Pieter - Paul Rubens, de man

Een schilder die hield van naakte voluptueuze lichamen en hiermee in de 17e eeuw een plaatsje veroverde in het schildersmilieu van die tijd. Na heel wat zaken geleerd te hebben in Italië maakte hij in zijn atelier in Antwerpen tal van schilderijen met afwisseling in kleur en vorm. Zo beeldde hij niet enkel altaarstukken en portretten af maar kon men ook genieten van de talloze landschappen die hij schilderde. Rubens was meer dan een schilder. Hij was een fenomeen.

Pieter - Paul Rubens en zijn familie

Pieter - Paul werd in 1577 geboren in Siegen, Duitsland. Zijn familie kwam echter uit Antwerpen. Zijn vader Jan Rubens had kerkelijk en burgerlijk recht gestudeerd in Leuven en Italië. Zijn moeder, Maria, was de dochter van een tapijthandelaar. Zijn ouders hadden Antwerpen moeten verlaten nadat ze betrokken waren geraakt bij de godsdienstconflicten in de Spaanse Nederlanden. Jan Rubens had zich namelijk bekeerd tot het protestantisme. Hij trok hierop met zijn gezin naar Keulen waar hij de juridisch adviseur van Anna van Saksen, de vrouw van Willem de Zwijger. Hij begon echter een verhouding met Anna. Toen Willem de Zwijger dit ontdekte werd Jan Rubens gevangengenomen. Dankzij het feit dat zijn vrouw, Maria, voor Jan Rubens pleitte ontsnapte hij aan de doodstraf. Anna van Saksen werd krankzinnig nadat Willem de Zwijger van haar was gescheiden en Jan Rubens werd verbannen naar Siegen waar zijn eerste zoon, Philip, werd geboren in 1574. Drie jaar later was het dus de beurt aan Pieter - Paul. Enige tijd later kreeg de familie Rubens echter de toelating om opnieuw terug te keren naar Keulen waar Jan Rubens zich opnieuw tot het christendom bekeerde.
Op 10- jarige leeftijd verliest Pieter - Paul zijn vader en 2 jaar later keert zijn moeder terug naar Antwerpen met haar drie kinderen. De stad was omwille van de godsdienstconflicten zo veranderd in een plek die tot tweemaal toe werd geplunderd en die op economisch vlak werd geboycot door het lamleggen van de scheepvaart.

Zijn scholing

Pieter - Paul trok eerst naar de school van een befaamd latinist. Later werd hij page bij gravin Marguerite de Lalaing. Dankzij haar ontwikkelde zich bij Pieter - Paul het talent om aardig en verfijnd te zijn. Hij stapte echter af van de typisch humanistische tradities van zijn familie en focuste zich op de schilderkunst. Omdat in die periode het onmogelijk was om vrij een artistiek beroep uit te voeren volgde hij een opleiding bij andere schilders. Het was namelijk zo dat alles wat een beroep betrof door een gilde werd bepaald. Zonder tot de gilde toe te treden en het parcours er te volgen kon men onmogelijk aan de slag. Zijn eerste leermeester was Verhaecht, die een aangetrouwd familielid was. Tobias Verhaecht was een landschapsschilder en maakt Pieter - Paul al snel duidelijk dat hij zijn opleiding moest vervolledigen met een trip aan Italië. Adam van Noort was zijn tweede leermeester maar de belangrijkste bleek Otto van Veen te zijn. Hij bracht hem niet alleen de kunsten van het schilderen bij maar eveneens de liefde voor literatuur en de Oudheid. Na zijn opleiding was Pieter - Paul meester van de Antwerpse St-Lucasgilde maar hij wou meer. Het behoren tot deze gilde zorgde ervoor dat hij vanaf dan zijn eigen atelier mocht leiden en zijn eigen werk mocht verkopen.

Pieter - Paul Rubens in Italië

Hij trok naar Italië en bracht er acht jaar door als hofschilder van Vincenzo I, hertog van Mantua. Vincenzo I was een mecenas voor alle kunsten en zorgde ervoor dat zijn hof het symbool werd van rijkdom, luxe en weelde. Aan het hof krijgt hij niet enkel de kans om zich als schilder verder te ontplooien maar leert hij de gewoontes en gedragingen van een gentleman. Hij scherpt zijn talenkennis bij en spreekt naast Nederlands en Duits al snel Latijn, Italiaans en Spaans.
In Italië bestudeert hij de klassieke en moderne schilders en reist er rond. Hij trekt naar Firenze en Rome waar hij Griekse en Romeinse kunst van dichtbij kan zien. Hij kopieert tal van werken van Italiaanse meesters. In 1601 schildert hij 3 altaarstukken voor de Santa Croce.
Hij is echter niet enkel geliefd omwille van zijn schilderwerk. Blijkbaar kan hij eveneens goed overweg met woorden en al snel wordt hij als diplomaat uitgestuurd. Het feit dat hij een enorme faam als schilder ontwikkelde en weinig politieke ambitie toonde maakten hem tot ideale onderhandelaar. In 1603 wordt hem opgedragen door Vincenzo Gonzaga om een aantal schilderijen te schenken aan Filips III. Hij verblijft dan ook een tweetal jaar in Spanje en maakt er kennis met de Spaanse schilderkunst.
Een 3-tal jaar later bezoekt hij zijn broer , Filips, die op dat ogenblik bibliothecaris is geworden in Rome. Hij werkt er voor de kardinaal, Colonna. De opdracht om een altaarstuk te schilderen voor Chiesa Nuova wordt dan ook aan Pieter- Paul gegeven. De eerste versie voldeed echter niet en dus maakte Rubens een nieuwe, maar dan wel op leisteen.

Pieter - Paul Rubens en zijn terugkeer naar Antwerpen

Wanneer zijn moeder overlijdt in 1608 keert hij terug naar Antwerpen. Een jaar later trouwt hij met Isabella Brant. Isabella was 18 jaar toen ze huwde met Rubens. Ze was de dochter van een gekend jurist en humanist.
In datzelfde jaar heerst er dankzij het bestand tussen de Spaanse Nederlanden en de Verenigde Provincies in het noorden al wat meer politieke stabiliteit. Er was ook opnieuw een economische bloei merkzaam in Antwerpen. Dit zorgde ervoor dat hij benoemd werd tot hofschilder van aartshertogen Isabella en Abrecht. Hij kreeg onmiddellijk het privilege om vanuit Antwerpen te werken en hoefde dus niet aan de slag te gaan in Brussel.
Nadat hij begonnen was aan de triptiek van de Kruisoprichting bouwt hij eveneens een prachtige woning in Italiaanse stijl. Een jaar later, 1611, wordt dat overschaduwd door de dood van zijn broer Filips. Hij schildert echter in datzelfde jaar de triptiek van de Kruisafneming die men nog steeds in de kathedraal van Antwerpen kan bewonderen. Ook wordt zijn dochtertje, Clara Serena, geboren. Ze zal echter op slechts 12-jarige leeftijd sterven.
In de periode van 1615 -1620 werkt Pieter - Paul Rubens samen met jan Breugel en Frans Snyders. Ook Antoon van Dyck wordt medewerker bij Pieter - Paul. De jaren die daarop volgden werden vooral getekend door nieuwe opdrachten om tal van werken te maken. Deze werken waren niet enkel voor de kerk bedoeld maar eveneens voor de familie de Medici. Het hoge tempo van de productie van de werken kon de meester waarmaken door enkel vaak de hoofden te schilderen en de handen en dergelijke over te laten aan zijn leerjongens. Dieren schilderen liet hij over aan Frans Snyers.

De dood van Isabella bracht een nieuwe wending in zijn leven

In 1626 sterft zijn vrouw Isabella Brant en een jaar later vertrekt hij naar Engeland om vredesonderhandelingen te voeren met de Engelsen. Hierdoor ontmoet hij Frans Hals en Hendrik Terbrugghen. 3 jaar duurt het vooraleer er effectief vrede is tussen Spanje en Engeland. In datzelfde jaar, 1630, vertrekt hij opnieuw naar Antwerpen met als enig doel zich te wijden aan de schilderkunst. Hij huwt op 53-jarige leeftijd met de 16 jaar oude Hélène Fourmet die hem 4 kinderen zal schenken. Hij heeft zich teruggetrokken op het platteland en dat is ook zichtbaar in zijn kunst. Vanaf nu zijn het vooral landschappen die worden afgebeeld. Hij begint echter meer en meer last te ondervinden van jicht en dit bemoeilijkt hem het schilderen.
Terwijl hij nog leefde werd hij benoemd tot magister in artibus door de universiteit van Cambridge, erelid van de Accademia di San Luca in Rome en tot de ridderstand verheven. Op 30 mei 1640 sterft de grootmeester.