2003) Kunst. Essaydeel Open Universiteit, Heerlen ISBN 90-358-1706-0
  • Afbeelding bron 1: Jacob van Ruisdael, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Jacob van Ruisdael, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Pmpaul (197 artikelen)
Laatste update: 07-11-2020
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Kunst
Bronnen en referenties: 6
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.