InfoNu.nl > Kunst en Cultuur > Geschiedenis > Naamdagen in november, Allerheiligen, Allerzielen

Naamdagen in november, Allerheiligen, Allerzielen

Naamdagen in november, Allerheiligen, Allerzielen Met Sint-Maarten begon vroeger de winter. Vuren werden gestookt om het veld te reinigen van boze geesten voor het volgende, groeizame voorjaar. Tot aan Driekoningen (6 januari) werden die vuren brandend gehouden. Fakkeloptochten werden gehouden om de zon te helpen bij het schijnen. Daaruit zijn de huidige kinderoptochten ontstaan. Kinderen lopen met fakkels en halen snoepjes op en spelen op een foekepot of rommelpot, terwijl ze Sint-Maartensliedjes zingen.

Allerheiligen, 1 november

Omdat onder het bewind van keizer Diocletianus zoveel heiligen de marteldood stierven, dat er niet genoeg dagen bleken te zijn voor naamdagen, werden alle heiligen die de marteldood zijn gestorven, op één en dezelfde dag herdacht: 1 november. Later kwamen daar ook heiligen bij die om hun verdiensten heilig werden verklaard. De Rooms-katholieke kerk wilde de gelovigen wijzen op hun sterfelijkheid. Op sommige plaatsen werden Allerheiligenvuren gestookt. Allerheiligen is het einde van de zomer. Als de zon dan schijnt, wordt het een Oudewijvenzomer genoemd.

Allerzielen, 2 november

Op Allerzielen gedenkt de Rooms-Katolieke kerk de overledenen. De zielen van de overledenen waren nog rond in het vagevuur en door de vele gebeden kunnen zij in de hemel komen. Nabestaanden leggen op deze dag bloemen op het graf van hun overledenen.

Onze voorouders, de Germanen, eerden hun overledenen door offers te brengen. De overledenen spookten volgens hen rond in deze herfsttijd en hun honger werd gestild met offers. Het Amerikaanse feest Halloween, waar kinderen langs de deuren gaan met maskers en spookachtige kleding, is hier waarschijnlijk een overblijfsel van.

Op Allerzielen worden ook in sommige streken broodjes uitgedeeld aan de armen. Er werden speciale broodjes voor gebakken, gevlochten broodjes (krakelingen) en het zogenaamde zoolgebak (Arnhemse meisjes). Dit voor de voetzolen van de doden, die over het doornige pad naar de hemel lopen. Door de nevels van de herfst kan men de dolende zielen zien.

Sint-Hubertus, 3 november

De legende van Hubertus zegt, dat hij in het bos een hert zag met een stralend kruis op zijn gewei. Het hert zei hem leerling te worden van Lambertus, bisschop van Maastricht. Hubertus werd opgeleid tot priester en volgde Lambertus na diens dood op. Hij bekeerde veel mensen in de Ardennen.

Hubertus is de patroon van de jagers en de schutters (er bestaan vele Hubertusgildes). Ook van de drenkelingen, en hij wordt aangeroepen bij hondsdolheid.

Sint-Leonardus, 6 november

Sint-Leonardus was een van de nederigste mensen die er waren. Hij wilde geen priester worden, geen bisschop. Hij wijdde zijn leven aan het helpen en genezen van mensen en scheen over geneeskrachtige gaven te beschikken. Hij wordt aangeroepen bij reumatiek en bij veeziekten.

Sint-Willebrord, 7 november

Willibrord was een vrome priester uit Northumberland (Verenigd Koninkrijk). Hij leefde in de zevende en achtste eeuw. Met een aantal broeders van zijn orde de Benedictijnen stak hij de Noordzee over om de Lage Landen te kerstenen. Hij bracht het christelijk geloof in Friesland, in West-Friesland, op Walcheren, en bekeerde menigeen tot het geloof. Hij kon wonderen verrichten, zoals het laten ontstaan van bronnen en het laten ontstaan van duinen om de mensen tegen de zee te beschermen. Hij is de patroonheilige van de bisdommen Utrecht en Haarlem. Omdat hij bronnen liet ontspringen is hij ook de patroon van de caféhouders. Hij is de patroon van dansers en wordt aangeroepen bij epilepsie.

In Echternach is hij overleden. Daar wordt nog heden ten dage de zogenaamdespringprocessie gehouden ter ere van hem. Lopend in de processie doet men drie stappen vooruit en twee stappen achteruit.

Sint-Maarten, 11 november

Sint-Maarten werd geboren in Sabaria in Hongarije. Op zijn tiende liet hij zich dopen, ondanks tegenwerpingen van zijn ouders. Van zijn vijftiende tot zijn achttiende was hij in het leger. Daarna werd hij opgeleid tot exorcist. Hij kon de duivel herkennen in vele mensen en kon hem ook uitdrijven. Van hem gaat de legende dat hij een bedelaar tegenkwam, die het heel koud had. Hij had al zijn bezittingen al geschonken aan de armen en sneed toen met zijn zwaard zijn soldatenjas doormidden en schonk de helft aan de bedelaar. Volgens diezelfde legende verscheen Jezus later aan hem en vertelde Martinus dat Hij zelf de bedelaar was geweest, die Martinus op de proef wilde stellen.

Vele kerken en vooral bronnen kregen de naam van Martinus. Hij is de patroonheilige van de bekeerde dronkaards, van de herders en van het vee. Net als met Sinterklaas werd er op Sint-Maartensavond gestrooid, bedoeld als brooduitdeling aan de armen.

Foekepotterij, foekepotterij,
geef me een centje, dan ga ik voorbij.
Ik heb zo lang met de foekepot gelopen,
en ik heb geen geld om brood te kopen.


Sint-Cecilia, 22 november

Cecilia was een jong, Romeins meisje dat leefde in de derde eeuw. Ze werd gedwongen te trouwen met een heidense, adellijke Romein. In haar huwelijksnacht wilde ze haar maagdelijkheid behouden en vertelde haar man dat ze een beschermengel had. Hij liet zich ook bekeren. Maar door de toen heersende christenvervolging werden zij beiden vermoord. Tijdens de moord zong Cecilia voor de Heer. Ze werd de patroonheilige van de (kerk) muziek. Vele koren, orkesten en fanfares dragen haar naam.

Sint-Catharina, 25 november

Catharina leefde in de vierde eeuw in Alexandrië. Ze was een koningsdochter en heel intelligent. Op haar vijftiende kende ze alle werken van Plato. Keizer Maximus liet Catharina martelen, maar ze liet zich niet uit het veld slaan. Toen Maximus op veldtocht was, bekeerde Catharina de keizerin tot het christelijke geloof. Eerst op een wiel in stukken getrokken, eindigde Catharina op het schavot.

Catharina wordt als noodhelper aangeroepen bij hoofdpijn, ademnood, barensweeën en spierpijnen. De noodhelpers waren veertien heiligen die zich bezig hielden met het helpen en genezen van zieken en gewonden. Ze is de patroonheilige van de wagenmakers, de molenaars en de pottenbakkers.

Advent

De Rooms-Katholieke kerk laat de Advent beginnen op de zondag die het dichtst ligt bij Sint-Andreas (30 november). De Advent duurt ongeveer vier weken en is een bezinningstijd op de dingen die komen gaan: de geboorte van Jezus Christus. Katholieken hangen een Adventskrans in huis met vier kaarsen erin. Elke zondag van de Advent wordt één kaars meer aangestoken, opdat met kerstmis vier kaarsen branden. Dit gebruik stamt waarschijnlijk uit de Germaanse tijd. De Germanen gebruikten een wiel met licht (vuur) om de zon te helpen schijnen.

Voor kinderen zijn er Adventskalenders te koop. Voor iedere dag van de Advent is er een deurtje (bijvoorbeeld in een kersthuis) dat geopend kan worden. Erachter staat dan iets geschreven of zit er een klein presentje.

Sint-Andreas, 30 november

Andreas was een van de apostelen. Zijn naam betekent: de dappere. Hij was een zachtmoedig persoon. Hij predikte het christelijk geloof in Rusland en is daarom de patroon van Rusland geworden. Hij is ook de patroonheilige van de vissers. Hij was de vissende apostel. Hij is gestorven aan een x-vormig kruis. Vandaar het Andreaskruis bij spoorwegovergangen.

Als het in november 's morgens broeit,
wis dat de storm dan 's avonds loeit.

Lees verder

© 2012 - 2017 Wilvdvleuten, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Christelijke Feestdagen - Sint MaartenChristelijke Feestdagen - Sint MaartenTijdens Sint Maarten gaan kleine kinderen met lampionnen zingend langs de deuren om snoep op te halen. Maar was dit wel…
Kinderliedjes: Sint MaartenKinderliedjes: Sint MaartenIeder jaar op 11 november wordt in sommige streken van Nederland, maar ook in Vlaanderen en Noord-Frankrijk het Sint Maa…
Sint-Maarten: Het begin van de winterSint-Maarten: Het begin van de winterOp 11 november, de dag dat Martinus of Maarten van Tours, ofwel Sint-Martinus, werd begraven, wordt het Sint-Maartensfee…
Het einde van de Nederlandse AntillenDe Nederlandse Antillen bestaan niet meer sinds 10 oktober 2010. Net als Aruba, zijn Curaçao en Sint Maarten zelfstandig…
Sint Bernard / Sint Bernardshond: reddings- en gezinshondSint Bernard / Sint Bernardshond: reddings- en gezinshondDenk je bij een Sint Bernard aan een grote lobbes met een tonnetje om zijn nek? Dat vaatje met drank voor verkleumde rei…
Bronnen en referenties
  • I. van Eijk Van Allerheiligen tot sint juttemis

Reageer op het artikel "Naamdagen in november, Allerheiligen, Allerzielen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Wilvdvleuten
Laatste update: 06-10-2012
Rubriek: Kunst en Cultuur
Subrubriek: Geschiedenis
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!